«Πεταμένα χρήματα των φορολογουμένων», σε μια εποχή που η Αίγυπτος -εν μέσω άγριας καταστολής των διαφωνούντων- αντιμετωπίζει οικονομική κρίση και σοβαρές γεωπολιτικές προκλήσεις, με την ισραηλινή εισβολή στη Λωρίδα της Γάζας να φτάνει μέχρι τα βορειοανατολικά σύνορα.
Ετσι χαρακτηρίζουν αναλυτές και ακτιβιστές τις «σικέ» πρόωρες προεδρικές εκλογές, που διεξήχθησαν στην πολυπληθέστερη αραβική χώρα στις 10-12 Δεκεμβρίου. Τα τελικά αποτελέσματα ανακοινώθηκαν έπειτα από μία εβδομάδα, τη Δευτέρα, χωρίς ίχνος σασπένς. Ο νικητής ήταν εξάλλου γνωστός εκ των προτέρων.
Με τον βασικό πολιτικό του αντίπαλο από το αριστερό Κόμμα Αξιοπρέπεια εκτός εκλογικής διαδικασίας -κατόπιν εκστρατείας εκφοβισμού, όπως κατήγγειλε ο ίδιος- και με δημοκρατικό «άλλοθι» τη συμμετοχή τριών έτερων υποψηφίων χαμηλού πολιτικού προφίλ, ο πρόεδρος-στρατηγός Αμπντελ Φάταχ αλ Σίσι εξασφάλισε ποσοστό 89,6% και μια τρίτη προεδρική θητεία.
Κατέστη δυνατή με αναθεώρηση του Συντάγματος, που μεταξύ άλλων αύξησε το όριο των συναπτών προεδρικών θητειών και τη διάρκεια εκάστης, από τα τέσσερα στα έξι χρόνια.
Τα κρατικά ΜΜΕ πανηγύρισαν την ψηφοφορία ως βήμα προς τον πολιτικό πλουραλισμό, σε μια χώρα που ο στρατός έχει το «πάνω χέρι». «Ανευ προηγουμένου» χαρακτήρισε η Εκλογική Αρχή τη συμμετοχή, που έφτασε το 66,8%. Αρνήθηκε ότι υπήρξαν εκλογικές παρατυπίες.
Δημοσιογράφοι του πρακτορείου Reuters είδαν ωστόσο ψηφοφόρους να μεταφέρονται με λεωφορεία σε εκλογικά τμήματα και να παίρνουν βγαίνοντας σακούλες με τρόφιμα. Πολύτιμο «δώρο», εάν αναλογιστεί κανείς ότι οι τιμές τους έχουν αυξηθεί κατά 64,5% στην Αίγυπτο σε ετήσια βάση.
Ορισμένοι είπαν ότι δέχτηκαν πίεση από τους εργοδότες τους να ψηφίσουν. Αλλοι, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο, δήλωσαν ότι «δεν γνώριζαν τους άλλους υποψηφίους».
«Οι Αιγύπτιοι περίμεναν στην ουρά όχι απλά για να ψηφίσουν τον πρόεδρό τους, αλλά και για να απορρίψουν τον απάνθρωπο πόλεμο» στη Λωρίδα της Γάζας, είπε ο 49χρονος Σίσι στην επινίκια ομιλία του. Χαρακτήρισε τον τερματισμό της φονικής σύγκρουσης την κυριότερη πρόκληση της προεδρίας του.
Πράγματι, ο κίνδυνος μαζικού βίαιου εκτοπισμού των εξαθλιωμένων αμάχων του παλαιστινιακού θύλακα προς τη βορειοανατολική Αίγυπτο -μια δεύτερη Νάκμπα- δεν έχει εξαλειφθεί. Ο κομβικός ρόλος του Καΐρου στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας στον παλαιστινιακό θύλακα μπορεί να γίνει «δίκοπο μαχαίρι».
Στο φόντο είναι οι δύσκολες ισορροπίες στον αραβικό κόσμο, αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο -εν μέσω αναθέρμανσης των σχέσεων της Αιγύπτου με την Τουρκία και της ποινικής δίωξης του Δημοκρατικού γερουσιαστή των ΗΠΑ, Μπομπ Μενέντεζ, για συμμετοχή σε συνωμοσία με την αιγυπτιακή κυβέρνηση-, η προαναγγελθείσα είσοδος του Καΐρου στο μπλοκ των BRICS από τις αρχές του 2024, αλλά και η εξάρτηση της αιγυπτιακής οικονομίας από τα δάνεια του ΔΝΤ.
Για την ακρίβεια, η δεινή κατάστασή της θεωρείται ρεαλιστικά ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η χώρα.
Προγραμματισμένες κανονικά για το 2024, οι προεδρικές εκλογές λέγεται ότι επισπεύσθηκαν ενόψει νέας υποτίμησης του εθνικού νομίσματος, της λίρας της Αιγύπτου. Στο μεσοδιάστημα, ο πληθωρισμός καλπάζει (επισήμως 34,6% τον Νοέμβριο), τα συναλλαγματικά αποθέματα έχουν εξαϋλωθεί, το χρέος διογκώνεται -ένεκα και των φαραωνικών έργων του Αλ Σίσι- και τα δύο τρίτα των περίπου 110 εκατομμυρίων Αιγυπτίων ζουν πέριξ του ορίου της φτώχειας.
