Σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης η Μποτσουάνα λόγω έλλειψης φαρμάκων

Κατάσταση εκτάκτου ανάγκης κήρυξε αργά το βράδυ της Δευτέρας ο αρχηγός της Μποτσουάνα, Ντούμα Μπόκο, λόγω έλλειψης φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού στη χώρα των 2,5 εκατ. κατοίκων.

Η κίνηση του Μποτσουανού προέδρου ήρθε σε συνέχεια της διακοπής των μη απαραίτητων χειρουργείων από τις 4 Αυγούστου με απόφαση του υπουργείου Υγείας. 

Ο πρόεδρος της Μποτσουάνα, ανακοίνωσε τη κήρυξη κατάστασης εκτάκτου ανάγκης στη χώρα του, καθώς ο τομέας της υγείας της χώρας εδώ και αρκετό καιρό αντιμετωπίζει εκτεταμένο πρόβλημα έλλειψης φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού. Τα προβλήματα προκύπτουν από έναν συνδυασμό αποτρεπτικών οικονομικών παραγόντων όπως η διακοπή της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας από τις ΗΠΑ αλλά και η πτώση της αγοράς διαμαντιών, αγορά στην οποία έχει σημαντικό μερίδιο η Μποτσουάνα. 

Οι ανακοινώσεις Μπόκο ήρθαν τρεις εβδομάδες μετά την αναστολή των μη επειγόντων χειρουργείων από το υπουργείο Υγείας, καθώς όπως ανακοίνωσε στις 4 Αυγούστου η πολιτική ηγεσία του υπουργείου, υπήρξαν προβλήματα τροφοδοσίας σε φάρμακα για υπερένταση, καρκίνο, άσθμα, διαβήτη και διαταραχές στα μάτια, καθώς και υλικού πρώτων βοηθειών σε συνδυασμό με προϊόντα αναπαραγωγικής υγείας. 

Ο πρόεδρος της Μποτσουάνα σε τηλεοπτικό του διάγγελμα το βράδυ της Δευτέρας, προανήγγειλε την παραλαβή έκτακτου ιατρικού υλικού με κόστος 13,8 εκατ. δολαρίων (ή 250 εκατ. πούλα – νόμισμα Μποτσουάνας) και η διανομή του στα νοσοκομεία και τα ιατρεία θα πραγματοποιηθεί υπό την επίβλεψη του στρατού. Στο ίδιο διάγγελμα, ο κ. Μπόκο επέρριψε τις ευθύνες για τη κρίση στην κρατική Central Medical Stores, η οποία με τη σειρά της ανέχθηκε πρακτικές αισχροκέρδειας από τους μεσάζοντες των ιατρικών προϊόντων, ανεβάζοντας κατά πολύ τις τιμές φαρμάκων και ιατρικών προϊόντων σε μια φτωχή χώρα πληθυσμού 2,5 εκατ. κατοίκων. 

Δήλωσε επιπλέον ότι η CMS είχε προσφέρει 705 εκατομμύρια πούλα για τα φάρμακα που χρειαζόταν η Μποτσουάνα για ένα χρόνο. Εν τω μεταξύ, μια νέα ομάδα έκτακτης ανάγκης έλαβε προσφορά μόλις μικρότερη των 80 εκατομμυρίων πούλα.

Ο Τάμπο Σέλεκε, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Μποτσουάνα, δήλωσε ότι η CMS μαστίζεται από δυσλειτουργίες, αδράνεια, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις και κατηγορίες για διαφθορά, προσθέτοντας: «Υπάρχουν ετήσιες εκθέσεις του γενικού ελεγκτή, οι οποίες επισημαίνουν ελλιπή αρχεία προμηθειών, ελλείπουσες συμβάσεις και επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις στις παραδόσεις».

Στο πρόβλημα συμβάλλει επίσης η δεινή κατάσταση της οικονομίας και των δημόσιων οικονομικών της Μποτσουάνα, η οποία συνέβαλε στη νίκη του Boko πέρυσι. Δεν διαφαίνεται τέλος στην τριετή πτώση της τιμής των διαμαντιών, η οποία το 2024 αντιπροσώπευε περίπου το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της Μποτσουάνα, το ένα τρίτο των κρατικών εσόδων και το 80% των εξαγωγών, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η οικονομία συρρικνώθηκε κατά περίπου 3% το 2024.

Η Ζόε ΜακΚάθι, αναλύτρια της εταιρείας συμβούλων Signal Risk, δήλωσε: «Η πτώση των τιμών των διαμαντιών ήταν πολύ πιο παρατεταμένη από ό,τι είχαν αρχικά προβλέψει οι εταιρείες εξόρυξης διαμαντιών και το ίδιο το κράτος. Ως αποτέλεσμα, το κράτος δεν ήταν τόσο προετοιμασμένο για αυτό όσο θα μπορούσε να είναι».

Το Υπουργείο Υγείας, στην ανακοίνωσή του στις 4 Αυγούστου, δήλωσε ότι χρωστά 1 δισεκατομμύριο πούλα σε «ιδιωτικές υγειονομικές εγκαταστάσεις και προμήθειες, μεταξύ άλλων».

Η Μποτσουάνα είναι παγκόσμιος ηγέτης στην καταπολέμηση του HIV/AIDS. Το 2000, ένα στα οκτώ παιδιά γεννιόταν με HIV. Το 2023, ο αριθμός αυτός ήταν μικρότερος από 100. Νωρίτερα φέτος, η Μποτσουάνα έγινε η πρώτη χώρα με υψηλό ποσοστό HIV-θετικού πληθυσμού που έλαβε την χρυσή διάκριση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη της μετάδοσης του HIV από τη μητέρα στο παιδί ως απειλή για τη δημόσια υγεία.