Σε πλήρη υπαναχώρηση από τη διπλωματική ορθότητα και την πάγια αμερικανική πολιτική στη Μέση Ανατολή από την προεδρία Κλίντον, ο Ντόναλντ Τραμπ διακήρυξε αργά χθες ότι οι ΗΠΑ εφεξής δεν θεωρούν κατ’ ανάγκη τη λύση των δύο κρατών ως βάση για την επίλυση της ισραηλο-παλαιστινιανής διένεξης.
«Βλέπω δύο κράτη κι ένα κράτος», τόνισε σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον «φίλο» -όπως πολλάκις τον αποκάλεσε- Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον οποίο είχαν λίγο αργότερα την πρώτη επίσημη συνάντηση στον Λευκό Οίκο. Μεταξύ των δυο επιλογών, υπογράμμισε, «μου αρέσει αυτή που αρέσει και στις δύο πλευρές. Μπορώ να ζήσω και με τις δυο».
«Οσον αφορά τη μεταφορά της [αμερικανικής] πρεσβείας [από το Τελ Αβίβ] στην Ιερουσαλήμ, θα ήθελα πολύ να το δω να συμβαίνει», απάντησε ερωτηθείς σχετικά ο Τραμπ -κίνηση, που πρακτικά θα αποτελούσε το τελευταίο «καρφί» στην «ταφόπλακα» της λύσης των δύο κρατών. «Θα δούμε τι θα συμβεί», προσέθεσε. Ομως «θα ήθελα να σε δω να κάνεις για λίγο κράττει στους εποικισμούς. Θα βρούμε κάτι γι’ αυτό» συμπλήρωσε απευθυνόμενος στον Νετανιάχου (ενώ αυτοαναιρέθηκε λίγο αργότερα, χαρακτηρίζοντας «πολύ άδικο» το σχετικό, πρόσφατο καταδικαστικό ψήφισμα του ΟΗΕ).
«Θα το προσπαθήσουμε», του απάντησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, κάνοντας έναν μορφασμό -έχοντας ήδη επαναλάβει ως προϋπόθεση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας την αναγνώριση του Ισραήλ από τους Παλαιστινίους ως εβραϊκού κράτους και τη διατήρηση του ισραηλινού ελέγχου ασφαλείας σε ολόκληρη την περιοχή δυτικά του Ιορδάνη, στη Δυτική Οχθη δηλαδή.
«Δεν ακούγεται πολύ αισιόδοξος», απάντησε γελώντας ο Αμερικανός πρόεδρος, στο πιο χαρακτηριστικό ίσως στιγμιότυπο του κλίματος της συνάντησης, αλλά και της εφεξής πολιτικής των ΗΠΑ στη Μ. Ανατολή εν γένει, που -όπως κατέστη και χθες σαφές- έχει ως επίκεντρο το Ιράν.
Ο Τραμπ δεν έχασε την ευκαιρία να χαρακτηρίσει «μία από τις χειρότερες που έχω δει» τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Αν και απέφυγε τις άμεσες συνδέσεις, σκιαγράφησε την προοπτική μιας ευρύτερης διευθέτησης στο Μεσανατολικό με την ισραηλο-παλαιστινιανή διένεξη απλά ως παράμετρό της.
Χρόνια ιστορία
Πρόκειται για μία -γνωστή από την προεδρία του Τζ. Μπους του πρεσβύτερου- προσέγγιση «από τα μέσα προς τα έξω» στο παλαιστινιακό ζήτημα, εξηγούν οι «New York Times», με «την ενεργοποίηση αραβικών κρατών της περιοχής, που βλέπουν ήδη ως κοινό «παρονομαστή» με το Ισραήλ την εχθρότητα έναντι του Ιράν».
«Η λογική είναι ότι επειδή οι Παλαιστίνιοι είναι τόσο αδύναμοι και διχασμένοι -και επειδή υφίσταται μια νέα, σιωπηρή σχέση μεταξύ των σουνιτών Αράβων και του Ισραήλ- αυτοί θα μπορούσαν να είναι διατεθειμένοι να κάνουν περισσότερα», παρατηρεί ο πρώην ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για το Μεσανατολικό, Ντένις Ρος.
Προς αυτή την κατεύθυνση εργάζεται ήδη πυρετωδώς ο -ατύπως- αντικαταστάτης του, γαμπρός του Τραμπ, ανώτατος προεδρικός σύμβουλος και ορθόδοξος εβραίος στο θρήσκευμα, Τζάρεντ Κούσνερ. Παραμένει πάντως άγνωστο εάν συζητήθηκε κατά τη χθεσινή -κι επισήμως ανεπιβεβαίωτη- συνάντηση του νέου διευθυντή της CIA, Μάικ Πομπέο, με τον Παλαιστίνιο πρόεδρο, Μαχμούντ Αμπάς, στη Ραμάλα της Δυτικής Οχθης.
