Διεθνείς αντιδράσεις κατά του πραξικοπήματος στον Νίγηρα

Διορία επτά ημερών έδωσαν χθες οι ηγέτες της Δυτικής Αφρικής στη χούντα του Νίγηρα προκειμένου να επαναφέρει τον εκλεγμένο πρόεδρο, τον οποίο ανέτρεψε με πραξικόπημα την περασμένη εβδομάδα και κράτα από τότε αιχμάλωτο, αλλιώς θα αναλάβουν στρατιωτική δράση.

Το καθεστώς προειδοποίησε νωρίτερα ότι θα εναντιωθεί σε οποιοδήποτε «σχέδιο επίθεσης κατά του Νίγηρα» από περιφερειακές ή δυτικές δυνάμεις, ενώ εκατοντάδες υποστηρικτές του πραξικοπήματος διαδήλωσαν έξω από τη γαλλική πρεσβεία στην πρωτεύουσα Νιαμέι.

Μετά την αναγόρευση του στρατηγού και μέχρι πρότινος επικεφαλής της προεδρικής φρουράς, Ομάρ Τσιανί, σε de facto πρόεδρο, οι πραξικοπηματίες ανακοίνωσαν πως ανατέλλουν το Σύνταγμα της χώρας και καταλύουν όλους τους θεσμούς, ενώ ο ίδιος φέρεται να έχει αρχίσει να σχηματίζει νέα κυβέρνηση.

Διορία επτά ημερών 

Η Δυτικοαφρικανική Οικονομική και Νομισματική Ένωση (Ecowas) συνεδρίασε στην Αμπούτζα για να συζητήσουν το τελευταίο αυτό πραξικόπημα στην ήπειρο, μετά την ανάληψη της εξουσίας στο γειτονικό Μάλι και την Μπουρκίνα Φάσο από το στρατό, και έκαναν λόγο για «μηδενική ανοχή» για πραξικοπήματα.

Το μπλοκ θα «λάμβανε όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης» εάν τα αιτήματά του δεν ικανοποιούνταν εντός μιας εβδομάδας. «Τα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν τη χρήση βίας» και οι στρατιωτικοί αρχηγοί θα συναντηθούν «αμέσως» για να σχεδιάσουν μια επέμβαση, προστίθεται στην ανακοίνωση.

Ο πρόεδρος του Τσαντ Μαχαμάτ Ιντρίς Ντέμπι Ίτνο πήγε στην Νιαμέι για να ζητήσει στη χούντα να παραιτηθεί, ανακοίνωσε η κυβέρνηση της χώρας. Πρόκειται για τον πρώτο ξένο ηγέτη, που επισκέπτεται τον Νίγηρα μετά το πραξικόπημα.

Δεν το θεωρεί «οριστικό» η Γαλλία 

Αυτό έχει προκαλέσει και στη Γαλλία, καθώς η χώρα ήταν στο παρελθόν αποικία της. Το Παρίσι όμως υποστηρίζει πως δεν θεωρεί «οριστική» την κατάληψη της εξουσίας από τους στρατιωτικούς μετά την «απόπειρα» πραξικοπήματος το βράδυ της Τετάρτης προς Πέμπτη, δήλωσε η επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας, Κατρίν Κολονά.

Ο Εμανουέλ Μακρόν επικοινώνησε επανειλημμένα με τον Μοαμέντ Μπαζούμ, ο οποίος τον διαβεβαίωσε πως είναι «καλά» στην υγεία του, είπε η υπουργός σε δημοσιογράφους στο περιθώριο επίσημης επίσκεψης του αρχηγού του γαλλικού κράτους στην Παπούα Νέα Γουινέα.

Η Γαλλία δεν θα ανεχόταν καμία επίθεση στα συμφέροντά της στον Νίγηρα και θα απαντούσε με «άμεσο και δυσεπίλυτο τρόπο», ανέφερε προηγουμένως το γραφείο του Γάλλου προέδρου.

Κι άλλες δυτικές χώρες καταδίκασαν το πραξικόπημα, το οποίο όμως χαιρέτησε ως θρίαμβο ο ηγέτη της ρωσικής μισθοφορικής ομάδας «Βάγκνερ» Γιεβγκένι Πριγκόζιν.  

Να αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη ζήτησε και η Ε.Ε.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση τάχθηκε υπέρ όλων των μέτρων που έλαβε η Ecowas και θα τα υποστηρίξει γρήγορα και αποφασιστικά, τόνισε ο Ύπατος Εκπρόσωπος της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ. «Θεωρούμε τους πραξικοπηματίες υπεύθυνους για οποιεσδήποτε επιθέσεις σε πολίτες, διπλωματικό προσωπικό ή εγκαταστάσεις», υπογράμμισε.

Ο Μπορέλ σημείωσε πως η Γηραιά Ήπειρος «απορρίπτει κάθε κατηγορία για ξένη παρέμβαση. Είναι σημαντικό να γίνει σεβαστή η βούληση του λαού του Νίγηρα, όπως εκφράζεται με τις ψήφους».

Όπως υπογραμμίζει ο Ύπατος Εκπρόσωπος, ο Μπαζούμ, «δημοκρατικά εκλεγμένος, παραμένει ο μοναδικός αρχηγός κράτους στον Νίγηρα. Οποιαδήποτε άλλη εξουσία εκτός από τη δική του δεν μπορεί να αναγνωριστεί».

Ο Μπορέλ προχθές έκανε γνωστό πως η Ε.Ε. θα αναστείλει την οικονομική υποστήριξη στον Νίγηρα, που προέβλεπε τη χορήγηση 503 εκατ. ευρώ από το 2021 ως το 2024, αξιώνοντας την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης.

Στον αέρα η «συνεργασία» για το προσφυγικό

Αναλυτής σημείωσε πως το πραξικόπημα ενδέχεται να έχει σοβαρές συνέπειες σε ό,τι αφορά τις προσπάθειες της Ε.Ε. να μειώσει τις μεταναστευτικές ροές μέσω της Μεσογείου. «Χωρίς τον Νίγηρα», η στρατηγική της Ευρώπης είναι πολύ πιθανό «να καταρρεύσει», προειδοποίησε ο Ουλφ Λέσινγκ.

Οι συμφωνίες που είχαν συναφθεί πρακτικά θα ακυρωθούν αν το νέο στρατιωτικό καθεστώς στον Νίγηρα επιλέξει να μη συνεχίσει τη συνεργασία με την Ευρώπη, εκτίμησε ο Λέσινγκ, επικεφαλής του προγράμματος για το Σαχέλ στο Ίδρυμα Κόνραντ Αντενάουερ (KAS).

Η κατάσταση στην περιοχή του Σαχέλ είναι έκρυθμη, κυρίως στο Μαλί, στην Μπουρκίνα Φάσο και στο Σουδάν.
Ο Νίγηρας ήταν μέρος-κλειδί της διαδρομής που παίρνουν πολλοί μετανάστες από την υποσαχάρια Αφρική που φεύγουν για να σωθούν από τη βία και την ανέχεια με την ελπίδα να βρουν καλύτερη ζωή στην Ευρώπη.

Αφότου ανέλαβε την εξουσία τον Απρίλιο του 2021, ο φιλοδυτικός πρόεδρος Μπαζούμ θεωρείτο σύμμαχος-κλειδί από την Ε.Ε. Οι Βρυξέλλες συνεργάζονταν με τη Νιαμέ ήδη από το 2015, με σκοπό κυρίως να κλείσει το τμήμα της οδού που παίρνουν πολλοί μετανάστες από την Αγκαντέζ, στην έρημο, προς τη Λιβύη και τις ακτές της στη Μεσόγειο.