Επειτα από μία εβδομάδα στρατοκρατίας και αναταραχής, η νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας ήρθη από χθες στην πολύπαθη Βαλτιμόρη, ένα 24ωρο νωρίτερα από το προβλεπόμενο, με απόφαση της Δημοκρατικής δημάρχου Στέφανι Ρόουλινγκς Μπλέικ και σε αντίθεση με την εκτίμηση που είχε εκφράσει λίγο νωρίτερα ο επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας. Παράλληλα, άρχισε να αποχωρεί και η Εθνοφρουρά…
Ηταν ακόμα μία κατόπιν εορτής προσπάθεια των αρχών να κατευνάσουν τη λαϊκή οργή στην αμερικανική μεγαλούπολη των 622.000 κατοίκων και των μεγάλων ανισοτήτων, που από την προηγούμενη Δευτέρα πήρε «φωτιά» μετά τον θάνατο του 25χρονου Αφροαμερικανού Φρέντι Γκρέι: του τελευταίου στη μακρά λίστα θυμάτων της αστυνομικής βίας στις ΗΠΑ.
Προς αυτή την κατεύθυνση έγινε εξάλλου την Παρασκευή η απαγγελία κατηγοριών (από φόνο έως ανθρωποκτονία εξ αμελείας) σε βάρος έξι αστυνομικών που εμπλέκονται στην υπόθεση. Μόλις ένα 24ωρο αφότου πήρε στα χέρια της το πόρισμα της αστυνομίας, η πολιτειακή εισαγγελέας Μέριλιν Μόσμπι απεφάνθη ότι η σύλληψη του νεαρού Αφροαμερικανού, στις 12 Απριλίου, ήταν παράνομη και αδικαιολόγητη, όπως άλλωστε και η βάναυση μεταχείρισή του από τους κατηγορούμενους, που οδήγησε σε βαρύτατο τραυματισμό στη σπονδυλική του στήλη και τελικά στον θάνατό του, έπειτα από νοσηλεία μιας εβδομάδας σε κώμα.
Η κούρσα του θανάτου
Σύμφωνα με την εισαγγελέα του Μέριλαντ, οι έξι κατηγορούμενοι, αφού έδεσαν χειροπόδαρα τον 25χρονο Αφροαμερικανό, τον πέταξαν με το κεφάλι στο εσωτερικό της αστυνομικής κλούβας, αφήνοντάς τον χωρίς ζώνη ασφαλείας να χτυπά στα μεταλλικά τοιχώματα, καθώς ο οδηγός του αστυνομικού οχήματος πότε ανέπτυσσε ταχύτητα, πότε έκανε απότομους ελιγμούς και σταματήματα καθ’ οδόν προς το τμήμα.
Σε αυτή την κούρσα του θανάτου έγιναν πέντε στάσεις, ανέφερε η εισαγγελέας, και σε όλη τη διαδρομή οι αστυνομικοί αγνοούσαν επιδεικτικά τις συνεχείς εκκλήσεις του Φρέντι Γκρέι για την ιατρική βοήθεια. Μέχρι να φθάσουν στο αστυνομικό τμήμα, ο αυχένας του θύματος είχε σπάσει, η σπονδυλική του στήλη είχε σχεδόν θρυμματιστεί -κατά 80% σύμφωνα με τον δικηγόρο της οικογένειάς του- και ο νεαρός είχε πια σταματήσει να αναπνέει…
Λίγες ώρες μετά τη σύλληψή τους, την Παρασκευή, οι έξι αστυνομικοί -που είχαν ήδη τεθεί σε διαθεσιμότητα- αφέθηκαν ελεύθεροι με εγγυήσεις ύψους από 250.000 έως 350.000 δολαρίων. Ο συνήγορός τους, που προσέλαβε το σωματείο τους, υποστήριξε ότι οι πελάτες του δεν υπέπεσαν σε κάποιο αδίκημα και κατηγόρησε την εισαγγελία ότι επέδειξε «σκανδαλώδη βιασύνη στην κρίση». Θέση, την οποία αναμένεται να επαναλάβει και στη δίκη, που ορίστηκε για τις 27 Μαΐου.
Μέχρι τότε βέβαια -και υπό τη σκιά των πρόσφατων, σκανδαλωδών αθωώσεων υπόδικων αστυνομικών για δολοφονίες Αφροαμερικανών «υπόπτων»- η καχυποψία και ο προβληματισμός περισσεύει στις φτωχογειτονιές της δυτικής Βαλτιμόρης. «Χωρίς δικαιοσύνη δεν υπάρχει ειρήνη» ήταν το κεντρικό σύνθημα στην ειρηνική διαδήλωση μαύρων και λευκών που έγινε το Σάββατο, την τελευταία μέρα πριν από την άρση της απαγόρευσης κυκλοφορίας. Η 39χρονη Αντζελ Πίνοκ, που διαδήλωσε μαζί με τα παιδιά της, ήταν σαφής: «Ελπίζουμε ότι αυτήν τη φορά θα υπάρξουν καταδίκες», είπε, «κι όχι αθωώσεις»…
Ομως ακόμη και η απονομή Δικαιοσύνης δεν αρκεί για να λύσει το χρόνιο ταξικό πρόβλημα στη διχασμένη Βαλτιμόρη, πάνω στα «αποκαΐδια» της οποίας τώρα στήνεται μια νέα προεκλογική σκηνή, εν όψει των προεδρικών του 2016. Ηδη, οι υποψήφιοι για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών -επίδοξοι και επίσημοι- επιχειρούν με γενικόλογες τοποθετήσεις να αλιεύσουν ψήφους από την πολυπληθή «δεξαμενή» των οικονομικά ασθενέστερων Αφροαμερικανών και ισπανόφωνων, που στις προηγούμενες εκλογές ψήφισαν μαζικά τον Μπαράκ Ομπάμα.
Πολιτική «μηδενικής ανοχής»
Οι κάτοικοι των υποβαθμισμένων προαστίων της Βαλτιμόρης, όμως, εκλογικού «προπυργίου» των Δημοκρατικών εδώ και χρόνια, έχουν «χορτάσει» από μεγαλεπήβολα σχέδια και τζούφιες υποσχέσεις. Από το μεγαλεπήβολα σχέδια αναβάθμισης του Σάνταουν (όπου μεγάλωσε ο Φρέντι Γκρέι) πίσω στη δεκαετία του ’90, με τζούφιες επενδύσεις ύψους 130 εκατ. δολαρίων που γέμισαν την περιοχή καινούργια σπίτια, αλλά δεν έφεραν δουλειές. Μέχρι την αναποτελεσματική πολιτική «μηδενικής ανοχής» που εφήρμοσε ο Μάρτιν Ο’Μάλεϊ, πρώην δήμαρχος της πόλης, μετέπειτα κυβερνήτης Μέριλαντ και σήμερα επίδοξος αντίπαλος της Χίλαρι Κλίντον στη διεκδίκηση του χρίσματος των Δημοκρατικών για την προεδρία.
Η οργή και ο φόβος δείχνουν εν τω μεταξύ να εξαπλώνονται στις ΗΠΑ. Στο πέμπτο σχετικό περιστατικό που καταγράφεται στη Νέα Υόρκη τους τελευταίους πέντε μήνες, ένας αστυνομικός στο Κουίνς πυροβολήθηκε το Σάββατο από ένοπλο στο κεφάλι και τώρα νοσηλεύεται σε κρίσιμη, αλλά σταθερή κατάσταση. Σύμφωνα με τον αρχηγό της αστυνομίας της Ν. Υόρκης, Μπιλ Μπράτον, το επεισόδιο συνέβη όταν ο 25χρονος αστυνομικός κι ένας συνάδελφός του, που επέβαιναν σε αυτοκίνητο με συμβατικές πινακίδες και φορούσαν πολιτικά, επιχείρησαν να σταματήσουν έναν ύποπτο στον δρόμο.
Οι αρχές ανακοίνωσαν 90 λεπτά αργότερα τη σύλληψη του 35χρονου Αφροαμερικανού και πρώην κατάδικου, Ντεμέτριους Μπλάκγουελ, ως βασικού υπόπτου. Δεν απέκλεισαν, δε, το ενδεχόμενο η ένοπλη επίθεση να αποτελεί πράξη αντεκδίκησης στο κύμα αστυνομικής βίας στις ΗΠΑ, όπως άλλωστε είχε συμβεί τον περασμένο Δεκέμβριο, με τη δολοφονία δύο αστυνομικών στο Μπρούκλιν.
