Μπαίνει ΦΠΑ σε προφυλακτικά και αντισυλληπτικά στην Κίνα μετά από 30 χρόνια

Η Κίνα ετοιμάζεται να επιβάλει για πρώτη φορά εδώ και τρεις δεκαετίες φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) στα προφυλακτικά και στα αντισυλληπτικά, καθώς η χώρα προσπαθεί να αυξήσει το ποσοστό γεννήσεων και να εκσυγχρονίσει το φορολογικό της σύστημα, μεταδίδει ο Guardian.

Από την 1η Ιανουαρίου, τα προφυλακτικά και τα αντισυλληπτικά θα υπάγονται σε συντελεστή ΦΠΑ 13%, φόρο από τον οποίο εξαιρούνταν από τότε που η Κίνα εισήγαγε τον ΦΠΑ σε εθνικό επίπεδο το 1993.

Το νέο μέτρο είχε συμπεριληφθεί «διακριτικά» σε νόμο σχετικά με τον ΦΠΑ που ψηφίστηκε το 2024, στο πλαίσιο της προσπάθειας εκσυγχρονισμού του φορολογικού καθεστώτος της Κίνας.

Σημειώνεται ότι ο ΦΠΑ αντιπροσωπεύει σχεδόν το 40% των συνολικών φορολογικών εσόδων της χώρας.

Πέρυσι, η Κίνα κατέγραψε πτώση κατά ένα πέμπτο στους γάμους – μια ισχυρή ένδειξη των δημογραφικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η χώρα- καθώς το Πεκίνο προσπαθεί να ενθαρρύνει τις γεννήσεις παρά το αβέβαιο οικονομικό περιβάλλον για τις νέες οικογένειες.

Μετά από 30 χρόνια αυστηρής πολιτικής στο θέμα των γεννήσεων (η πολιτική του ενός παιδιού όπως έχει μείνει γνωστή) η Κίνα την τελευταία δεκαετία εισάγει μια σειρά από «κίνητρα» ώστε να ενθαρρύνει τους πολίτες να κάνουν περισσότερα παιδιά, σε μια προσπάθεια να ανακόψει τη μείωση των γεννήσεων.

Εκτός από την αύξηση του επιτρεπόμενου αριθμού παιδιών ανά ζευγάρι σε τρία, οι επαρχίες πειραματίζονται με εκπτώσεις σε θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης και με χρηματικές επιδοτήσεις για επιπλέον παιδιά.

Ορισμένες τοπικές κυβερνήσεις προσφέρουν επιπλέον ημέρες πληρωμένων αδειών στους νεόνυμφους για να ενθαρρύνουν τον γάμο.

Ωστόσο, το γεγονός ότι τα προφυλακτικά και τα αντισυλληπτικά φαίνεται ότι θα γίνουν ακριβότερα έχει προκαλέσει σάλο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Τι συμβαίνει με τη σύγχρονη κοινωνία; Πραγματικά φτάνουν στα άκρα μόνο και μόνο για να μας κάνουν να κάνουμε παιδιά», έγραφε ένας χρήστης στο Weibo.

Ο νέος νόμος περί ΦΠΑ περιλαμβάνει επίσης φορολογικές ελαφρύνσεις για τη φροντίδα παιδιών και για «υπηρεσίες γνωριμιών γάμου».

Φέτος, η κυβέρνηση διέθεσε επίσης 90 δισ. γιουάν (12,7 δισ. δολάρια) για το πρώτο πανεθνικό πρόγραμμα επιδότησης παιδικής φροντίδας, προσφέροντας 3.600 γιουάν ετησίως για κάθε παιδί κάτω των τριών ετών.

Και το Σάββατο ανακοίνωσε σχέδια για την επέκταση του εθνικού προγράμματος ασφάλισης υγείας ώστε να καλύπτει όλα τα έξοδα που σχετίζονται με τον τοκετό.

Ωστόσο, τα κίνητρα είχαν μικρή επίδραση. Το 2024, το ποσοστό γεννήσεων ήταν 6,77 ανά 1.000 άτομα — μια μικρή αύξηση σε σχέση με το 2023, αλλά πολύ χαμηλότερο από τα ιστορικά επίπεδα. Η αύξηση του ποσοστού θανάτων λόγω της γήρανσης του πληθυσμού είχε ως αποτέλεσμα ο πληθυσμός της Κίνας να συρρικνώνεται εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια.

Πλέον υπάρχουν ανησυχίες ότι οι αρχές ενδέχεται να καταφεύγουν σε «τιμωρητικά μέτρα» για να επιτύχουν τον εθνικό στόχο αύξησης των γεννήσεων.

Γυναίκες σε ορισμένες περιοχές έχουν αναφέρει ότι δέχονται τηλεφωνήματα από τοπικούς κυβερνητικούς αξιωματούχους που τις ρωτούν για τον εμμηνορροϊκό τους κύκλο και τα σχέδιά τους σχετικά με την τεκνοποίηση.

Τον Δεκέμβριο, κινεζικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι σε μια κομητεία της νοτιοδυτικής επαρχίας Γιουνάν, οι γυναίκες υποχρεώνονταν να δηλώνουν την ημερομηνία της τελευταίας τους περιόδου στις τοπικές αρχές. Το τοπικό γραφείο υγείας δήλωσε ότι η συλλογή των δεδομένων ήταν απαραίτητη για τον εντοπισμό εγκύων και επίδοξων μητέρων.

Αντιδρώντας στην είδηση, ένας χρήστης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έγραψε: «Σήμερα απαιτούν από όλες τις γυναίκες να δηλώνουν πότε είχαν περίοδο, αύριο θα απαιτούν να δηλώνουν πότε είχαν σεξουαλική επαφή, μεθαύριο θα τηλεφωνούν για να παροτρύνουν τη σεξουαλική επαφή κατά την ωορρηξία… [αυτό είναι] μαζική αναπαραγωγή».

Η αύξηση της φορολογίας στα προφυλακτικά είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολική κίνηση. Ένα τυπικό πακέτο προφυλακτικών κοστίζει 40–60 γιουάν (5,70–8,50 δολάρια). Το αντισυλληπτικό χάπι, που πωλείται χωρίς συνταγή, κοστίζει 50–130 γιουάν για συσκευασία ενός μήνα.

«Τώρα που η πολιτική γεννήσεων της Κίνας έχει στραφεί στην ενθάρρυνση των γεννήσεων και δεν προωθεί πλέον την αντισύλληψη, είναι λογικό να επανέλθει η φορολόγηση των αντισυλληπτικών», δήλωσε ο Χε Γιαφού, ανεξάρτητος δημογράφος με έδρα την επαρχία Γκουανγκντόνγκ. «Ωστόσο, αυτό το μέτρο είναι απίθανο να έχει σημαντική επίδραση στην αύξηση του δείκτη γονιμότητας».

Η Γιουν Ζόου, επίκουρη καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, δήλωσε ότι ο νέος φόρος είναι απίθανο να επηρεάσει τις αποφάσεις των ανθρώπων, αλλά σηματοδοτεί από την πλευρά της κυβέρνησης «το ποια οικογενειακή συμπεριφορά θεωρείται επιθυμητή». Πρόσθεσε ότι, αν η πρόσβαση στην αντισύλληψη γινόταν δυσκολότερη, «το βάρος των αρνητικών συνεπειών θα το επωμίζονταν οι γυναίκες, ιδιαίτερα οι πιο ευάλωτες».

Το σχέδιο της Κίνας για τον εκσυγχρονισμό του φορολογικού της συστήματος περιλαμβάνει την ενσωμάτωση σε νόμους φόρων που προηγουμένως ρυθμίζονταν μέσω διοικητικών κανονισμών. Όμως, παρότι τα έσοδα είναι ιδιαίτερα αναγκαία για τις οικονομικά πιεσμένες τοπικές κυβερνήσεις — ορισμένες από τις οποίες δυσκολεύονται ακόμη και να καταβάλουν τις επιδοτήσεις παιδικής φροντίδας που έχουν υποσχεθεί — ο φόρος στα προφυλακτικά είναι απίθανο να αποφέρει σημαντικά έσοδα.

Ο Λι Ντινγκ, διευθυντικό στέλεχος της Dezan Shira & Associates, εταιρείας επαγγελματικών υπηρεσιών με επίκεντρο την Ασία, εκτιμά ότι η φορολόγηση των αντισυλληπτικών θα αποφέρει επιπλέον 5 δισ. γιουάν ετησίως — σταγόνα στον ωκεανό σε σύγκριση με τα συνολικά δημόσια έσοδα της Κίνας, που ανέρχονται σε 22 τρισ. γιουάν (3,1 τρισ. δολάρια). «Δεν πιστεύουμε ότι η δημιουργία εσόδων είναι το βασικό κίνητρο πίσω από την επέκταση του ΦΠΑ στα αντισυλληπτικά», δήλωσε.