Τι δουλειά έχει η αλεπού στην Ασία; Μετά το νέο ουκρανικό φιάσκο και την ακύρωση του ραντεβού με τον Πούτιν και ενώ η απάνθρωπη βιτρίνα της δήθεν «εκεχειρίας» στη Γάζα καταρρέει, ο Ντόναλντ Τραμπ περιοδεύει στην πολυπληθέστερη ήπειρο σε μια προσπάθεια να τονώσει τόσο το τρωθέν προσωπικό του γόητρο όσο και το ηγεμονικό στάτους της παραπαίουσας -εντός και εκτός συνόρων- ατλαντικής υπερδύναμης.
Η μεγάλη περιοδεία του Αμερικανού προέδρου ξεκίνησε από την Κουάλα Λουμπούρ και τη σύνοδο κορυφής της ASEAN, όπου υπέγραψε διμερείς συμφωνίες για εμπόριο και σπάνιες γαίες – μπας και καλύψει το τεράστιο κενό από το πρόσφατο συντριπτικό κινεζικό εμπάργκο στις σχετικές εξαγωγές που έχει προκαλέσει πανικό σε πολλές μεγάλες αμερικανικές βιομηχανίες. Κατόπιν έφυγε για την Ιαπωνία, όπου χθες συναντήθηκε με τη νέα (θατσερική) πρωθυπουργό Σανάε Ταϊκάτσι. Ομως ο σημαντικότερος σταθμός του είναι η Νότια Κορέα, όπου στο περιθώριο της συνόδου κορυφής των χωρών Ασίας-Ειρηνικού θα συναντηθεί με τον μεγαλύτερο αντίπαλο του, τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ.
Κακές σχέσεις
Ενα τετ α τετ με τεράστιο ενδιαφέρον, καθώς χάρη στις… ακούραστες προσπάθειες του ίδιου του Τραμπ και στις δύο θητείες του, αλλά και του… ενδιάμεσου Μπάιντεν, οι σχέσεις των δυο μεγαλύτερων οικονομιών βρίσκονται στο χειρότερο σημείο τους εδώ και δεκαετίες. Πέρα από το διαχρονικό αγκάθι του συνεχούς εξοπλισμού της Ταϊβάν από τις ΗΠΑ και της περικύκλωσης της Κίνας από δεκάδες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, αλλά και τον τρομακτικό πόλεμο των δασμών στα κινεζικά προϊόντα, που έφτασαν κάποια στιγμή στο εξωφρενικό… 250%, ο εγωπαθής πλανητάρχης ανακοίνωσε προ ημερών συντριπτικές κυρώσεις σε βάρος των ρωσικών εταιρειών Rosneft και Lukoil. Κυρώσεις που ωστόσο, όπως όλοι παραδέχονται, στοχοποιούν πρωτίστως τους δύο βασικότερους πελάτες των ρωσικών καυσίμων, δηλαδή την Κίνα και την Ινδία.
Οπως το συνηθίζει βέβαια, ο Τραμπ έκανε χθες τον… Αμερικάνο και υποστήριξε ότι έχει «πολύ καλές σχέσεις» με τον Κινέζο ηγέτη: «Σεβόμαστε πολύ τον πρόεδρο Σι. Μου αρέσει πολύ και πιστεύω ότι με σέβεται κι εκείνος και σέβεται πολύ τη χώρα μας. Νομίζω ότι μπορούμε να κλείσουμε μια δίκαιη συμφωνία που θα ωφελήσει και τις δύο χώρες». Πρόσθεσε μάλιστα ότι ο Τζινπίνγκ θα επισκεφτεί και αυτός τις ΗΠΑ στις αρχές του 2026 – επίσκεψη που ωστόσο μέχρι στιγμής δεν επιβεβαιώνεται από πουθενά.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από το πολιτικό θέατρο; Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο Τραμπ αναμένεται να επιχειρήσει αύριο μια «ρελάνς» με τη μορφή μιας προκαταρκτικής εμπορική συμφωνίας. Θα προτείνει, λέει, στον Σι μια γενναία μείωση των δασμών στα κινεζικά προϊόντα με αντάλλαγμα μια δημόσια δέσμευση του Πεκίνου ότι θα περιορίσει τις εξαγωγές χημικών πρόδρομων ουσιών της φαιντανύλης, της ναρκωτικής ουσίας που ο Τραμπ χρησιμοποιεί σαν πρόσχημα για τον πόλεμο της ταρίφας.
Πόλεμος του Οπίου
Η Κίνα φυσικά αρνείται πεισματικά κάθε συμμετοχή στο εν λόγω ζήτημα και ο Σι αποκλείεται να παραδεχτεί δημόσια πως η χώρα του εμπλέκεται σε έναν τέτοιο αντεστραμμένο Πόλεμο του Οπίου, αλλά σε κάθε περίπτωση αυτή φαίνεται πως θα είναι η πρόταση του Τραμπ. Ενα σχέδιο συμφωνίας που έτσι κι αλλιώς θα είναι περισσότερο επικοινωνιακή παρά ουσιαστική και θα έχει σκοπό περισσότερο να κατευνάσει την παγκόσμια ανησυχία για… μπουρλότο στις αγορές παρά να γεφυρώσει τα χάσματα, καθώς το παιχνίδι έχει χοντρύνει πολύ: η WSJ γράφει πως «οι λεπτομέρειες της συμφωνίας θα καθοριστούν σε επόμενους γύρους διαπραγματεύσεων» και ότι «τα προβλεπόμενα μέτρα ενδέχεται να τροποποιηθούν ανάλογα με το αποτέλεσμα της συνάντησης»!
Στην πραγματικότητα όλοι ξέρουν ότι πίσω από τις ταρίφες και τα κινεζικά οπιούχα η ατζέντα της συνάντησης θα είναι πολύ διαφορετική. Σύμφωνα με τους New York Times, «το ζήτημα της τρέχουσας έντασης στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ δεν θα είναι το κύριο θέμα» κατά την επικείμενη συνάντηση: ο Τραμπ θα πιέσει, λέει, τον Κινέζο ηγέτη να υπαναχωρήσει στο κρίσιμο θέμα της απαγόρευσης των αδειών εξαγωγής σπάνιων γαιών και να μειώσει την υποστήριξή του στην πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας στην Ουκρανία, ώστε να πιεστεί ο Πούτιν να συνάψει ειρήνη. Ενώ ο Σι, λέει, θα πιέσει τον Αμερικανό πρόεδρο «να μειώσει την υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ταϊβάν» και να δηλώσει δημόσια ότι οι ΗΠΑ «δεν υποστηρίζουν την ανεξαρτησία» της νήσου! Υπάρχει άραγε τέτοια περίπτωση; Με τον Τραμπ ποτέ δεν ξέρεις – άλλωστε πριν από λίγες μέρες παραπονέθηκε δημόσια ότι η Ταϊβάν «ξοδεύει πολύ λίγα για τις στρατιωτικές της ανάγκες».
Υπάρχει όμως και ένα τρίτο επίπεδο, ακόμα βαθύτερο. Αυτό που πραγματικά «καίει» την Αμερική -και σε έναν βαθμό εξηγεί τη φαινομενικά αλλοπρόσαλλη και αυτοκτονική και για την ίδια την αμερικανική οικονομία εκστρατεία των «πολέμων της ταρίφας»- είναι η ανάγκη της να διασπάσει τη στρατηγική συμμαχία της Κίνας με τη Ρωσία, το Ιράν, την Ινδία και τις άλλες μεγάλες και μικρές χώρες της ομάδας BRICS+, που επιταχύνουν συνεχώς τις προσπάθειες για «αποδολαριοποίηση» και απεξάρτηση από το δυτικοκρατούμενο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Μια προσπάθεια που προφανώς δεν πηγαίνει καθόλου καλά, καθώς μετά το φιάσκο στη διμερή συνάντηση του Τραμπ με τον Βραζιλιάνο Λούλα ντα Σίλβα, που όπως και πολλοί ακόμη Λατινοαμερικανοί ηγέτες είναι πυρ και μανία με την ξεκάθαρα αποικιοκρατική προσπάθεια των ΗΠΑ να ανατρέψουν την κυβέρνηση της Βενεζουέλας και να αρπάξουν τα πετρέλαιά της, αλλά και την εξόφθαλμη «παρέμβαση» υπέρ του Χαβιέρ Μιλέι στις εκλογές της Αργεντινής, και ο οικοδεσπότης τής ASEAN, ο πρωθυπουργός της Μαλαισίας Ανουάρ Ιμπραχίμ, δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να ενταχθεί στις χώρες BRICS «ακόμη και από αύριο»!
Αλλά το χειρότερο χαστούκι ήρθε από τον Ινδό ηγέτη Ναρέντρα Μόντι που ακύρωσε κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή το ταξίδι του στην Κουάλα Λουμπούρ ακυρώνοντας έτσι και το πολυδιαφημισμένο ραντεβού του με τον Τραμπ. Η Ινδία προφανώς δεν είναι Ευρώπη για να αυτοκτονήσει κόβοντας τα φτηνά ρωσικά καύσιμα, προκειμένου να πληρώνει πανάκριβα τα αμερικανικά – αλλά (όπως και η Κίνα άλλωστε) δεν θέλει και να συγκρουστεί μετωπικά με την Αμερική, τον μεγάλο εμπορικό εταίρο της. Κι έτσι ο Μόντι κέρδισε χρόνο για το σκληρό μελλοντικό παζάρι κάνοντας… ghosting στον Τραμπ!
