Οι πύραυλοι… επιστρέφουν στον Ντόναλντ Τραμπ

«Μαστίγιο και καρότο» από το Ιράν στις ΗΠΑ κι από τις ΗΠΑ στο Ιράν και στους δυτικούς συμμάχους, ενώ στο αμερικανικό Κογκρέσο οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν –εν μέσω εκλογικής χρονιάς– να βάλουν «χαλινάρια» στις πολεμικές εξουσίες του απρόβλεπτου προέδρου Τραμπ. Κάπως έτσι διαμορφώνεται η επόμενη μέρα της αποκλιμάκωσης… μέσω επικίνδυνης κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, όπου η ένταση παραμένει, ενώ στο διπλωματικό παρασκήνιο παίζονται μεγάλα γεωπολιτικά «στοιχήματα», ενίοτε με μπλόφες.

Χθες, η μόνιμη αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Κέλι Κραφτ, ανέφερε στο Συμβούλιο Ασφαλείας με επιστολή της ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι «έτοιμη να αρχίσει χωρίς προϋποθέσεις σοβαρές διαπραγματεύσεις με το Ιράν» για αποκλιμάκωση της έντασης. Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωνε την έγκριση των πρόσθετων κυρώσεων (που είχε προαναγγείλει από προχθές) κατά της Τεχεράνης, επιδιώκοντας πρώτη φορά, μάλιστα, να στοιχειοθετήσει τα περί «άμεσης απειλής» που ο Λευκός Οίκος επικαλέστηκε για να ανάψει τη θρυαλλίδα, δολοφονώντας τον Ιρανό υποστράτηγο Κασέμ Σουλεϊμανί, στη Βαγδάτη.

«Πιάσαμε ένα απόλυτο τέρας και τον σκοτώσαμε… επειδή επιδίωκε να ανατινάξει την πρεσβεία μας», ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες ή στοιχεία. Δημοκρατικοί και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί κατηγορούν δημόσια την αμερικανική κυβέρνηση για «αοριστολογίες».

Από πλευράς Ιράν, αντίστοιχα, τα μηνύματα παραμένουν συγκεχυμένα. Με επιστολή του, ο Ιρανός πρέσβης στον ΟΗΕ διαβεβαίωσε ότι η χώρα του «δεν επιδιώκει κλιμάκωση του πολέμου». Χαρακτήρισε ωστόσο «μη πιστευτή» την πρόταση των ΗΠΑ για συνεργασία, την ώρα που επιβάλλουν στην Τεχεράνη πρόσθετες κυρώσεις.

Αξιωματικοί των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, εν τω μεταξύ, προειδοποιούσαν ότι τη «χειρουργική» πυραυλική επίθεση της Τετάρτης θα ακολουθήσει «σύντομα σκληρότερη εκδίκηση» για τη δολοφονία Σουλεϊμανί –στην οποία, σύμφωνα με πηγές του πρακτορείου Reuters, συνέδραμαν τους Αμερικανούς πληροφοριοδότες στο Ιράκ και στη Συρία.

Παρ’ όλα αυτά, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος επικαλέστηκε «πληροφορίες που υποδεικνύουν ότι το Ιράν» κατεβάζει κι άλλο τους τόνους, «στέλνοντας μήνυμα στις [φιλοϊρανικές] πολιτοφυλακές» στο Ιράκ και αλλού «να μην προχωρήσουν σε επιθέσεις» κατά αμερικανικών στόχων. Απηχώντας κατά τα λοιπά το προχθεσινό διάγγελμα Τραμπ, ο Μάικ Πενς κάλεσε τους Ευρωπαίους (Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία, Ε.Ε.) να εγκαταλείψουν την «καταστροφική» συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα (JCPOA).

«Η Ε.Ε. έχει τα δικά της συμφέροντα και το δικό της όραμα», ήταν η έμμεση απάντηση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ. Η συμφωνία «παραμένει ένα σημαντικό εργαλείο για την περιφερειακή σταθερότητα», τόνισε σε χθεσινή ανακοίνωσή του, έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Ιρανό πρόεδρο, Χασάν Ρουχανί. Καλέσαμε την Τεχεράνη «να απόσχει από μη αναστρέψιμες ενέργειες», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην πρόσφατη ιρανική ανακοίνωση για αποδέσμευση από τους περιορισμούς της JCPOA.

Η κρίση με το Ιράν θα βρεθεί στο επίκεντρο της σημερινής έκτακτης συνεδρίασης των ΥΠΕΞ των χωρών-μελών της Ε.Ε. Προϊδεάζοντας πάντως για διαφωνίες, ο Ούγγρος εθνικιστής πρωθυπουργός, Βίκτορ Ορμπαν, ζήτησε χθες «η ευρωπαϊκή θέση, η οποία δεν είναι σαφής στο ιρανικό ζήτημα, να προσανατολιστεί προς την ισραηλο–αμερικανική». Εξίσου ευήκοα ώτα φαίνεται να βρίσκει και το αίτημα Τραμπ στο ΝΑΤΟ για «πολύ μεγαλύτερη εμπλοκή» στη Μέση Ανατολή.

«Εξετάζουμε διάφορες επιλογές», δήλωσε χθες ο γενικός γραμματέας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, Γενς Στόλτενμπεργκ, κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Αμερικανό πρόεδρο. «Πιστεύω ακράδαντα ότι ο καλύτερος τρόπος να πολεμήσουμε τη διεθνή τρομοκρατία δεν είναι πάντα η ανάπτυξη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ για επιχειρήσεις μάχης ευρείας κλίμακας», πρόσθεσε, δίνοντας έμφαση σε έναν αυξημένο ρόλο στην εκπαίδευση των τοπικών δυνάμεων. Ομως «αυτό θα απαιτούσε μια πραγματική διαδικασία λήψης αποφάσεων στους κόλπους του ΝΑΤΟ», τόνισε, «και πρέπει να το συζητήσουμε με τις χώρες της περιοχής».

«Δεν πιστεύω ότι με τις πράξεις μας κάναμε ασφαλέστερες τις ΗΠΑ», σχολίασε δηκτικά η Δημοκρατική πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, λίγο πριν από την ψηφοφορία στην ολομέλεια του σώματος για περιορισμό των εξουσιών του Αμερικανού προέδρου στην κήρυξη πολέμου κατά του Ιράν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου (σχετική ψηφοφορία προγραμματίζεται και στη Γερουσία).

Λάδι στη φωτιά των επικρίσεων Δημοκρατικών, αλλά και Ρεπουμπλικανών κατά του Λευκού Οίκου έριξε στο μεσοδιάστημα η εμπιστευτική ενημέρωση των δύο σωμάτων του Κογκρέσου από κυβερνητικά στελέχη για τα ευρήματα των υπηρεσιών πληροφοριών περί «άμεσης απειλής», που η Ουάσινγκτον επικαλείται για τη δολοφονία Σουλεϊμανί. Πολλοί βουλευτές και γερουσιαστές βγήκαν από την ενημέρωση ακόμη πιο δύσπιστοι και εκνευρισμένοι. Πιο γλαφυρά το εξέφρασε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής, Μάικ Λι.

«Ισως ήταν η χειρότερη ενημέρωση, τουλάχιστον σε στρατιωτικό ζήτημα, στα εννέα χρόνια που υπηρετώ στη Γερουσία», δήλωσε. Τη χαρακτήρισε «προσβλητική και υποτιμητική», καταγγέλλοντας –όπως και άλλοι– προσπάθεια φίμωσης όσων επέμεναν να λάβουν αρμοδίως στοιχειοθετημένες απαντήσεις. «Είναι αντιαμερικανικό, αντισυνταγματικό και λάθος», τόνισε. Ως πλέον χαρακτηριστική, μνημόνευσε την απάντηση κυβερνητικού αξιωματούχου (τον οποίο δεν μπορούσε να κατονομάσει) στο ερώτημα με ποιο αιτιολογικό η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσε να ζητήσει εξουσιοδότηση για την ανάληψη στρατιωτικής δράσης: «Είμαι σίγουρος ότι θα σκεφτούμε κάτι»…