Στο έλεος τυφώνα και… Τραμπ

«Ολοι όσοι βλέπουν, μπορούν να είναι πολύ περήφανοι για όσα έχουν γίνει στο Πουέρτο Ρίκο». Αυτά έλεγε ο Ντόναλντ Τραμπ πέρυσι το φθινόπωρο, όταν αξιώθηκε να επισκεφθεί το νησί δύο εβδομάδες μετά το φονικό πέρασμα του τυφώνα «Μαρία» στις 20 Σεπτεμβρίου.

Τότε, ο επίσημος απολογισμός των θυμάτων ανερχόταν στα 16 και ο Αμερικανός πρόεδρος τον συνέκρινε με «τους εκατοντάδες κι εκατοντάδες» νεκρούς από τον τυφώνα «Κατρίνα» στη Νέα Ορλεάνη για να πει περιχαρής πως όλα πήγαν θαυμάσια.

Στις εβδομάδες και τους μήνες που ακολούθησαν, ο απολογισμός γινόταν ολοένα μεγαλύτερος για να καθίσει, σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, στους 64, εν μέσω έντονων διαμαρτυριών για την αδιαφορία της ομοσπονδιακής αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στην εξωχώρια κτήση της, όπου το μεγαλύτερο τμήμα των υποδομών της είχε καταστραφεί και πολλές χιλιάδες άνθρωποι ζούσαν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα.

Σχεδόν έναν χρόνο μετά, ο Τραμπ θα πρέπει να νιώθει πολύ περήφανος για την γκάφα του. Μια νέα ανεξάρτητη έρευνα ανεβάζει τον αριθμό των νεκρών από τον τυφώνα «Μαρία» στους 2.975. Περισσότεροι από τα θύματα του «Κατρίνα» που σύμφωνα με τους επίσημους υπολογισμούς ανέρχονται στα 1.200.

Η έρευνα την οποία διεξήγαγε η Σχολή Δημόσιας Υγείας Milken του Πανεπιστημίου Τζορτζ Ουάσινγκτον, φέρνει σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Θα πρέπει να διαχειριστεί ένα πολύ άβολο αποτέλεσμα. Να αναθεωρήσει, αφενός, την οικονομική βοήθεια προς τα πάνω -το Πουέρτο Ρίκο ζητά από το Κογκρέσο 139 δισ. δολάρια- και να απολογηθεί, αφετέρου, για την αδιαφορία της.

Η έρευνα βρήκε ότι οι περισσότεροι θάνατοι δεν προήλθαν από πνιγμό ή τραυματισμό κατά το πέρασμα του τυφώνα, αλλά την επαύριο: από κακουχίες, πείνα και απουσία ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Οι περισσότεροι, μάλιστα, σημειώθηκαν στις φτωχότερες συνοικίες του νησιού. «Ο κίνδυνος θανάτου έως το πέρας της περιόδου της μελέτης ήταν κατά 45% υψηλότερος για πληθυσμούς σε κοινότητες με χαμηλή κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη», σημειώνουν οι υπεύθυνοι της έρευνας. Παρατηρούν, επίσης, ότι πέρυσι οι υποδομές πολιτικής προστασίας στο Πουέρτο Ρίκο -το οποίο λίγους μήνες νωρίτερα είχε κηρύξει επίσημα χρεοκοπία- μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τυφώνα κατηγορίας μέχρι 1, ενώ ο τυφώνας «Μαρία» ήταν κατηγορίας 4.

Επιπλέον, το ιατρικό προσωπικό δεν είχε σαφείς οδηγίες από τις Αρχές ως προς την ταυτοποίηση θανάτων που σχετίζονταν με τον τυφώνα.

«Ο τυφώνας “Μαρία” ήταν μια καταστροφή ιστορικών διαστάσεων, από αυτές που δεν έχουμε ξαναδεί στις ΗΠΑ», δήλωσε ο Κάρλος Μερκαδέρ, διευθυντής της Υπηρεσίας Ομοσπονδιακών Υποθέσεων του Πουέρτο Ρίκο, προσθέτοντας ότι «σε πολλά πράγματα η ανταπόκρισή μας την επαύριο του τυφώνα δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων και αναλαμβάνουμε την ευθύνη για αυτό». «Δεν είμαι τέλειος. Εκανα λάθη», παραδέχτηκε ο κυβερνήτης του Πουέρτο Ρίκο, Ρικάρδο Ροσεγιό.

Σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε χθες υποσχέθηκε ότι «όλοι θα τεθούν προ των ευθυνών τους», ενώ αναμένεται να υπογράψει άμεσα διάταγμα για την σύσταση επιτροπής που θα αναλάβει την υλοποίηση των συστάσεων που περιλαμβάνει η αμερικανική έκθεση για την αποκατάσταση και την πρόληψη παρόμοιων καταστροφών.

Ο Λευκός Οίκος εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία εκφράζει τη στήριξή του στις προσπάθειες του Ροσεγιό για απόδοση ευθυνών και τόνισε ότι «ο πρόεδρος παραμένει υπερήφανος για όλη τη δουλειά που έκανε η ομοσπονδιακή μας οικογένεια για να βοηθήσει τους συμπολίτες μας στο Πουέρτο Ρίκο.

«Η κυβέρνηση σκότωσε το Πουέρτο Ρίκο με την αδιαφορία της», δήλωσε η δήμαρχος της πρωτεύουσας Σαν Χουάν, Κάρμεν Γιουλίν Κρους, η πιο επικριτική φωνή στο νησί κατά του προέδρου Τραμπ, με τον οποίο ήρθε συχνά σε φραστικές αψιμαχίες. «Η κυβέρνηση Τραμπ μάς έκανε να πιστεύουμε ότι βοηθούσε, ενώ δεν έκανε ούτε τα απαραίτητα και δεν επέτρεψε σε άλλες χώρες να μας βοηθήσουν. Ο πρόεδρος Τραμπ θα πρέπει να ντρέπεται».

Ο Τραμπ κατηγορήθηκε ότι έδειξε πολύ μεγαλύτερη προσοχή στο Τέξας και στη Φλόριντα που επλήγησαν την ίδια εποχή από τυφώνες (ο «Χάρβεϊ» άφησε πίσω του 107 νεκρούς, οι περισσότεροι στο Τέξας).

Αλλά κι εκεί, σύμφωνα με πολλά αμερικανικά δημοσιεύματα, οι περισσότεροι θάνατοι και οι χειρότερες υλικές ζημιές σημειώθηκαν στις φτωχογειτονιές.

Πώς καταφέρνει η μη πλούσια και μη καπιταλιστική Κούβα ύστερα από κάθε πέρασμα τυφώνα να έχει μηδενικό ή πολύ χαμηλό αριθμό θυμάτων; Μάλλον γιατί βάζει άλλες προτεραιότητες…