Με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη ημέρα οι εναπομείναντες στη χώρα τους Αφγανοί

Με την παρουσία των ξένων στρατευμάτων στη χώρα τους να μετρά πια ώρες, έπειτα από 20 χρόνια ενός ατελέσφορου πολέμου, οι εναπομείναντες στη χώρα Αφγανοί αναμένουν με αγωνία και τρόμο την επόμενη ημέρα. Προλειαίνοντας το έδαφος, οι Ταλιμπάν ανακοίνωσαν αργά χθες ότι ο -μέχρι χθες άφαντος- ανώτατος ηγέτης τους, Χαμπιτουλάχ Αχουντζάντα, βρίσκεται πλέον στην πόλη Κανταχάρ, προφανώς ερχόμενος ως ο επόμενος ηγέτης. «Θα εμφανιστεί σύντομα δημόσια», ανέφερε εκπρόσωπος των ακραίων ισλαμιστών.

Επιχειρώντας κατά τα λοιπά να παρουσιάσουν μετριοπαθές προφίλ και να εξασφαλίσουν τη διεθνή αναγνώριση -παρά το γεγονός ότι χαρακτηρίζονται επίσημα τρομοκρατική ομάδα από τις περισσότερες χώρες- οι Ταλιμπάν υποστηρίζουν ότι η νέα διακυβέρνησή τους στην πολύπαθη κεντροασιατική χώρα θα είναι διαφορετική από τη σκοταδιστική περίοδο της δεκαετίας του ‘90. Υπόσχονται αμνηστία σε πρώην στελέχη των αφγανικών δυνάμεων εφόσον καταθέσουν τα όπλα, επιφυλασσόμενοι πάντως για διώξεις για σοβαρά εγκλήματα – ενόσω πληθαίνουν ήδη οι αναφορές για διώξεις, εξαφανίσεις και εκτελέσεις αντιπάλων.

Εντείνουν τις διαβουλεύσεις με στόχο, όπως λένε, τον άμεσο σχηματισμό «πολυσυλλεκτικής κυβέρνησης», θεωρητικά χωρίς αποκλεισμούς πολιτικών σχηματισμών, πολέμαρχων και φατριών, και τη σταθεροποίηση της χώρας, που ανέκαθεν αποτελούσε «μωσαϊκό» εθνοτήτων. Και κλείνοντας το «μάτι» στον έξω κόσμο, χαρακτηρίζουν -με χθεσινές δηλώσεις εκπροσώπου τους στο πρακτορείο Reuters- «δύσκολη» την πρόβλεψη συμμετοχής γυναικών στο νέο υπουργικό συμβούλιο, αποφεύγοντας τεχνηέντως να το αποκλείσουν a priori.

Στο ίδιο μήκος κύματος, εξάλλου, οι Ταλιμπάν γνωστοποίησαν χθες ότι, δύο εβδομάδες μετά την κατάληψη της εξουσίας, κάλεσαν όλες τις γυναίκες που εργάζονται στον τομέα δημόσιας υγείας να επιστρέψουν στα καθήκοντά τους. Οι υπόλοιπες γυναίκες παραμένουν, βέβαια, με διαταγή και μέχρι νεωτέρας, κλειδαμπαρωμένες στο σπίτι. Στο μεσοδιάστημα, σπεύδουν να ισχυροποιήσουν το καθεστώς τους, προχωρώντας ήδη στον διορισμό νέων κυβερνητών και αρχηγών αστυνομίας στις 33 από τις 34 επαρχίες του Αφγανιστάν, που σήμερα ελέγχουν (με εξαίρεση την ανταρτοκρατούμενη Παντζίρ).

Οι μεγάλες προκλήσεις, ωστόσο, έπονται. Πρώτη και κυριότερη, η απειλή του τρομοκρατικού «Ισλαμικού κράτους Χορασάν» (ISIS-K), που -μέσω συνέντευξης στελέχους του στο δίκτυο CNN- διαμηνύει ότι, μετά και την αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων, θα εντείνει τον πόλεμο κατά των Ταλιμπάν. Και κάπως έτσι, με φόντο το χάος στο οποίο βυθίζεται η χώρα, την ταχέως μεταβαλλόμενη γεωπολιτική «σκακιέρα» στην ευρύτερη περιοχή, αλλά και την ανάγκη αποτροπής εκ νέου μετατροπής του Αφγανιστάν σε ορμητήριο τρομοκρατών, η Δύση και όλες οι περιφερειακές δυνάμεις διακηρύττουν τώρα ότι θα πρέπει να διατηρηθούν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας με τους Ταλιμπάν.

Κατά τραγική δε ειρωνεία (;), αυτή η αναγκαιότητα είναι πια δεδομένη για τους Αμερικανούς. Για τα μαζικά αντίποινα που έχει προαναγγείλει κατά του ISIS-K o πρόεδρος Τζο Μπάιντεν άλλωστε, η συνέχιση ανταλλαγής πληροφοριών με τη νέα ηγεσία του Αφγανιστάν θεωρείται κομβικής σημασίας. Κάτι που φρόντισε να τονίσει έμμεσα εκπρόσωπος των Ταλιμπάν, χαρακτηρίζοντας «ξεκάθαρη επίθεση στο αφγανικό έδαφος» το προχθεσινό, πρώτο πλήγμα των ΗΠΑ κατά μελών του ISIS-K.

Τούτων λεχθέντων, πρώτο κρίσιμο τεστ για τους Ταλιμπάν θεωρούνται η ανάληψη του ελέγχου του διεθνούς αεροδρομίου της Καμπούλ -εκπρόσωπός τους υπογράμμισε ότι δεν έχει ακόμη αποφασιστεί «εάν θα χρειαστούμε τη βοήθεια της Τουρκίας ή του Κατάρ για να το λειτουργήσουμε», σκιαγραφώντας έτσι ένα οργιώδες παρασκηνιακό «παζάρι»-, αλλά και η τήρηση της δέσμευσης που έχουν αναλάβει για την ασφαλή διαφυγή ξένων υπηκόων και Αφγανών με τα απαραίτητα έγγραφα από τη χώρα, με εμπορικές πτήσεις, και μετά την ημερομηνία-ορόσημο της 31ης Αυγούστου.

Πρόκειται για δύο παραμέτρους που θα αποτελέσουν τα πρώτα δείγματα πολιτικής «γραφής» των Ταλιμπάν προς τη Δύση, με διακύβευμα την αποδέσμευση της όποιας οικονομικής βοήθειας και δέλεαρ την ανάσχεση επιπλέον μαζικών προσφυγικών ροών. Η αφγανική οικονομία εν τω μεταξύ ήδη καταρρέει και η λαϊκή δυσαρέσκεια διογκώνεται.

Με κλειστές μέχρι και χθες τις τράπεζες, έγιναν ήδη οι πρώτες διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στην Καμπούλ. Κλίμα που κάθε άλλο παρά αμβλύνει η χθεσινή επιβολή capital control από την Κεντρική Τράπεζα του Αφγανιστάν, στα 200 δολάρια την εβδομάδα – ενόσω τα δικά της 9,4 δισεκατομμύρια δολάρια παραμένουν στον «πάγο» στις ΗΠΑ.

Εύλογα έντρομοι για το μέλλον, χιλιάδες Αφγανοί συνεχίζουν να συρρέουν στα σύνορα με το Πακιστάν, αναζητώντας έξοδο κινδύνου. Χθες, στη μεθόριο αναφέρθηκε και το πρώτο -μετά την επικράτηση των Ταλιμπάν- ένοπλο επεισόδιο. Ο πακιστανικός στρατός ανακοίνωσε τον θάνατο δύο στρατιωτών από τα πυρά που ήρθαν από την αφγανική πλευρά και την εξόντωση 2-3 δραστών. Δεν έδωσε, ωστόσο, περαιτέρω διευκρινίσεις…