Σκηνές απόλυτου τρόμου βιώνουν Αφγανοί πολίτες που επιχειρούν να εγκαταλείψουν τη χώρα άρον-άρον υπό το φόβο της τελικής επικράτησης των Ταλιμπάν. Οι εικόνες που μεταδίδουν τα διεθνή πρακτορεία δείχνουν την απόγνωση στα πρόσωπα των πολιτών που προσπαθούν με κάθε τρόπο να επιβιβαστούν στα αεροπλάνα. Ακόμα χίλιους στρατιώτες στέλνουν οι Αμερικανοί για να διασφαλίσουν τις πτήσεις που αναχωρούν από την Καμπούλ.
Παρά τις διαβεβαιώσεις των Ταλιμπάν ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν αντίποινα κατά αμάχων, χιλιάδες δεν έχουν πειστεί.
Μαρτυρίες αναφέρουν ότι τουλάχιστον πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν στο διεθνές αεροδρόμιο της Καμπούλ. Ένας μάρτυρας είπε (Reuters) ότι είχε δει τα πτώματα πέντε ατόμων να μεταφέρονται σε ένα όχημα. Ένας άλλος μάρτυρας είπε ότι δεν είναι ξεκάθαρο αν τα θύματα σκοτώθηκαν από πυροβολισμούς ή κατά τη διάρκεια των στιγμών πανικού που εξελίχθηκαν.
Μέλη του αμερικανικού στρατού έστησαν «περίμετρο ασφαλείας» όπου μετέβη και ανασυντάσσεται το προσωπικό της αμερικανικής πρεσβείας καθώς ετοιμάζεται να αναχωρήσει.
Όπως μετέδωσαν διεθνή μέσα ενημέρωσης Αμερικανοί στρατιώτες αναγκάστηκαν να πυροβολήσουν στον αέρα προκειμένου να απωθήσουν τους χιλιάδες Αφγανούς που είχαν μπει στον διάδρομο απογειώσεων και προσγειώσεων.
Στο μεταξύ μέχρι το μεσημέρι δεν πραγματοποιούνταν πτήσεις απομάκρυνσης αμάχων εξαιτίας του πανδαιμόνιου που επικράτησε. Σε μια στιγμή απόγνωσης δεκάδες Αφγανοί πολίτες κρεμάστηκαν από αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος που είχε ξεκινήσει τη διαδικασία απογείωσης με αποτέλεσμα τρεις να σκοτωθούν πέφτοντας από μεγάλο ύψος.
Σήμερα κυκλοφόρησαν φήμες ότι όποιος έφθανε στο αεροδρόμιο θα μπορούσε να επιβιβαστεί σε κάποιο από τα αεροπλάνα που θα αναχωρούσαν, αν και δεν υπήρξε επιβεβαίωση για κάτι τέτοιο. Η γερμανική πρεσβεία προειδοποίησε μέσω του Twitter πως η άφιξη πολιτών στο αεροδρόμιο χωρίς να έχουν προσκληθεί, θα οδηγούσε σε επικίνδυνες καταστάσεις.
Τοπικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν πως το αεροδρόμιο ανακοίνωσε πως δεν προσγειώνονται ούτε απογειώνονται άλλες εμπορικές πτήσεις και κάλεσε τον κόσμο να μην πηγαίνει στο αεροδρόμιο.
Το συναίσθημα που επικρατεί είναι οργή καθώς πολλοί αισθάνονται ότι εγκαταλείφθηκαν μετά την κατάρρευση της Καμπούλ.
Ο βρετανός υπουργός Άμυνας Μπεν Ουάλας λύγισε μπροστά στο ανθρώπινο δράμα που εξελίσσεται στο Αφγανιστάν και παραδέχθηκε πως είναι αδύνατον να μεταφερθούν όλοι όσοι επιθυμούν να εγκαταλείψουν τη χώρα και έχουν εξασφαλίσει βίζα.
Χαρακτήρισε την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία ως «αποτυχία της διεθνούς κοινότητας και προειδοποίησε πως «δεν είναι η στιγμή» να αναγνωριστούν οι Ταλιμπάν ως επίσημη κυβέρνηση της χώρας.
Έκκληση Γκουτέρες στο Σ. Α. του ΟΗΕ να προστατεύσει τα ανθρώπινα δικαιώματα
Ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες απηύθυνε σήμερα έκκληση στο Συμβούλιο Ασφαλείας να «χρησιμοποιήσει κάθε εργαλείο που έχει στη διάθεσή του για να καταπνίξει την παγκόσμια τρομοκρατική απειλή στο Αφγανιστάν» και να εγγυηθεί ότι τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα θα γίνονται σεβαστά.
«Λαμβάνουμε ανατριχιαστικές πληροφορίες για σοβαρούς περιορισμούς στα ανθρώπινα δικαιώματα σε ολόκληρη τη χώρα. Ανησυχώ ιδιαιτέρως για τις αναφορές περί αυξανόμενων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εναντίον γυναικών και κοριτσιών στο Αφγανιστάν», είπε ενώπιον του 15μελούς συμβουλίου.
«Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να εγκαταλείψουμε τον λαό του Αφγανιστάν», υπογράμμισε ο Αντόνιο Γκουτέρες.
«Οι επιθέσεις εναντίον αμάχων ή πολιτικών στόχων πρέπει να σταματήσουν. Τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες όλων των Αφγανών πολιτών, ιδίως των γυναικών, των κοριτσιών και των μελών των μειονοτικών ομάδων, πρέπει να γίνονται σεβαστά», είπε από την πλευρά της η πρέσβειρα των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη Λίντα Τόμας Γκρίνφιλντ.
Ο πρεσβευτής του Αφγανιστάν στον ΟΗΕ Γκουλάμ Ισακζάι είπε ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας πως μιλάει εκ μέρους εκατομμυρίων ανθρώπων «η τύχη των οποίων κρέμεται από μια κλωστή», μεταξύ αυτών γυναίκες και κορίτσια «που θα χάσουν την ελευθερία τους να πάνε στο σχολείο, να εργαστούν και να συμμετάσχουν στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας».
Ο Αφγανός πρέσβης κάλεσε το Συμβούλιο και τα Ηνωμένα Έθνη να μην αναγνωρίσουν οποιαδήποτε διοίκηση καταλάβει την εξουσία με τη βία ή καμία κυβέρνηση που δεν θα είναι ευρεία.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν 3.000 Αφγανούς εργαζόμενους και περίπου 300 εργαζόμενους από άλλες χώρες στο Αφγανιστάν.
«Η παρουσία των Ηνωμένων Εθνών θα προσαρμοστεί ανάλογα με την κατάσταση ασφαλείας. Όμως, πάνω απ΄ όλα, θα παραμείνουμε και θα ανταποκριθούμε προσφέροντας στήριξη στον αφγανικό λαό σε αυτήν την ώρα ανάγκης», τόνισε ο Γκουτέρες.
Διάγγελμα Μπάιντεν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν θα επιστρέψει στον Λευκό Οίκο από το Καμπ Ντέιβιντ σήμερα, προκειμένου να κάνει δηλώσεις για το Αφγανιστάν, έγινε γνωστό από τον Λευκό Οίκο.
Ντ. Σασόλι:Nα εξασφαλιστεί άσυλο σε όσους εγκαταλείπουν τη χώρα και κινδυνεύουν με διώξεις
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι, ζήτησε σήμερα να εξασφαλιστεί άσυλο σε όσους εγκαταλείπουν το Αφγανιστάν και κινδυνεύουν να διωχθούν μετά την κατάληψη της Καμπούλ από τις δυνάμεις των Ταλιμπάν.
«Η εξελισσόμενη κατάσταση στο Αφγανιστάν απαιτεί ενιαία ευρωπαϊκή απάντηση. Η χώρα χρειάζεται μια διαρκή και χωρίς αποκλεισμούς πολιτική λύση που προστατεύει τα δικαιώματα των γυναικών και επιτρέπει στους Αφγανούς να ζουν με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Το άσυλο πρέπει να είναι εγγυημένο σε όσους κινδυνεύουν να διωχθούν », έγραψε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Twitter.
«Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν»
Οι Ταλιμπάν, έχοντας πάρει ήδη τον έλεγχο του προεδρικού παλατιού, διαμηνύουν ότι δεν πρόκειται να υπάρξει «μεταβατική κυβέρνηση» ενώ εκπρόσωπος του πολιτικού γραφείου των ισλαμιστών φονταμενταλιστών δήλωσε ότι ο πόλεμος «τέλειωσε» και σύντομα θα γίνει σαφής ο χαρακτήρας και η μορφή του νέου καθεστώτος.
Οι ισλαμιστές βρίσκονται πρακτικά στο τελικό στάδιο της ανακατάληψης της εξουσίας στη χώρα, δυο δεκαετίες μετά την ανατροπή τους με την εισβολή διεθνούς στρατιωτικού συνασπισμού υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από αξιωματούχο των Ταλιμπάν, τις επόμενες ώρες θα ανακοινωθεί πως έχουν αναλάβει τον έλεγχο της χώρας και ότι η χώρα είναι πλέον το «Ισλαμικό Εμιράτο του Αφγανιστάν».
Ο μουλάς Αμπντούλ Γκάνι Μπαραντάρ είναι ο επικρατέστερος για να γίνει ο νέος ηγέτης της χώρας, ενώ αναμένεται να δοθεί γενική αμνηστία για όλες τους πολιτικούς ηγέτες της χώρας, συμπεριλαμβανομένου και του «φυγά» πρώην προέδρου Γάνι. Ήδη οι Ταλιμπάν έχουν ανοίξει τις φυλακές για να βγούν έξω οι κρατούμενοι.
Ηγετικό στέλεχος των Ταλιμπάν δήλωσε ότι είναι ακόμη πάρα πολύ νωρίς για να συζητηθεί το πώς το ισλαμιστικό κίνημα θα ασκήσει την εξουσία στο Αφγανιστάν.
«Θέλουμε να έχουν φύγει όλες οι ξένες δυνάμεις προτού αρχίσουμε να αναδιοργανώνουμε το σύστημα διακυβέρνησης», είπε (Reuters) το στέλεχος αυτό, το οποίο δεν θέλησε να κατονομαστεί.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι ισλαμιστές μαχητές στην πρωτεύουσα έχουν διαταχθεί να μην τρομοκρατούν τους αμάχους, να τους επιτρέψουν να ξαναρχίσουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες.
Κινήσεις στην σκακιέρα
Η επόμενη μέρα στο Αφγανιστάν γράφει τον επίλογο σε έναν εικοσαετή πολύνεκρο, αδιέξοδο, πολυδάπανο πόλεμο με τις χώρες σε Δύση και Ανατολή να επιλέγουν στρατόπεδο.
Ρώσοι, Κινέζοι και Ιρανοί έχουν ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με τους Ταλιμπάν αποφεύγοντας να αποδοκιμάσουν το νέο καθεστώς.
Οι Ταλιμπάν, ικανοποιημένοι από την προσέγγιση της Ρωσίας, ανέλαβαν ήδη την φύλαξη της ρωσικής πρεσβείας στην Καμπούλ.
Ο Ιρανός πρόεδρος Εμπραχίμ Ραϊσί εκτίμησε πως «η ήττα» των Ηνωμένων Πολιτειών στο Αφγανιστάν, όπου οι Ταλιμπάν ανέκτησαν την εξουσία, πρέπει να γίνει «ευκαιρία για ειρήνη» στη χώρα αυτή, που γειτονεύει με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πιστεύει πως η εξουσία που προέρχεται από τη βούληση του καταπιεσμένου λαού του Αφγανιστάν είναι η πηγή της ασφάλειας και της σταθερότητας», πρόσθεσε ο Ραϊσί.
Η Κίνα, η οποία έχει κοινά σύνορα 76 χιλιομέτρων με το Αφγανιστάν, ανακοίνωσε ότι επιθυμεί να έχει «φιλικές σχέσεις» με τους Ταλιμπάν.
Το Πεκίνο «σέβεται το δικαίωμα του αφγανικού λαού να αποφασίζει για την μοίρα και το μέλλον του», δήλωσε σε δημοσιογράφους η εκπρόσωπος της κινεζικής διπλωματίας Χουά Τσουνγίνγκ.
«Οι Ταλιμπάν εξέφρασαν επανειλημμένως την ελπίδα να αναπτύξουν καλές σχέσεις με την Κίνα», πρόσθεσε η ίδια.
Η εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών διευκρίνισε εξάλλου ότι η πρεσβεία της Κίνας στην Καμπούλ «συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά».
Τα λάθη των ΗΠΑ
Οι καταιγιστικές εξελίξεις φανερώνουν πόσο γρήγορα έπεσαν έξω οι προβλέψεις του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν για την εξέλιξη των πραγμάτων, με την πολιτική ηγεσία στην Ουάσιγκτον να προσπαθεί πλέον απεγνωσμένα να ανασυγκροτηθεί. Η κυβέρνηση και ο ίδιος ο Μπάιντεν πίστευαν ότι θα περάσουν μήνες μέχρι να φθάσουν οι Ταλιμπάν στην πρωτεύουσα. Τώρα, παραδέχονται ότι δεν υπολόγισαν καλά.
Ήδη ορισμένοι στο Κογκρέσο ζητούν εξηγήσεις για το πώς οι υπηρεσίες πληροφοριών έπεσαν τόσο έξω για την κατάσταση στο έδαφος και γιατί δεν είχαν καταστρωθεί λεπτομερή σχέδια για την απομάκρυνση Αμερικανών και συμμάχων από τη χώρα. Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου Μάρκ Μίλεϊ, ενημερώνοντας μέλη του Κογκρέσου, εκτίμησε ότι τρομοκρατικές οργανώσεις, όπως η Αλ Κάιντα μπορούν να ανασυνταχθούν σε λιγότερο από δυο χρόνια. Παραδέχθηκε πως η κατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε μεγαλύτερη απειλή για την αντιτρομοκρατία.
Το Αφγανιστάν βρίσκεται σήμερα σχεδόν ολόκληρο στα χέρια των Ταλιμπάν, μετά την κατάρρευση των κυβερνητικών δυνάμεων και τη φυγή στο εξωτερικό του προέδρου Άσραφ Γάνι, ο οποίος παραδέχθηκε τη «νίκη» τους, έπειτα από είκοσι χρόνια πολέμου.
Ξένες χώρες σπεύδουν να απομακρύνουν τους διπλωμάτες και τους πολίτες τους με πτήσεις που αναχωρούν από το διεθνές αεροδρόμιο της Καμπούλ, γύρω από το οποίο έχει στήσει «περίμετρο ασφαλείας» ο αμερικανικός στρατός.
Ο υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν ομολόγησε πως «είναι γεγονός ότι οι αφγανικές δυνάμεις δεν μπόρεσαν να υπερασπιστούν τη χώρα» και πως «αυτό συνέβη πιο γρήγορα από ό,τι περιμέναμε». Υποστήριξε πάντως ότι η κυβέρνηση δεν είχε πολλές επιλογές από το να ξεκινήσει την αποχώρηση των στρατευμάτων την 1η Μαΐου, αποτέλεσμα της συμφωνίας που έκανε ο προηγούμενος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Λόιντ Όστιν, το Πεντάγωνο ήταν προετοιμασμένο για μια σειρά σενάρια, αλλά φαίνεται όχι για την απόλυτη κατάρρευση των δυνάμεων ασφαλείας της χώρας. «Είχαν όλα τα πλεονεκτήματα», είπε. «Είχαν 20 χρόνια εκπαίδευσης από τις συμμαχικές δυνάμεις, μια σύγχρονη αεροπορική δύναμη, καλό εξοπλισμό και όπλα. Αλλά δεν μπορεί κανείς να αγοράσει ηγεσία. Και αυτά ήταν που έλειπαν σε αυτή την περίπτωση».
Οι γερουσιαστές ενημερώθηκαν επίσης ότι είναι τουλάχιστον 60.000 άτομα στο Αφγανιστάν που πιθανώς δικαιούνται ειδική μεταναστευτική βίζα, αναφέρει το CNN, συμπληρώνοντας ότι ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε στο ερώτημα εάν ισχύει αυτός ο αριθμός.
► Οι περισσότεροι δυτικοί διπλωμάτες έχουν εγκαταλείψει την Καμπούλ.
