Στη δίνη της λειψυδρίας το Ιράν – Θέμα εβδομάδων να μην έχει σταγόνα νερού η Τεχεράνη

Ο εφιάλτης της λειψυδρίας απειλεί το Ιράν, καθώς, σύμφωνα με ειδικούς, η Τεχεράνη κινδυνεύει μέσα σε λίγες εβδομάδες να μην έχει ούτε σταλιά νερό, μεταδίδει το CNN. 

Ενώ τα φράγματα και οι ταμιευτήρες στερεύουν, οι αρχές της χώρας προσπαθούν απεγνωσμένα να περιορίσουν την κατανάλωση και οι κάτοικοι κάνουν ό,τι μπορούν για να εξοικονομήσουν νερό ώστε να αποφευχθεί η καταστροφή.

«Αν δεν λάβουμε επείγουσες αποφάσεις σήμερα, θα αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση στο μέλλον που δεν θα μπορεί να λυθεί», δήλωσε ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιαν, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου τη Δευτέρα.

Η λειψυδρία δεν είναι καινούργιο φαινόμενο στο άνυδρο Ιράν, αλλά αυτή τη φορά η κρίση πλήττει την ίδια την πρωτεύουσα, εξηγεί ο Κάβε Ματαντί, διευθυντής του Ινστιτούτου για το Νερό, το Περιβάλλον και την Υγεία του ΟΗΕ. Με πληθυσμό περίπου 10 εκατομμυρίων, η Τεχεράνη κινδυνεύει να μείνει χωρίς νερό εάν δεν μειωθεί άμεσα η κατανάλωση.

«Μιλάμε για μια πιθανή “ώρα μηδέν” μέσα σε λίγες εβδομάδες», είπε ο Ματαντί, πρώην αναπληρωτής επικεφαλής του Οργανισμού Περιβάλλοντος του Ιράν.

Οι αιτίες της κρίσης

Η κρίση έχει βαθιές ρίζες: δεκαετίες κακής διαχείρισης υδάτινων πόρων, υπεραντλήσεις υπόγειων υδάτων, μη αποδοτικές γεωργικές πρακτικές και ανεξέλεγκτη αστική χρήση, σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, έχουν φέρει την περιοχή σε κατάσταση «υδατικής χρεοκοπίας», σύμφωνα με τον Αμίρ Αγακοουτσάκ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια.

Το Ιράν βιώνει την πέμπτη συνεχόμενη χρονιά ξηρασίας και μια από τις καυτές καιρικές περιόδους που έχουν καταγραφεί ποτέ. Τον Ιούλιο, η θερμοκρασία ξεπέρασε τους 50°C σε ορισμένες περιοχές.

Το 2025 η χώρα έχει δεχτεί 40% λιγότερες βροχοπτώσεις από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο. Τα φράγματα που τροφοδοτούν την Τεχεράνη βρίσκονται μόλις στο 21% της χωρητικότητάς τους, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ύδρευσης της Τεχεράνης.

Από τις 31 επαρχίες του Ιράν, μόνο μία δεν αντιμετωπίζει έντονη έλλειψη νερού.

Έκτακτα μέτρα

Για να περιορίσουν τη ζήτηση, οι αρχές έχουν μειώσει την πίεση του νερού στην Τεχεράνη σχεδόν στο μισό, επηρεάζοντας περίπου το 80% των νοικοκυριών, σύμφωνα με τον κυβερνήτη της επαρχίας της Τεχεράνης, Μοχαμάντ Σαντέγ Μοταμεντιάν.

Οι ένοικοι μεγάλων πολυκατοικιών,  όπως ένας κάτοικος του 14ου ορόφου, συχνά δεν έχουν καθόλου νερό.

Η κυβέρνηση διανέμει νερό με υδροφόρες, ενώ όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα εγκαθιστούν δεξαμενές αποθήκευσης στα σπίτια τους.

Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση κήρυξε μονοήμερη αργία στην επαρχία της Τεχεράνης και σε άλλες περιοχές, προκειμένου να εξοικονομηθούν νερό και ηλεκτρική ενέργεια. Τώρα εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο εβδομαδιαίας αργίας, ώστε οι κάτοικοι να φύγουν προσωρινά από την πόλη, μειώνοντας έτσι τη ζήτηση.

Καταστροφικές συνέπειες

Η υπεραντλήση υδάτων από υδροφόρους ορίζοντες έχει οδηγήσει σε καθίζηση εδαφών στην Τεχεράνη, με ορισμένα τμήματα της πόλης να βυθίζονται έως και 25 εκατοστά τον χρόνο. Πρόκειται για ένα βαθύ και συστημικό πρόβλημα, τονίζουν οι ειδικοί.

Ο Ματαντί προειδοποιεί ότι οι προσωρινές λύσεις όπως οι μεταφορές νερού, η αφαλάτωση ή η ανακύκλωση λυμάτων δεν λύνουν το βασικό πρόβλημα. Πρέπει να αλλάξει ολόκληρο το οικονομικό μοντέλο της χώρας, εγκαταλείποντας την υδροβόρα γεωργία (που απορροφά περίπου το 90% των υδάτινων πόρων) υπέρ βιομηχανιών με χαμηλότερη κατανάλωση νερού.

Όμως μια τέτοια μεταρρύθμιση είναι πολιτικά δύσκολη και οικονομικά επώδυνη, ιδιαίτερα υπό το σημερινό καθεστώς και τις διεθνείς κυρώσεις που αντιμετωπίζει η χώρα.

Ο Αγακοουτσάκ συνοψίζει το πρόβλημα ως «πολιτικό και συστημικό»: η κρίση νερού στο Ιράν δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ευρύτερη κρίση διακυβέρνησης.

Προς το παρόν, το Ιράν ελπίζει στο φθινόπωρο. «Αν η Τεχεράνη επιβιώσει μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, τότε υπάρχει ελπίδα να αποφύγει την ώρα μηδέν», δήλωσε ο Ματαντί.