Το ότι ο κορονοϊός δεν προήλθε με φυσικό τρόπο από ζώα που ήρθαν σε επαφή με τον άνθρωπο στην Κίνα, αλλά ότι η πανδημία οφείλεται σε τεχνητή σκόπιμη ή ακούσια ανθρώπινη ενέργεια -ανάλογα τον βαθμό ακρότητας της κάθε αφήγησης- είναι γνωστή θεωρία που έχει τις ρίζες της στη Δύση και συχνά αξιοποιείται για την εξαπόλυση κατηγοριών κατά του Πεκίνου στο πλαίσιο μίας ευρύτερης γεωπολιτικής διαπάλης.
Πάνω στη θεωρία αυτή τοποθετήθηκε με συνέντευξή του στο BBC ένας πρώην κορυφαίος επιδημιολόγος της κινεζικής κυβέρνησης. Ως επικεφαλής του Κέντρου Ελέγχου Ασθενειών (CDC) της Κίνας, ο καθηγητής Τζορτζ Γκάο έπαιξε βασικό ρόλο στην πρώτη φάση αντιμετώπισης της πανδημίας και στις προσπάθειες για την κατανόηση της προέλευσης του ιού.
Ο ίδιος είπε ότι το ενδεχόμενο ο κορονοϊός να διέρρευσε από κάποιο εργαστήριο δεν πρέπει να αποκλειστεί εντελώς, χωρίς ωστόσο να υπερασπίζεται τη θεωρία.
Σε συνέντευξή του για το podcast Fever του BBC Radio 4: The Hunt for Covid’s Origin ο καθηγητής δήλωσε: «Μπορείτε πάντα να υποπτεύεστε τα πάντα. Έτσι είναι η επιστήμη».
Η κυβέρνηση της Κίνας έχει απορρίψει επανειλημμένα την υπόθεση της διαρροής του ιού από δικό της εργαστήριο και επιμένει πως ο ιός ήρθε σε επαφή με τον άνθρωπο με φυσικό τρόπο. Ωστόσο, το Πεκίνο έδωσε βάση στην εν λόγω θεωρία με αποτέλεσμα να ξεκινήσει τη δική του έρευνα, σύμφωνα με τον Γκάο, ο οποίος διηύθυνε το κινεζικό CDC όταν ξεκίνησε η πανδημία προς τα τέλη του 2019.
Σήμερα, η επικρατέστερη θεωρία, την οποία υιοθετούν πολλοί εμπειρογνώμονες, είναι ότι ο κορονοϊός μεταπήδησε στον άνθρωπο με φυσικό τρόπο από ζώα που είχαν μολυνθεί από κορονοϊό νυχτερίδας. Η θεωρία της διαρροής του ιού από εργαστήριο επικεντρώνεται στο γεγονός ότι ο ιός εμφανίστηκε για πρώτη φορά χιλιόμετρα μακριά από το Ινστιτούτο Ιολογίας, όπου οι ερευνητές ήταν γνωστό ότι εργάζονταν πάνω σε κορονοϊούς που βρίσκονται στις νυχτερίδες.
«Εκείνο το εργαστήριο ελέγχθηκε δύο φορές από τους ειδικούς του τομέα», δήλωσε στο BBC ο καθηγητής, ο οποίος όμως παραδέχτηκε πως δεν έχει δει την επίσημη έκθεση του ελέγχου.
«Νομίζω πως το συμπέρασμα είναι ότι ακολουθούν όλα τα πρωτόκολλα. Δεν διαπίστωσαν κάποια παράβαση», σημείωσε.
Κίνα: «Πολιτικά τα κίνητρα πίσω από τη θεωρία της διαρροής»
Σε απάντηση στα σχόλια του καθηγητή Γκάο, η πρεσβεία της Κίνας στο Ηνωμένο Βασίλειο δήλωσε: «Η θεωρία της διαρροής του ιού είναι ένα ψέμα που δημιουργήθηκε από δυνάμεις κατά της Κίνας. Έχει πολιτικά κίνητρα και δεν έχει καμία επιστημονική βάση».
Σε μελέτη που δημοσίευσε μαζί με συναδέλφους του τον περασμένο Απρίλιο, ο ερευνητής αναφέρει πως δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι ο ιός μεταπήδησε από τα ζώα στους ανθρώπους στην αγορά της Γουχάν.
Μία από τους βασικούς «παίκτες» που υιοθετούν επίσημα τη θεωρία στο διεθνές στερέωμα είναι και οι ΗΠΑ. Ενδεικτική, μεταξύ άλλων, η δήλωση του διευθυντή του FBI, Κρίστοφερ Ρέι, τον Φεβρουάριο ότι ο ιός «πιθανότατα» προήλθε από κάποιο εργαστήριο της Γουχάν.
Σύμφωνα με τον Γκάο, η έρευνα για τα πρώτα κρούσματα του Covid τον Ιανουάριο του 2020 επικεντρώθηκε περισσότερο στην αγορά Χουανάν και τα νοσοκομεία γύρω από αυτήν και οι αξιωματούχοι μπορεί να μην ερεύνησαν μια άλλη πιθανή πηγή του ιού.
Τον Φεβρουάριο του 2021, μια έρευνα για την προέλευση του Covid που πραγματοποίησε ο ΠΟΥ ανέφερε πως είναι «εξαιρετικά απίθανο» ο ιός να διέρρευσε από εργαστήριο. Τα σχέδια για μια δεύτερη φάση της έρευνας, που περιλάμβανε ελέγχους εργαστηρίων στην περιοχή της Γουχάν, απορρίφθηκαν από την κινεζική κυβέρνηση.
Ο Γκάο δήλωσε ότι υποστηρίζει τη συνέχιση της έρευνας του ΠΟΥ, αλλά πρόσθεσε ότι ο οργανισμός θα πρέπει να «διαπραγματευτεί με την κυβέρνηση».
