ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Μαργαρίτα Βεργολιά
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

«Κυρώσεις προσεχώς, 5 Νοεμβρίου». Αποτυπώνοντας γλαφυρά το πώς αντιλαμβάνεται (;) τη διεθνή διπλωματία, ο Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε μια ανάρτηση-αντίγραφο διαφημιστικής αφίσας του Game of Thrones για να πανηγυρίσει μέσω twitter την επιβολή του δεύτερου γύρου αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, αρχής γενομένης από σήμερα και με ακόμη άγνωστες συνέπειες στην τιμή του «μαύρου χρυσού» και στις κλυδωνιζόμενες γεωπολιτικές ισορροπίες…

Πρακτικά πρόκειται για την επαναφορά όλων των κυρώσεων των ΗΠΑ κατά της Τεχεράνης, που είχαν αρθεί μετά την ιστορική διεθνή συμφωνία JCPOA του 2015 (επί προεδρίας Ομπάμα), αλλά από τον περασμένο Μάιο βγήκαν -σε δύο φάσεις- από το «ψυγείο» της αμερικανικής διπλωματίας, μετά την απόφαση του προέδρου «Πρώτα η Αμερική» να αποχωρήσει από τα συμπεφωνημένα για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, χαρακτηρίζοντάς τα «χάλια».

Ο δεύτερος γύρος τους χτυπά κατευθείαν στην «καρδιά» της ιρανικής οικονομίας -ενέργεια, τράπεζες και ναυτιλία- με ευθείες απειλές και για δευτερογενείς κυρώσεις σε όσες ξένες χώρες, επιχειρήσεις και τράπεζες συνεχίσουν τις σχετικές συναλλαγές με την Τεχεράνη.

Στο δεύτερο αυτό «κάδρο» μπαίνουν πρωτίστως οι εναπομείναντες διεθνείς εταίροι της συμφωνίας με το Ιράν (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Ε.Ε. στο σύνολό της, Κίνα και Ρωσία), που αντιδρούν στις αμερικανικές κυρώσεις και προωθούν την εφαρμογή μηχανισμού διασφάλισης των εφεξής συναλλαγών τους με την Τεχεράνη ως του μοναδικού μέσου για να διατηρηθεί ζωντανή η JCPOA.

Η «λευκή λίστα»

Μετά πάντως την προ μηνός εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου σε υψηλό τετραετίας -που δεν αποτέλεσε και τον… καλύτερο οιωνό για τις αυριανές εκλογές για το αμερικανικό Κογκρέσο- ο Λευκός Οίκος αναγκάστηκε τελικά, εν μέσω έντονων πιέσεων, να προβεί σε κατά το δοκούν υποχωρήσεις.

Πιστός στη στρατηγική τού «διαίρει και βασίλευε», ανακοίνωσε την Παρασκευή «προσωρινή» (τουλάχιστον για ένα εξάμηνο) εξαίρεση οκτώ χωρών από τις δευτερογενείς κυρώσεις. Η «λευκή λίστα» θα ανακοινωθεί επισήμως σήμερα. Διαρροές ωστόσο αναφέρουν ότι αυτή συμπεριλαμβάνει την Ινδία (Νο2 αγοραστή ιρανικού αργού, μετά τη Ρωσία), την Τουρκία (Νο4), την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και την… Ιταλία του ακροδεξιού Σαλβίνι.

«Οι εξαιρέσεις δείχνουν ότι η αγορά χρειάζεται το ιρανικό πετρέλαιο», σχολίασε ο υφυπουργός Πετρελαίου του Ιράν, Αλί Κάρντορ – την ώρα που οι εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου μειώθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες, εν όψει των κυρώσεων, από 2,5 σε 1,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

Ελπίζοντας σε κατάρρευση

«Στόχος μας είναι να αναγκάσουμε το ιρανικό καθεστώς να λάβει μια ξεκάθαρη απόφαση: είτε θα εγκαταλείψει την καταστροφική συμπεριφορά του είτε θα οδεύσει προς την οικονομική καταστροφή», διακήρυξε ο Αμερικανός πρόεδρος, θέτοντας 12 σημεία στο Ιράν για τη «συμμόρφωσή» του.

Κυρίως αξιώνει από την Τεχεράνη να τερματίσει τη «στήριξη της τρομοκρατίας» (μνημονεύοντας τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ, την παλαιστινιακή Χαμάς και τους Υεμενίτες αντάρτες Χούθι), τη στρατιωτική εμπλοκή της στη Συρία και την ανάπτυξη του πυραυλικού και πυρηνικού προγράμματός της. Κατά γενική ομολογία, ωστόσο, διπλωμάτες και αναλυτές εκτιμούν ότι στόχος της Ουάσινγκτον είναι η εκ των έσω ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος.

Με το ριάλ (εθνικό νόμισμα) να έχει ήδη χάσει το 70% της αξίας του μέσα σε έναν χρόνο, με τον πληθωρισμό και την ανεργία (κυρίως των νέων) να καλπάζουν, «ο (σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ) Τζον Μπόλτον πιστεύει ότι το καθεστώς θα καταρρεύσει», λέει ανωνύμως στον Guardian Ευρωπαίος διπλωμάτης. Ομως «στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα που επιδιώκουμε με την κυβέρνηση Τραμπ, δεν έχουμε πάρει ακόμη απαντήσεις»…

Από την άλλη, «ο ιρανικός λαός γνωρίζει ιστορικά ότι οι διαμαρτυρίες που στοχεύουν στην αλλαγή [πολιτικής] καθεστηκυίας τάξης θα μπορούσαν να έχουν επιζήμια κατάληξη για τον ίδιο», επισημαίνει στους Financial Times ο Ιρανός οικονομολόγος Χουσεΐν Ραφάρ.

«Δεν θα γίνει επανάσταση», εκτιμά. «Θα υπάρξει όμως μεγάλη φτώχεια και δυστυχία».

Προετοιμαζόμενη, η ιρανική κυβέρνηση -που το Σάββατο ανακοίνωσε την παραγωγή νέου μαχητικού αεροσκάφους- έβγαλε από τα συρτάρια ένα παλιό σχέδιο που είχε πρωτοεφαρμοστεί κατά τον πόλεμο με το Ιράκ στη δεκαετία του ’80, διανέμοντας σε πολύ φτωχές οικογένειες βασικά είδη τροφίμων. Χιλιάδες ήταν χθες εν τω μεταξύ οι Ιρανοί που κατέκλυσαν τους δρόμους φωνάζοντας «Θάνατος στην Αμερική», με αφορμή την επέτειο κατάληψης της πρεσβείας των ΗΠΑ στην Τεχεράνη, στη διάρκεια της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.

Παιχνίδια με το πετρέλαιο

«Διπλωμάτες και αναλυτές εκτιμούν ότι, ακόμη και μετά την επαναφορά των κυρώσεων των ΗΠΑ, το Ιράν πιθανότατα θα πουλά τουλάχιστον ένα εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα – σημαντικά λιγότερα από πέρυσι, πλην όμως αρκετά για να στηριχθεί η εθνική οικονομία μέχρι να λήξει η θητεία του Τραμπ» το 2020, γράφουν οι New York Times.

Στο μεσοδιάστημα, σχολιάζουν, «η Σαουδική Αραβία, κομβικός σύμμαχος της Ουάσινγκτον στο αντι-ιρανικό μέτωπο, δέχεται διεθνείς πιέσεις και απειλές κυρώσεων από το αμερικανικό Κογκρέσο για τη δολοφονία Κασόγκι», με ανοιχτό το ενδεχόμενο «υπονόμευσης των προσπαθειών να διατηρηθεί σταθερή η τιμή του πετρελαίου» και ορατό για τις ΗΠΑ πια τον κίνδυνο «περαιτέρω αποξένωσης των Ευρωπαίων συμμάχων, νέας επιδείνωσης των σχέσεων με την Κίνα και παρακώλυσης της σταθεροποίησης της Συρίας, καθώς και της μάχης ενάντια στο “Ισλαμικό κράτος”».