Γεννημένη στην κρίση αλλά διχασμένη εδώ και χρόνια λόγω εντάσεων μεταξύ των μελών της, η Ομάδα των 20 μεγάλων οικονομιών της υφηλίου σημείωσε μια σπάνια νίκη για πολυμερή συνεργασία αυτό το Σαββατοκύριακο καθώς κατάφερε να ξεπεράσει το μποϊκοτάζ και τις αντιρρήσεις του ισχυρότερου μέλους της, των ΗΠΑ.
Η Νότια Αφρική, η φετινή πρόεδρος της G20, κατάφερε να ενώσει όλα τα μέλη εκτός από δύο -τις ΗΠΑ και την Αργεντινή- και να διασφαλίσει μια κοινή δήλωση των ηγετών τους, υπερασπιζόμενη την πολυμέρεια, παρά την αντίθεση της Ουάσινγκτον. Η σύνοδος κορυφής του Γιοχάνεσμπουργκ αποτελεί την πρώτη συνάντηση παγκόσμιων ηγετών στην Ιστορία όπου η κατάσταση έκτακτης ανάγκης σχετικά με την ανισότητα τέθηκε στο επίκεντρο της ατζέντας.
Ο Λευκός Οίκος
Και αυτό συνιστά επιτυχία της ηγεσίας της Νότιας Αφρικής – μιας ηγεσίας η οποία επέλεξε να βάλει τα δισεκατομμύρια ανθρώπους μπροστά από τους δισεκατομμυριούχους. Η διακήρυξη της συνόδου ασχολήθηκε με ζητήματα όπως το κλίμα και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που συχνά διχάζουν τα μέλη της G20. Πρότεινε την πρώτη παγκόσμια ομάδα για την αντιμετώπιση της ανισότητας.
Πολλοί αμφέβαλλαν για το αν η Πρετόρια θα εξασφάλιζε μια δήλωση, πόσο μάλλον αν θα κατάφερνε να βάλει ζητήματα όπως η βοήθεια προς τις φτωχές χώρες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και του εξωτερικού χρέους. Αυτή η επιτυχία, όπως ανέφεραν ερευνητές και σύνεδροι, ενίσχυσε την ίδια την G20, ένα σώμα που εδώ και χρόνια αγωνιζόταν να καταλήξει σε ουσιαστικές συμφωνίες. Από την άλλη πλευρά, είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι οι πλούσιες χώρες και οι σύμμαχοί τους, προφανώς τρομοκρατημένες από το φάντασμα του Τραμπ, αποδυνάμωσαν το ανακοινωθέν κι έτσι δεν εκφράστηκε η σαφής δυναμική για τη φορολόγηση των υπερπλουσίων που καταγράφεται παγκοσμίως.
Παρ’ όλα αυτά, το αποτέλεσμα της συνόδου του Γιοχάνεσμπουργκ εξόργισε τις ΗΠΑ, οι οποίες θα προεδρεύουν στην G20 το επόμενο έτος. Ο Λευκός Οίκος κατηγόρησε τη Νότια Αφρική ότι χρησιμοποιεί την προεδρία της ως όπλο για να υπονομεύσει τις ιδρυτικές αρχές της G20 με ομόφωνη συναίνεση. Ανέφερε μάλιστα ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, θα αποκαθιστούσε τη «νομιμότητα» της Νότιας Αφρικής κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης του επόμενου έτους. Ο Λευκός Οίκος δεν έκανε κανένα άμεσο σχόλιο όταν ρωτήθηκε αν σχεδίαζε να αποσύρει την πρόσκληση της Νότιας Αφρικής από τις εκδηλώσεις της G20 του 2026.
Νέα προσέγγιση
Από την πλευρά του ο Νοτιοαφρικανός πρόεδρος Σίριλ Ραμαφόσα, ο οποίος χρεώνεται και με την πρώτη ανάλυση της G20 για την παγκόσμια ανισότητα -η οποία υλοποιήθηκε από την Εκτακτη Επιτροπή Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων, με επικεφαλής τον νομπελίστα οικονομολόγο Τζόζεφ Στίγκλιτς- απέρριψε την πρόταση των Αμερικανών να παραδώσει την εκ περιτροπής προεδρία της G20 σε έναν κατώτερο διπλωμάτη. Αντίθετα, η παράδοση θα πραγματοποιηθεί από ισοδύναμο διπλωμάτη της Νότιας Αφρικής σε σχετική τελετή αυτήν την εβδομάδα.
Αρκετοί σύνεδροι υπογράμμισαν ότι η αντίσταση των υπόλοιπων ηγετών στις αιτιάσεις του Τραμπ πιθανότατα καθορίζει μια νέα προσέγγιση απέναντί του. Οι ενέργειες των ΗΠΑ, τονίζουν, έφεραν κοντά χώρες που αντιτίθενται στον Τραμπ, όπως η Ινδία και η Νότια Αφρική, με άλλες που επιδιώκουν να έχουν καλές σχέσεις, όπως η Βρετανία και η Γαλλία. Ομως, με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν τα ηνία, υπάρχει κίνδυνος μεγάλο μέρος της δουλειάς που έγινε στο Γιοχάνεσμπουργκ να ακυρωθεί.
-320x213.jpg)
