Η… μεγαλοψυχία του Ντόναλντ Τραμπ

«Ελπίζω ότι δεν θα έχουμε» πόλεμο με το Ιράν, αλλά «εάν συνέβαινε κάτι, δεν θα κρατούσε για πολύ» απεφάνθη χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ. «Δεν μιλώ για μπότες στο έδαφος» διευκρίνισε μιλώντας στο Fox Business Network. Αυτοχαρακτηρίστηκε άλλωστε «καλός» απέναντι στο Ιράν, επειδή τελικά δεν διέταξε αεροπορικά πλήγματα σε αντίποινα για την κατάρριψη του αμερικανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους. «Αποφάσισα να μη σκοτώσω πολλούς Ιρανούς» ανέφερε. «Μου αρέσουν οι Ιρανοί»…

Ομως «νομίζω ότι η ηγεσία τους δεν είναι έξυπνη» πρόσθεσε, δίκην απάντησης στο σχόλιο του Ιρανού προέδρου Ρουχανί ότι οι νέες αμερικανικές κυρώσεις -που έχουν στόχο και τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ- δείχνουν ότι ο Λευκός Οίκος (ήτοι ο Τραμπ) είναι «διανοητικά καθυστερημένος».

«Το ιρανικό έθνος δεν θα αλλάξει γνώμη και δεν θα υποχωρήσει εξαιτίας των προσβολών» διεμήνυσε χθες μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του ο αγιατολάχ Χαμενεΐ, χαρακτηρίζοντας με τη σειρά του τη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση «την πιο μοχθηρή» στα χρονικά των ΗΠΑ. Χαρακτήρισε, δε, την αμερικανική πρόταση για διαπραγματεύσεις «απάτη».

Παρασκηνιακές εξελίξεις

Ενόσω πάντως Ουάσινγκτον και Τεχεράνη συνέχιζαν το γαϊτανάκι απειλών και προσβολών, στην Ιερουσαλήμ οι εξελίξεις έτρεχαν στο διπλωματικό παρασκήνιο, με την προχθεσινή και εξαιρετικά ασυνήθιστη συνάντηση των συμβούλων Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, της Ρωσίας και του Ισραήλ, παραμονές της αυριανής συνάντησης των προέδρων ΗΠΑ και Ρωσίας, στο περιθώριο της συνόρου κορυφής των G20 στην Ιαπωνία.

Πολυαναμενόμενη, με το Ιράν στο επίκεντρο -συμπεριλαμβανομένης της περιφερειακής επιρροής του, κυρίως στη Συρία- η συνάντηση στην Ιερουσαλήμ «δεν σηματοδότησε κάποια σημαντική πρόοδο, ούτε αποκαλύφθηκαν συγκεκριμένες προτάσεις» αναφέρει ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Al Monitor. Υπήρξαν ωστόσο «πολλά αμοιβαία πολιτικά σήματα, διπλωματικά πλασαρίσματα και προλείανση του εδάφους για επόμενες κινήσεις». «Πιστεύω ότι υπάρχει ευρύτερη -από όσο πολλοί νομίζουν- βάση για συνεργασία μεταξύ των τριών μας» διακήρυξε ο «οικοδεσπότης» της συνάντησης, Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου. Χωρίς να μπει σε λεπτομέρειες, ο Αμερικανός σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, Τζον Μπόλτον, δήλωσε με το πέρας των τριμερών συνομιλιών ότι οι Ιρανοί «είτε θα καταλάβουν τι συμβαίνει είτε… απλά θα εντείνουμε περαιτέρω την εκστρατεία μέγιστης πίεσης… πιστεύω με έναν συνδυασμό κυρώσεων και άλλων πιέσεων, που θα φέρουν το Ιράν στο τραπέζι του διαλόγου».

Ευχολόγια

Περίπου 1.600 χλμ. νοτιοανατολικότερα εν τω μεταξύ, στην πρωτεύουσα Μανάμα του αραβικού βασιλείου του Μπαχρέιν, βρισκόταν σε εξέλιξη η επίμαχη, αμερικανικής έμπνευσης και παρασκηνιακά αντι-ιρανικού μένους διάσκεψη «Ειρήνη προς την ευημερία» για το πολύπαθο Μεσανατολικό. Οπως και στην προχθεσινή έναρξή της, έτσι και χθες έριξε αυλαία απουσία πολλών αξιωματούχων, κατ’ αρχήν Ισραηλινών (δεν είχαν προσκληθεί), Παλαιστινίων, Ρώσων και Κινέζων (αντιδρώντας στα αμερικανικά σχέδια μποϊκόταραν την όλη διαδικασία).

Επισήμως στο επίκεντρο ήταν μόνο το οικονομικό σκέλος της πολυδιαφημιζόμενης από την Ουάσινγκτον ως «συμφωνίας του αιώνα». Διακηρυγμένος στόχος είναι η συγκέντρωση συνολικά 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων -κυρίως από αραβικά κράτη και ιδιώτες επενδυτές- για την τόνωση, σε βάθος 10ετίας (!), της παλαιστινιακής οικονομίας και αραβικών κρατών που έχουν στα εδάφη τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες (27,5 δισ. δολ. για τη Δυτική Οχθη και τη Λωρίδα της Γάζας, 9,1 δισ. δολ. για την Αίγυπτο, 7,4 δισ. δολ. για την Ιορδανία και 6,3 δισ. δολ. για τον Λίβανο).

Παρά πάντως τα ευχολόγια που ακούστηκαν κυρίως από τα χείλη του «εγκεφάλου» του σχεδίου, Αμερικανοεβραίου προεδρικού γαμπρού Τζάρεντ Κούσνερ, οι περισσότεροι συμμετέχοντες και ομιλητές -μεταξύ αυτών και η διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ- τόνισαν το αυτονόητο: ότι κανένα σχέδιο οικονομικής στήριξης δεν μπορεί να πετύχει χωρίς βιώσιμη πολιτική επίλυση της ισραηλινο-παλαιστινιακής διένεξης. Γενικόλογα ο Κούσνερ επανέλαβε ότι το πολιτικό σκέλος του αμερικανικού σχεδίου θα δημοσιοποιηθεί «την κατάλληλη στιγμή», όταν η ομάδα του «θα είναι έτοιμη» και «θα δούμε τι θα γίνει»…

Απορρίπτοντας για πολλοστή φορά τους θολούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ, η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης κατηγόρησε σε χθεσινή ανακοίνωσή της την κυβέρνηση Τραμπ ότι προωθεί «μια ψευδαίσθηση οικονομικής ευημερίας», που θα διαιωνίσει μόνο την «αιχμαλωσία» των Παλαιστινίων. Χαρακτήρισε τη διάσκεψη του Μπαχρέιν ως προπέτασμα καπνού στις προσπάθειες του Ισραήλ να εξομαλύνει τις σχέσεις του με τα αραβικά κράτη και να επεκτείνει τους εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη.

Η μόνη λύση

Η ειρήνη δεν μπορεί να επιτευχθεί, υπογράμμισε, χωρίς τον τερματισμό «της ισραηλινής κατοχής και οικονομικής ηγεμονίας» στα παλαιστινιακά εδάφη, όπου χθες έγιναν και πάλι διαδηλώσεις διαμαρτυρίας με κεντρικό σύνθημα: «Κούσνερ, η Παλαιστίνη δεν είναι για πούλημα». Και ο Λίβανος απέρριψε χθες κατηγορηματικά το σχέδιο των ΗΠΑ, με τον πρωθυπουργό Χαρίρι να δηλώνει αντίθετος στην πολιτογράφηση των Παλαιστίνιων προσφύγων, ενώ το σουλτανάτο του Ομάν ανακοίνωσε ότι θα ανοίξει πρεσβεία στη Ραμάλα, έδρα της Παλαιστινιακής Αρχής, «σε συνέχεια της στήριξης προς τον παλαιστινιακό λαό».