Ο κόσμος μας έγινε πιο σκοτεινός και ασταθής στη διάρκεια του 2016, «τη χρονιά στην οποία η κυνική χρήση του αφηγήματος “εμείς εναντίον αυτών” και η διασπορά της επίρριψης ευθυνών, του μίσους και του φόβου παγκοσμίως έφτασε σε επίπεδο που δεν έχουμε δει από τη δεκαετία του 1930», όταν ο Αδόλφος Χίτλερ ανήλθε στην εξουσία της Γερμανίας…
Σ’ αυτή τη ζοφερή διαπίστωση καταλήγει η –αμιγώς πολιτική φέτος– ετήσια έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, η οποία μέσα σε 408 σελίδες καταγράφει και στοιχειοθετεί τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε 159 χώρες.
«Τα όρια του τι είναι αποδεκτό έχουν μετατοπιστεί.
»Ξεδιάντροπα κι εντατικά, πολιτικοί νομιμοποιούν κάθε είδους μισαλλόδοξη ρητορική και πολιτική βασισμένη στον μισογυνισμό, τον ρατσισμό και την ομοφοβία.
»Πρώτοι στοχοποιήθηκαν οι πρόσφυγες κι αν αυτό συνεχιστεί το 2017, κι άλλοι θα βρεθούν στο στόχαστρο» προειδοποιεί η οργάνωση.
Συμπληρωματικά, ο γενικός γραμματέας της, Σαλίλ Σέτι, εκτιμά πως «οι συνέπειες αυτής της τακτικής θα οδηγήσουν σε περισσότερες επιθέσεις με βάση τη φυλή, το φύλο, την εθνικότητα και τη θρησκεία. Οταν παύουμε να αντιλαμβανόμαστε ο ένας τον άλλον ως ανθρώπινα όντα με τα ίδια δικαιώματα, ερχόμαστε πιο κοντά στην άβυσσο…».
Διασπορά φόβου
Ανάμεσα στους ηγέτες κρατών που έχουν επιδράσει καθοριστικά στη συνολική πολιτική ατζέντα της Ευρώπης και των ΗΠΑ μεταξύ άλλων, η Διεθνής Αμνηστία ξεχωρίζει τέσσερις: τον Αμερικανό Ντόναλντ Τραμπ, τον Τούρκο Ταγίπ Ερντογάν, τον Ούγγρο Βίκτορ Ορμπαν και τον Φιλιππινέζο Ροντρίγκο Ντουτέρτε, οι οποίοι με ψηφοθηρικά και εξουσιομανή κίνητρα εφευρίσκουν εσωτερικούς εχθρούς, αναμοχλεύουν τα ταπεινότερα των ενστίκτων, χειραγωγούν και καπηλεύονται τις εύλογες ανησυχίες των πολιτών για την τρομοκρατία, τις οικονομικές δυσχέρειες, την εγκληματικότητα, καταστρατηγώντας αντί να προασπίζουν τα δικαιώματά τους.
«Η διχαστική διασπορά φόβου είναι πλέον μια επικίνδυνη κινητήρια δύναμη στις διεθνείς σχέσεις. Είτε πρόκειται για τον Τραμπ, τον Ορμπαν, τον Ερντογάν ή τον Ντουτέρτε, όλο και περισσότεροι πολιτικοί αυτοαποκαλούνται αντισυστημικοί κι ακολουθούν μια τοξική ατζέντα διώξεων, αποκτήνωσης και μετατροπής ολόκληρων κοινωνικών ομάδων σε εξιλαστήρια θύματα», τονίζει ο γ.γ. της οργάνωσης.
«Η τρέχουσα πολιτική της “δαιμονοποίησης” διοχετεύει ανερυθρίαστα την επικίνδυνη ιδέα ότι κάποιοι άνθρωποι είναι λιγότερο άνθρωποι από άλλους, αφαιρώντας έτσι τα ανθρώπινα στοιχεία από ολόκληρες ομάδες. Αυτή η στάση απειλεί να απελευθερώσει τις πιο σκοτεινές πτυχές της ανθρώπινης φύσης».
Την περσινή χρονιά, πολλές κυβερνήσεις έκαναν τα στραβά μάτια σε εγκλήματα πολέμου, συνήψαν συμφωνίες που υπονομεύουν το δικαίωμα στο άσυλο, θέσπισαν νόμους που παραβιάζουν την ελευθερία της έκφρασης, υποκίνησαν δολοφονίες βασισμένες απλώς σε κατηγορίες για χρήση ναρκωτικών, δικαιολόγησαν βασανιστήρια και πρακτικές μαζικής παρακολούθησης κι εκχώρησαν υπερεξουσίες στις αστυνομικές δυνάμεις.
Η διεθνής κοινότητα σιώπησε εκκωφαντικά απέναντι σε αμέτρητες θηριωδίες κι ο «θεματοφύλακας» του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ παραμένει σε παράλυση λόγω αντιπαλότητας μεταξύ των μόνιμων κρατών-μελών του, καταγγέλλει η Διεθνής Αμνηστία, καταλήγοντας πως όλα αυτά λειτουργούν ως «ατμομηχανή» για ένα παγκόσμιο πισωγύρισμα σε βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κι ως μέσο αντιστροφής της ολέθριας αυτής τάσης προτρέπει την κοινωνία των πολιτών –όλους μας, μ’ άλλα λόγια– σε ανυποχώρητη αντίσταση και ανάληψη δράσης, αντί της παθητικής αποδοχής ρατσιστικών, κατασταλτικών κι εν τέλει βαθιά αντιδημοκρατικών κυβερνητικών αποφάσεων, που υπονομεύουν τις ζωές, τις αξίες και τις ελευθερίες μας.
Τρεις «μαύρες» σελίδες για την Ελλάδα
Τρεις σελίδες της ετήσιας έκθεσης της Διεθνούς Αμνηστίας αναφέρονται στην Ελλάδα, με επίκεντρο τον εγκλωβισμό δεκάδων χιλιάδων προσφύγων και μεταναστών στη χώρα μας και τις δυσμενείς επιπτώσεις της «παράνομης» ευρωτουρκικής συμφωνίας στο δικαίωμα για το άσυλο.
Αναφορές γίνονται όμως και στις κοινωνικές επιπτώσεις από τα μέτρα λιτότητας, στους αντιρρησίες συνείδησης, σε καταγγελίες για βασανιστήρια και κακομεταχείριση κρατουμένων από μέλη των σωμάτων ασφαλείας, στις κακές συνθήκες που επικρατούν στις φυλακές, στις ρατσιστικές διακρίσεις εναντίον των Ρομά και της κοινότητας ΛΟΑΤ.
Σύμφωνα με την οργάνωση, υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν πως τουλάχιστον οχτώ Σύροι πρόσφυγες επαναπροωθήθηκαν εξαναγκαστικά στην Τουρκία, η οποία δεν αποτελεί ασφαλή τρίτη χώρα για τους αιτούντες άσυλο.
Μεταξύ άλλων, η έκθεση αναφέρεται στο κλείσιμο του βαλκανικού διαδρόμου, στις άθλιες συνθήκες διαβίωσης και κράτησης προσφύγων και μεταναστών, στα ξενοφοβικά ξεσπάσματα εναντίον προσφύγων μαθητών στο Ωραιόκαστρο και τη Λέσβο, στη νομοθετική αλλαγή της σύνθεσης των επιτροπών που εξετάζουν τις ενστάσεις στην απόρριψη αιτήσεων ασύλου, στις καταγγελίες για ξυλοδαρμό πέντε αγοριών από τη Συρία που προσήχθησαν στο αστυνομικό τμήμα της Ομόνοιας επειδή κρατούσαν όπλα-παιχνίδια για να συμμετάσχουν σε θεατρική παράσταση.
