Η όψιμη «ομαλότητα» κολλάει στην ανισότητα

Οι τελευταίες πύρινες εστίες κατασβέστηκαν. Τα σχολεία ξανάνοιξαν. Οι δρόμοι καθαρίστηκαν από τα απομεινάρια του χάους της Δευτέρας και ξαναγέμισαν αυτοκίνητα με το που έληξε η πρώτη ημέρα εφαρμογής της εβδομαδιαίας απαγόρευσης κυκλοφορίας. Παρά την επίφαση, όμως, μιας σταδιακής επιστροφής στην ομαλότητα, η οργή στη στρατοκρατούμενη Βαλτιμόρη –κι όχι μόνον σε αυτή– συνεχίζει να «κοχλάζει»…

Δεν ήταν μόνον τα νέα, αν και σαφώς μικρότερης έκτασης, επεισόδια που ξέσπασαν χθες, όταν περίπου 200 άτομα αψήφησαν την απαγόρευση, αλλά και την παρουσία 3.000 μελών της Εθνοφρουράς και αστυνομικών στους δρόμους, συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας και τελικά απομακρύνθηκαν διά της βίας, με απολογισμό αυτή τη φορά 35 συλλήψεις.

Ακτιβιστές τονίζουν ότι θα συνεχίσουν να πιέζουν για απαντήσεις στην υπόθεση του Φρέντι Γκρέι: του 25χρονου Αφροαμερικανού, ο πρόσφατος θάνατος του οποίου (λόγω σοβαρού τραυματισμού στη σπονδυλική στήλη του κατά τη σύλληψή του, επισήμως ακόμη υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες) άναψε το «φιτίλι» της αναταραχής στη Βαλτιμόρη.

Ως πρόσθετο μοχλό πίεσης προς τις αρχές να λογοδοτήσουν, τοπικοί πάστορες οργάνωσαν χθες πορεία και προσευχή έξω από το σπίτι της οικογένειας του τελευταίου αυτού θύματος της αστυνομικής βίας στις ΗΠΑ.

Σε ένδειξη αλληλεγγύης στον λαό της Βαλτιμόρης, περίπου 500 άτομα διαδήλωσαν ειρηνικά χθες στο Σικάγο, έξω από το αρχηγείο της αστυνομίας. Ομως στο Φέργκιουσον του Μιζούρι –που τον περασμένο Αύγουστο «φλεγόταν» για την εν ψυχρώ εκτέλεση του 18χρονου άοπλου Αφροαμερικανού Μάικλ Μπράουν από τα πυρά λευκού αστυνομικού, ο οποίος εν τέλει απηλλάγη δικαστικά και παραιτήθηκε από το σώμα– οι συγκεντρώσεις συμπαράστασης πήραν επεισοδιακή τροπή, με λεηλασίες και ανταλλαγές πυρών με δύο τραυματίες…

Παρ’ όλα αυτά, «η Βαλτιμόρη δεν είναι Φέργκιουσον», παρατηρεί το κρατικό ραδιοφωνικό δίκτυο NPR. Πρόκειται για μια πόλη με κατ’ εξοχήν αφροαμερικανικό πληθυσμό, επισημαίνει, με Αφροαμερικανή δήμαρχο και Αφροαμερικανό επικεφαλής στην τοπική αστυνομία, στις τάξεις της οποίας περίπου οι μισοί είναι Αφροαμερικανοί.

«Το πρόβλημα δεν είναι ο ρατσισμός», λέει στο αμερικανικό δίκτυο ο Τάιουαν Πάρκερ, που ζει στην ίδια γειτονιά όπου συνελήφθη ο Φρέντι Γκρέι στις 12 του μήνα. Το πρόβλημα με την αστυνομική βία είναι ταξικό, επισημαίνει. Πιο γλαφυρά το περιγράφει ο Νταν Ντάιαμοντ στο «Forbes». «Η ζωή στη Βαλτιμόρη είναι η ιστορία δύο πόλεων», αναφέρει. «Εγώ μεγάλωσα στο καλό κομμάτι, όπου βρίσκεται το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, το Μουσείο Τέχνης και μισή ντουζίνα ιδιωτικά σχολεία. Είναι το τμήμα όπου κανείς μπορεί όχι απλά να κάνει μεγάλα όνειρα, αλλά και να πιστεύει ότι αυτά μπορεί να πραγματοποιηθούν».

«Ο Φρέντι Γκρέι πέθανε στο άλλο τμήμα, όπου το 1/4 των κατοίκων ζει κάτω από το όριο της φτώχειας, η ανεργία είναι πάνω από 19%, λιγότερο από το 60% των μαθητών τελειώνει το σχολείο και το μέσο προσδόκιμο ζωής είναι μικρότερο κατά τουλάχιστον 20 χρόνια». Ο αρθρογράφος είναι λευκός, όμως οι διαχωριστικές γραμμές που περιγράφει δεν χωρίζουν κατ’ ανάγκη τα «στρατόπεδα» μαύρων και λευκών.

Κοντολογίς, στη Βαλτιμόρη υπάρχουν ταξικές διαφοροποιήσεις στους κόλπους της ίδιας της αφροαμερικανικής κοινότητας, το εύπορο τμήμα της οποίας αποτελεί την τοπική ελίτ των Δημοκρατικών, που εδώ και δεκαετίες έχουν στην περιοχή σχεδόν το πολιτικό «μονοπώλιο». Μοιραία, σε μια κρίσιμη προεκλογική χρονιά όπως η φετινή, εν όψει της ανάδειξης νέου προέδρου το 2016, το θέμα έχει ήδη πάρει ευρύτερες διαστάσεις, πέραν των κοινωνικών ανισοτήτων και του ρατσιστικού προβλήματος στις τάξεις των σωμάτων ασφαλείας.

Εχοντας μπει στο στόχαστρο των συντηρητικών ΜΜΕ για τα πεπραγμένα του ως πρώτου Αφροαμερικανού προέδρου, ο Μπαράκ Ομπάμα ανακοίνωσε χθες, σε ραδιοφωνική συνέντευξη, ότι θα μεταβεί σύντομα στη Βαλτιμόρη. Τόνισε εκ νέου την ανάγκη να οικοδομηθούν σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ της αφροαμερικανικής κοινότητας και της αστυνομίας. Κι αναγνώρισε ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα τα δομικά προβλήματα στους τομείς της εκπαίδευσης και της απασχόλησης στις ΗΠΑ.

Πάντως, το φαβορί των Δημοκρατικών για το 2016, η Χίλαρι Κλίντον, κράτησε πιο υπερκομματική γραμμή. Σε χθεσινή ομιλία της υπογράμμισε ότι τα γεγονότα στη Βαλτιμόρη καταδεικνύουν την ανάγκη να αλλάξει το αμερικανικό σύστημα ποινικής δικαιοσύνης, τάχθηκε υπέρ της αυστηρότερης επόπτευσης των αστυνομικών με την προσθήκη καμερών καταγραφής στην εξάρτυσή τους, ενώ κάλεσε τους συμπολίτες της «να αναγνωρίσουν ορισμένες σκληρές αλήθειες για το φυλετικό ζήτημα και τη δικαιοσύνη στην Αμερική».