Το Σουδάν αδειάζει και… αφήνεται στη μοίρα του

«H διεθνής κοινότητα έχει ξεγράψει το Σουδάν», σχολιάζει η γερμανική εφημερίδα Tageszeitung. «Δύσκολα μπορεί να ερμηνευτεί διαφορετικά», εξηγεί, «η εκστρατεία ξένων χωρών να απομακρύνουν τους υπηκόους τους από την εμπόλεμη πρωτεύουσα Χαρτούμ».

Εν μέσω χαοτικών σκηνών, που φέρνουν έντονα στον νου εικόνες από το δυτικό φιάσκο του 2021 στην Καμπούλ, κομβόι με ξένους διπλωμάτες και υπηκόους εξακολουθούσαν και χθες να εγκαταλείπουν με φρενήρεις ρυθμούς το Χαρτούμ.

Ορισμένα συνέχιζαν οδικώς για πολλά χιλιόμετρα μέχρι το λιμάνι του Σουδάν, στις ακτές στην Ερυθρά Θάλασσα. Τα περισσότερα κατέληγαν σε διαδρόμους απογείωσης, όπου περίμεναν με αναμμένες μηχανές στρατιωτικά μεταγωγικά αεροσκάφη από χώρες της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής και της Ασίας.

Τρία από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία, έκλεισαν τις πρεσβείες τους στο Σουδάν μέχρι νεωτέρας – αν και στην αφρικανική χώρα παραμένει εγκλωβισμένος άγνωστος ακριβής αριθμός ακόμη και δικών τους υπηκόων. Πρόκειται για μια παραδοχή αποτυχίας της Δύσης, που ασκούσε πιέσεις για ολοκλήρωση της πολυαναβαλλόμενης, ακυρωμένης από το 2021 με πραξικόπημα, δημοκρατικής μετάβασης στη χώρα. Η Κίνα και η Ρωσία αντίθετα διατηρούν τη διπλωματική παρουσία τους στη χώρα, όπου έχουν στενούς -επενδυτικούς και μη- δεσμούς με το (αλληλοσπαρασσόμενο σήμερα) στρατιωτικό καθεστώς της.

«Πρέπει όλοι να κάνουμε ό,τι μπορούμε προκειμένου να απομακρύνουμε το Σουδάν από το χείλος της αβύσσου», είπε σε αυτό το φόντο χθες ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. Η βία «κινδυνεύει να γίνει καταστροφική πυρκαγιά μέσα στο Σουδάν που μπορεί να καταπιεί όλη την περιοχή και ακόμη παραπέρα», προειδοποίησε. Σε κάθε περίπτωση, τόνισε, τα Ηνωμένα Εθνη θα παραμείνουν στην εμπόλεμη χώρα, όπου το ένα τρίτο του πληθυσμού -κοντά στα 16 εκατομμύρια ψυχές, ανάμεσά τους πολλά υποσιτισμένα παιδιά- εξαρτάται από τη διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια.

Γενική πεποίθηση τώρα είναι ότι ο πόλεμος εξουσίας μεταξύ των δύο πραξικοπηματιών στρατηγών -του τακτικού στρατού, Μπουρχάν, και των παραστρατιωτικών δυνάμεων, Νταγκάλο- θα ενταθεί, μέχρι τελικής πτώσης του αντιπάλου.

Προσώρας, στη δεύτερη εβδομάδα του εμφυλίου, οι νεκροί επισήμως είναι πάνω από 420 άνθρωποι -οι 264 άμαχοι- και περισσότεροι από 3.700 οι τραυματίες, ενόσω τα νοσοκομεία της χώρας καταρρέουν.

Εγκαταλελειμμένοι στην τύχη τους, οι κάτοικοι του Σουδάν προσπαθούν να βρουν τρόπο επιβίωσης. Πολλοί, εκατομμύρια, παραμένουν εγκλωβισμένοι εν μέσω των μαχών με ελάχιστα εφόδια, χωρίς τρεχούμενο νερό και ρεύμα.

Αλλοι διακινδυνεύουν κάνοντας τη μακρά και επικίνδυνη διαδρομή προς τα βόρεια σύνορα με την Αίγυπτο. Περίπου 10.000 έχουν καταφύγει στο Νότιο Σουδάν. Πάνω από 20.000 έφυγαν δυτικά, στο γειτονικό Τσαντ.

Καθώς η κατάσταση προσλαμβάνει μέρα με τη μέρα διαστάσεις τραγωδίας, οι μάχες επεκτείνονται και εντείνονται οι φόβοι για διάχυση της κρίσης.

Μαρτυρώντας, δε, μια πιθανή κρυφή διάσταση αυτού του εμφυλίου, υπάρχουν αναφορές για επιθέσεις των παραστρατιωτικών σε φυλακή στο Χαρτούμ, όπου κρατούνται ο πρώην δικτάτορας Αλ Μπασίρ και πρώην αξιωματούχοι της δικής του χούντας. Αρκετοί κρατούμενοι τράπηκαν σε φυγή και κάποιοι σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν, ανέφερε ανωνύμως ανώτερος αξιωματούχος του σουδανικού στρατού. Αλλά ο Αλ Μπασίρ και άλλοι κρατούμενοι υψηλού προφίλ, προσέθεσε, βρίσκονταν σε «πολύ ασφαλή περιοχή»…