Ινδονησία: τσουνάμι ευθυνών

Στους λόφους πάνω από το κατεστραμμένο -από τα 7,5 Ρίχτερ και το φονικό τσουνάμι της Παρασκευής- θέρετρο του Παλού, στα κεντρικά της νήσου Σουλαουέζι της Ινδονησίας, τα συνεργεία που άρχισαν χθες τις πρώτες ομαδικές ταφές θυμάτων ενημερώθηκαν ότι θα πρέπει να προετοιμαστούν για πάνω από 1.300 σορούς.

Προσώρας, ο επίσημος απολογισμός είναι τουλάχιστον 844 νεκροί, εκατοντάδες τραυματίες, άγνωστος αριθμός αγνοουμένων -δεκάδες εκτιμάται ότι παραμένουν εγκλωβισμένοι μόνον κάτω από τα ερείπια οκταώροφου ξενοδοχείου Roa Roa- και, φυσικά, βιβλική καταστροφή.

Το ακριβές της μέγεθος θα αργήσει να φανεί. Εξαιτίας των κατολισθήσεων και των εκτεταμένων ζημιών στο οδικό δίκτυο, τα σωστικά συνεργεία δεν έχουν ακόμη φθάσει σε απομακρυσμένες περιοχές της νήσου Σουλαουέζι, κυρίως στο βόρειο τμήμα της, που ήταν πιο κοντά στο επίκεντρο του σεισμού. Στο ίδιο το Παλού -το αεροδρόμιο του οποίου έχει υποστεί τεράστιες ζημιές-, η έλλειψη κατάλληλου εξοπλισμού δυσχεραίνει το ήδη δύσκολο έργο των διασωστών.

Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, εν τω μεταξύ, δεν έχει αποκατασταθεί στο θέρετρο των 380.000 κατοίκων. Οι αναφορές για λεηλασίες καταστημάτων από επιζώντες -σε αναζήτηση κυρίως τροφίμων, νερού και καυσίμων- πληθαίνουν, καθώς τα αποθέματα τελειώνουν και η ανθρωπιστική βοήθεια αργεί. Μέσα στον γενικό χαμό, ουδείς προλαβαίνει να ασχοληθεί με τους περίπου 1.200 φυλακισμένους που δραπέτευσαν από τρία σωφρονιστικά ιδρύματα της περιοχής, την ώρα του σεισμού.

Αυτό όμως που προκαλεί πραγματική κατάπληξη είναι ότι στην Ινδονησία (ένα κράτος – σύμπλεγμα νησιών που στέκει πάνω στο φονικό «Δακτυλίδι της Φωτιάς», στον Ειρηνικό Ωκεανό) οι Αρχές κωλυσιεργούσαν -14 χρόνια μετά την ασύλληπτη τραγωδία του 2004- στην εγκατάσταση ενός πιο προηγμένου συστήματος προειδοποίησης για τσουνάμι και οι κάτοικοι έδειχναν να μη γνωρίζουν τι ακριβώς έπρεπε να κάνουν μπροστά στη φυσική καταστροφή, σε μία εξαιρετικά σεισμογενή περιοχή…

Τρεις ημέρες μετά τη νέα τραγωδία, η αρμόδια Υπηρεσία Μετεωρολογίας και Γεωφυσικής της Ινδονησίας (BMKG) αρκείται σε διαψεύσεις, ότι ήρε πρόωρα τον συναγερμό, και σε βολικές παραδοχές, ότι το υπάρχον σύστημα προειδοποίησης υποτίμησε την απειλή, δίνοντας σήμα για τσουνάμι μόλις 0,5-3 μέτρων, την ώρα που εκείνο που σάρωσε το Παλού ξεπερνούσε σε ύψος τα 6 μ.

Αξιωματούχοι της Εθνικής Υπηρεσίας Αντιμετώπισης Καταστροφών το αποδίδουν στο γεγονός ότι, όπως διαπιστώθηκε κατόπιν… «εορτής», κανείς από τους 22 πανάκριβους (δωρεά ξένων χωρών) επιπλέοντες υποδοχείς των σημάτων από τους αισθητήρες στον πυθμένα δεν λειτουργούσε! Είτε επειδή κάποιοι είχαν κλαπεί είτε γιατί άλλοι είχαν βανδαλιστεί είτε απλά γιατί ήταν πλημμελής η συντήρησή τους.

Και δεν ήταν μόνον αυτοί. «Για την ακρίβεια, από τους 170 αισθητήρες που συνολικά διαθέτουμε, υπάρχουν κονδύλια για τη συντήρηση μόλις των 70», παραδέχεται ο επικεφαλής του Κέντρου Σεισμών και Τσουνάμι της BMKG, μιλώντας στο BBC.

Και σαν να μην έφθανε αυτό, δεν υπήρχε καν σύστημα προειδοποίησης με σειρήνες στα παράλια του Παλού, που θα μπορούσε να αποδειχθεί για κάποιους σωτήριο, μιας και η ειδοποίηση μέσω SMS δεν λειτούργησε και αυτή σωστά, εξαιτίας των καταστροφών στο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας και της διακοπής ρεύματος από τον σεισμό.

Ακόμη όμως και αυτοί που τα έλαβαν, «ήταν σε σύγχυση για το τι ακριβώς έπρεπε να κάνουν», λέει στο πρακτορείο AP ο δρ Γκάβιν Σάλιβαν, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Κόβεντρι και συνεργάτης του ινστιτούτου RDI της Ινδονησίας.

«Κι αυτό», επισημαίνει, «δείχνει έλλειψη κατάλληλης εκπαίδευσης και εμπιστοσύνης, ώστε οι άνθρωποι να ξέρουν ακριβώς τι πρέπει να κάνουν σε μία τέτοια καταστροφή».