Μια υπερδύναμη σε επισφαλή θέση

Σοκ. Αποτροπιασμός. Τρόμος και προβληματισμός. Το ξημέρωμα της χειρότερης ημέρας στη σύγχρονη αμερικανική Ιστορία, αυτή η πρωτοφανής εκ των έσω επίθεση σε βάρος της δημοκρατίας, έκανε πολλούς ξένους ηγέτες –συμμάχους και εχθρούς των ΗΠΑ– να μην μπορούν να πιστέψουν στα μάτια τους, βλέποντας τις εικόνες χάους στην Ουάσιγκτον.

«Αποτροπιαστική σκ@τοκατάσταση» για την οποία «θα ακούμε χρόνια», τη χαρακτήρισε γλαφυρά στο CNN Αμερικανός διπλωμάτης – όρο που χρησιμοποίησε λίγο πολύ και το περιοδικό Politico, επιρρίπτοντας στον απερχόμενο πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, όλη την ευθύνη.

«Ο Τραμπ επιτίθεται στη δημοκρατία» (El Periódico), «Tο Καπιτώλιο υπό πολιορκία» (The Times), «Δημοκρατία με ρωγμές» (Le Firarο) ήταν ενδεικτικά μερικά από τα χθεσινά πρωτοσέλιδα εφημερίδων. Αφήνοντας κατά μέρος τους διπλωματικούς κανόνες, ο ένας μετά τον άλλο Ευρωπαίοι ηγέτες και αξιωματούχοι –με το βλέμμα στραμμένο στην προεδρία Μπάιντεν και με την πεποίθηση ότι οι αμερικανικοί θεσμοί θα επουλώσουν τις ανοιχτές πληγές του διχασμού- άρχισαν να λένε πια τα πράγματα με το όνομά τους.

«Εκφράζω τη λύπη μου που από τον Νοέμβριο ο πρόεδρος Τραμπ δεν έχει αναγνωρίσει την ήττα του, όπως δεν έκανε και χθες», είπε η Γερμανίδα καγκελάριος Μέρκελ. Ο ΥΠΕΞ της, Χάικο Μάας, ήταν ακόμη πιο δηκτικός: «οι εχθροί της δημοκρατίας θα χαρούν γι’ αυτές τις ανησυχητικές εικόνες από την Ουάσινγκτον. Οι δηλώσεις υποκίνησης έγιναν πράξεις βίας στα σκαλοπάτια του Ράιχσταγκ και τώρα του Καπιτωλίου», έγραψε στο Twitter.

«Οταν, σε μία από τις πιο παλιές δημοκρατίες του κόσμου, υποστηρικτές ενός απερχόμενου προέδρου θέτουν υπό αμφισβήτηση, με τα όπλα, το νόμιμο αποτέλεσμα μιας εκλογικής αναμέτρησης, αυτή που πλήττεται είναι η παγκόσμια ιδέα “ένας άνθρωπος, μία ψήφος”», τόνισε ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν.

Τη φωνή του με όλους όσοι υπογράμμισαν την ανάγκη ομαλής μετάβασης της εξουσίας στην Ουάσινγκτον ένωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ. Μέχρι και ο πρωθυπουργός του Brexit, Μπόρις Τζόνσον, κατηγόρησε ανοιχτά χθες το βράδυ τον απερχόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, τονίζοντας ότι έσφαλε αμφισβητώντας το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών. «Καταδικάζω έντονα την ενθάρρυνση ανθρώπων», ανέφερε, «να συμπεριφέρονται με αυτόν τον ντροπιαστικό τρόπο, όπως συνέβη στο Καπιτώλιο».

Φαρμακερά ήταν τα σχόλια κατά της Ουάσινγκτον -προς εσωτερική κυρίως «κατανάλωση»- από «εχθρούς», αλλά και… άσπονδους φίλους. «Παρακολουθούμε με ανησυχία τις εσωτερικές εξελίξεις στις ΗΠΑ. Καλούμε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και σύνεση», ανέφερε μεταξύ άλλων –σε μία έμπλεη ειρωνείας– ανακοίνωση το τουρκικό ΥΠΕΞ.

«Αυτή είναι εσωτερική υπόθεση των ΗΠΑ», τόνισε η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα. «Εφιστούμε και πάλι την προσοχή στο ότι το εκλογικό σύστημα στις ΗΠΑ είναι αρχαϊκό, δεν ανταποκρίνεται στις σύγχρονες δημοκρατικές προδιαγραφές, δημιουργώντας τις δυνατότητες για πολυάριθμες παραβιάσεις, ενώ τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης μετατράπηκαν σε εργαλείο πολιτικής διαμάχης», ανέφερε. «Αυτό σε μεγάλο βαθμό ήταν η αιτία του διχασμού της κοινωνίας που παρατηρείται αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ».

Για «κάρμα» και «τιμωρία» στην υποστήριξη της Ουάσινγκτον σε κινήματα πολιτικής διαμαρτυρίας, όπως στο Χονγκ Κονγκ, έκαναν ειρωνικά λόγο κρατικά ΜΜΕ στο Πεκίνο, ενόσω η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον εφιστούσε επιδεικτικά την προσοχή στους Κινέζους υπηκόους που βρίσκονται στην αμερικανική πρωτεύουσα για τη «σοβαρή κατάσταση», ένεκα «των μεγάλης κλίμακας διαδηλώσεων» και της υγειονομικής κρίσης με τον (μονίμως αποκαλούμενο «κινεζικό ιό» από τον Τραμπ) Covid-19.

«Η δυτική δημοκρατία είναι εύθραυστη και ευάλωτη», τόνισε ο Ιρανός πρόεδρος Ροχανί. «Δυστυχώς διαπιστώσαμε ότι το έδαφος είναι έτοιμο για τον λαϊκισμό, παρά τις προόδους της βιομηχανίας και της επιστήμης» στη Δύση, είπε. «Ενας λαϊκιστής ανήλθε στην εξουσία και προκάλεσε μια καταστροφή στη χώρα του μέσα σε τέσσερα χρόνια […] Ελπίζω όλος ο κόσμος και οι επόμενοι ηγέτες στον Λευκό Οίκο να πάρουν το μάθημα» πρόσθεσε, σε ένα «κλείσιμο του ματιού» στον Μπάιντεν.

«Πληρωμένη» ήταν και η αντίδραση της Βενεζουέλας. Η Ουάσινγκτον, σχολίασε, υφίσταται ανάλογα δεινά, με αυτά που η ίδια προκάλεσε σε άλλες χώρες με την επιθετική πολιτική της. Προφανώς, ο νέος 46ος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει, στα 78 χρόνια του, πολλή δουλειά να κάνει…