H πρωθυπουργική υποψηφιότητα της Τακαΐτσι… κείται μακράν

Ανατροπή προέκυψε στο πολιτικό σκηνικό της Ιαπωνίας καθώς τη Παρασκευή, η συμμαχία του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος και του κοινωνικά φιλελεύθερου κόμματος Κόμεϊτο διασπάστηκε με την αποχώρηση του τελευταίου, έπειτα από 26 χρόνια, με αφορμή ένα οικονομικό σκάνδαλο που εμπλέκει στελέχη του πρώτου.

Η αποχώρηση του κόμματος Κόμεϊτο από την κυβερνητική συμμαχία με τους φιλελεύθερους δημοκρατικούς της Ιαπωνίας, βάζει εμπόδια στην εκλογή της συντηρητικής Σάναε Τακαΐτσι ως πρωθυπουργού από το κοινοβούλιο. 

Το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο κυβερνά την Ιαπωνία σχεδόν σε όλη τη μεταπολεμική περίοδο, επέλεξε την σκληροπυρηνική συντηρητική Τακαΐτσι ως νέα ηγέτιδά του σε ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο, έναν μήνα μετά τη παραίτηση του πρωθυπουργού Σιγκέρου Ισίμπα.

Ωστόσο, για να αναλάβει τα καθήκοντα της πρωθυπουργού αργότερα αυτό το μήνα, πρέπει να λάβει την έγκριση του κοινοβουλίου, σε μια ψηφοφορία δύο γύρων. Σύμφωνα με το Reuters, o υποψήφιος που εξασφαλίζει την απλή πλειοψηφία στον πρώτο γύρο κερδίζει την έγκριση, αν δε γίνει όμως κάτι τέτοιο, τότε οι δύο υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους προκρίνονται στον δεύτερο γύρο.

Αυτό θεωρήθηκε αρκετά απλό, δεδομένου ότι η συμμαχία της είχε μακράν τις περισσότερες έδρες, αν και δεν είχε την πλειοψηφία. Ωστόσο, με την αποχώρηση του εταίρου της, του κόμματος Κόμεϊτο, και την προσπάθεια των κομμάτων της αντιπολίτευσης να ενωθούν πίσω από έναν εναλλακτικό υποψήφιο, η πορεία της έγινε ξαφνικά λιγότερο βέβαιη.

Μετά από συνάντηση με την Τακαΐτσι την Παρασκευή, ο ηγέτης του Κόμεϊτο, Τετσούο Σαϊτό, δήλωσε ότι η 26ετής συνεργασία των δύο κομμάτων έληξε λόγω της αδυναμίας του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος να ανταποκριθεί σε ένα σκάνδαλο πολιτικής χρηματοδότησης που ταλανίζει την κυβερνητική παράταξη εδώ και δύο χρόνια.

Ανέφερε ότι το Κόμεϊτο δεν θα υποστηρίξει την Τακαΐτσι στην ψηφοφορία του κοινοβουλίου, η οποία αναμένεται να πραγματοποιηθεί το δεύτερο μισό του Οκτωβρίου, με την ίδια να χαρακτηρίζει την απόφαση του Κόμεϊτο «εξαιρετικά λυπηρή», αλλά δήλωσε ότι θα κάνει ό,τι μπορεί για να κερδίσει την υποστήριξη του κοινοβουλίου.

Η πολιτική αναταραχή έρχεται πριν από μια σειρά διπλωματικών δεσμεύσεων της Ιαπωνίας, με πολυμερείς συνόδους κορυφής στη Μαλαισία και τη Νότια Κορέα, και την αναμενόμενη επίσκεψη του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Ιαπωνία στο τέλος του μήνα.

Ο αντίκτυπος των εξελίξεων φάνηκε και στην οικονομία, με το γιεν να ενισχύεται κατά 0,5% στα 152,38 ανά δολάριο μετά την είδηση. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα είχε πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων οκτώ μηνών, καθώς οι επενδυτές ανησυχούσαν ότι τα μεγάλα σχέδια δαπανών της Τακαΐτσι θα επιβάρυναν την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Ο Γιοσινόμπου Τσουτσούι, επικεφαλής της μεγαλύτερης επιχειρηματικής ομάδας πίεσης της Ιαπωνίας, Keidanren, εξέφρασε επίσης τη λύπη του για την απόφαση του Κόμεϊτο και δήλωσε ότι ανησυχεί για την πολιτική αστάθεια.

«Με τις επείγουσες πολιτικές προκλήσεις να συσσωρεύονται στο εσωτερικό και στο εξωτερικό και με σημαντικές διπλωματικές δεσμεύσεις να πλησιάζουν, η πολιτική σταθερότητα είναι απαραίτητη. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι πραγματικά λυπηρό που το Κόμεϊτο έκανε αυτή την ανακοίνωση», δήλωσε.

Με την αποχώρηση του Κόμεϊτο, η Τακαϊτσι ενδέχεται να επιδιώξει συμμαχίες με άλλα κόμματα, όπως το κεντροδεξιό Κόμμα της Καινοτομίας. Ωστόσο, αυτά ενδέχεται να το σκεφτούν δύο φορές, σύμφωνα με τον Τζεϊμς Μπράουν, καθηγητή πολιτικών επιστημών στο Temple University Japan. «Πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα για μια μη δημοφιλή και ενδεχομένως πολύ βραχύβια κυβέρνηση, δεδομένων των πραγματικών αδυναμιών της. Θέλετε να συνδέσετε το κόμμα σας με αυτό;», είπε.

Εν τω μεταξύ, το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Συνταγματικό Δημοκρατικό Κόμμα, έχει προτείνει να υποστηρίξει τον χαρισματικό ηγέτη ενός άλλου κόμματος της αντιπολίτευσης, τον Γιουτσίρο Ταμάκι, ως υποψήφιο για την πρωθυπουργία, αντί της Τακαΐτσι. Ο Ταμάκι, επικεφαλής του λαϊκιστικού Δημοκρατικού Κόμματος για τον Λαό, δήλωσε σε μια ανάρτηση στο X ότι είναι «έτοιμος να αναλάβει τα καθήκοντα του πρωθυπουργού» και ότι αισθάνεται βαθιά τιμημένος από την υποστήριξη του CDP.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης μπορούν να προτείνουν τους δικούς τους υποψηφίους όταν το κοινοβούλιο συνεδριάζει για να ψηφίσει τον επόμενο πρωθυπουργό.

Μαζί, το CDP και το DPP ελέγχουν 175 έδρες στην κάτω βουλή. Το LDP είναι το μεγαλύτερο κόμμα με 196 έδρες, 37 λιγότερες από την πλειοψηφία.

Η επιλογή της Τακαΐτσι ως ηγέτη του LDP την περασμένη εβδομάδα μείωσε τις προσδοκίες της αγοράς για άμεση αύξηση των επιτοκίων, οδηγώντας σε άνοδο των μετοχών και αποδυνάμωση του γιεν. Είναι γνωστή για την αδιάλλακτη υποστήριξή της στις πολιτικές τόνωσης της οικονομίας του πρώην πρωθυπουργού Σίνζο Άμπε.

«Εάν τα κόμματα της αντιπολίτευσης και το Κόμεϊτο συνεργαστούν για να επιλέξουν τον Ταμάκι ως ηγέτη, αυτό θα δημιουργήσει μια κυβέρνηση που θα αποτελείται από μια συμμαχία της αντιπολίτευσης», δήλωσε ο Τακαχίντε Κιούτσι, οικονομολόγος στο Nomura Research Institute. «Οι πρόσφατες κινήσεις της αγοράς που έχουν αποτιμήσει την οικονομική πολιτική της Takaichi θα ανατραπούν».

Ο γενικός γραμματέας του Κόμεϊτο, Μακότο Νισίντα, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι η Ιαπωνία έχει εισέλθει σε μια «εποχή πολυκομματικού συστήματος» και ότι το κόμμα του θα προσπαθήσει να γίνει «ο άξονας των κεντρώων, μεταρρυθμιστικών πολιτικών δυνάμεων».

Το Κόμεϊτο, ένα κοινωνικά φιλελεύθερο κόμμα που συνδέεται με μια μη θρησκευτική βουδιστική οργάνωση, είχε επίσης επικρίνει τη σκληρή γλώσσα της Τακαΐτσι απέναντι στους αλλοδαπούς και τις επισκέψεις της στο ναό Γιασακούνι, που θεωρείται από τις γειτονικές χώρες ως σύμβολο του παρελθοντικού μιλιταρισμού της Ιαπωνίας.