Μια 24ωρη ανθρωπιστική κατάπαυση του πυρός φέρεται ότι επιτεύχθηκε χθες, με αμερικανική παρέμβαση, μεταξύ των αντίπαλων στρατηγών-πραξικοπηματιών στο πολύπαθο Σουδάν στην τέταρτη ημέρα του νέου εμφυλίου.
Ομως οι αναφορές πλήθαιναν για σφοδρές μάχες στην πρωτεύουσα Χαρτούμ ακόμη και μετά χθες το απόγευμα, οπότε υποτίθεται ότι θα σιγούσαν για λίγο τα όπλα.
Παρέμενε ως εκ τούτου εξαιρετικά αμφίβολο εάν η κατάπαυση του πυρός θα τηρηθεί στη χώρα της βορειοανατολικής Αφρικής με τα πλούσια σε πόρους υπεδάφη και πεδίο έντονου γεωπολιτικού ανταγωνισμού, τώρα στο φόντο και του υπό διαμόρφωση νέου Ψυχρού Πολέμου. Πολλώ μάλλον εάν θα λειτουργήσει ως θεμέλιο για μεγαλύτερης διάρκειας εκεχειρία και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις για την… πολυθρύλητη μετάβαση στη δημοκρατία, όπως ευαγγελιζόταν χθες ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν.
Καθώς λοιπόν ο στρατός του Σουδάν υπό τον στρατηγό Αμπντελ Φάταχ αλ Μπουρχάν και οι παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) υπό τον Μοχάμεντ Χάμνταν Νταγκάλο συνέχιζαν έναν αδελφοκτόνο πόλεμο εξουσίας, οι κάτοικοι –ντόπιοι και αλλοδαποί, ανάμεσά τους αρκετοί Ελληνες– παρέμεναν κλειδαμπαρωμένοι στα σπίτια τους, σε καθεστώς τρόμου, παγιδευμένοι από τα διασταυρούμενα πυρά, ξηράς και αέρος.
Οι ελλείψεις σε τρόφιμα και φάρμακα γίνονται όλο και πιο τραγικές στην τελευταία αυτή εβδομάδα του Ραμαζανιού – μέχρι και ο ΟΗΕ έχει αναγκαστεί να αναστείλει την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας εξαιτίας των χειρότερων συγκρούσεων στο Σουδάν τις τελευταίες δεκαετίες. Ρεύμα δεν υπάρχει. Το διαθέσιμο πόσιμο νερό στερεύει.
Στα διεθνή πρακτορεία και ΜΜΕ υπάρχουν αναφορές για πτώματα που κείτονται στους δρόμους, εντείνοντας τους φόβους ότι ο απολογισμός στα τέσσερα πρώτα 24ωρα του εμφυλίου είναι κατά πολύ μεγαλύτερος από τους 185 νεκρούς που αναφέρει ο ΟΗΕ. Πάνω από 1.800 υπολογίζεται ότι είναι οι τραυματίες. Τόσο χαοτική είναι η κατάσταση, που παραμένει άγνωστο πόσοι από τα θύματα είναι άμαχοι και πόσοι από τις τάξεις των ενόπλων.
Είχαν προηγηθεί τη Δευτέρα επιθέσεις, χωρίς θύματα, κατά αυτοκινητοπομπής της πρεσβείας των ΗΠΑ και εισβολή στο σπίτι του απεσταλμένου της Ε.Ε. στο Σουδάν, με τις υποψίες να πέφτουν στους παραστρατιωτικούς των RFS.
Οι δε αντιμαχόμενες πλευρές –οι ίδιες που αιματοκύλησαν το Νταρφούρ και το αρχικό κύμα των διαδηλώσεων κατά του δικτάτορα Μπασίρ, οργάνωσαν από κοινού το πραξικόπημα για την ανατροπή του το 2019 και έπειτα ένα δεύτερο, το 2021, ακυρώνοντας τη διαδικασία δημοκρατικής μετάβασης- δεν εμφανίζονται διατεθειμένες να υποχωρήσουν, τουλάχιστον προσώρας.
Ο τακτικός στρατός υπό τον de facto ηγεμόνα του Σουδάν, στρατηγό Μπουρχάν, διακήρυττε χθες ότι οι μάχες «μπήκαν στην αποφασιστική φάση» προς μια συντριπτική ήττα του αντιπάλου. Οι παραστρατιωτικές RSF του Νταγκάλο, υπ’ αριθμόν 2 του σουδανικού καθεστώτος, κάνει λόγο για «νέα επανάσταση» προς αποκατάσταση «των δικαιωμάτων του λαού μας».
Αυτά, ενώ αμφότεροι είχαν δεσμευτεί να παρουσιάσουν την περασμένη εβδομάδα οδικό χάρτη για μια νέα προσπάθεια δημοκρατικής μετάβασης στο Σουδάν, εν μέσω οικονομικών δεινών και εύθραυστης κατάστασης ασφαλείας.
Πολλοί… πρόθυμοι
Στο φόντο βρίσκεται ένας «αστερισμός» ξένων συμφερόντων και ανταγωνισμών, όχι μόνο στα εδάφη του Σουδάν, αλλά πλέον σχεδόν σε όλη τη ζώνη του Σαχέλ, στην υποσαχάρια Αφρική.
Είναι οι Ρώσοι που καταγγέλλεται ότι λυμαίνονται τα σουδανικά κοιτάσματα χρυσού με λαθρεμπόριο, σε αγαστή συνεργασία με τις RSF, μέσω της διαβόητης παραστρατιωτικής ομάδας Wagner –που το διαψεύδει–, προμηθεύουν με όπλα και πυρομαχικά το στρατιωτικό καθεστώς του Χαρτούμ και πλέον πιέζουν για την κατασκευή ναυτικής βάσης στις ακτές του Σουδάν στην Ερυθρά Θάλασσα.
Είναι η Αίγυπτος του Φάταχ αλ Σίσι που «ποντάρει» κυρίως στον σουδανικό στρατό, προσβλέποντας μεταξύ άλλων στη συγκρότηση κοινού μετώπου κατά των σχεδίων της Αιθιοπίας για κατασκευή φράγματος στον Νείλο.
Είναι η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που έχουν ανοίξει κρουνούς πετροδολαρίων στο στρατιωτικό καθεστώς, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους και με τους δύο στρατηγούς, προς εξασφάλιση της επιρροής τους στο Κέρας της Αφρικής – πέρα από την ενεργό στήριξη του Σουδάν με μαχητές στον πόλεμο στην Υεμένη.
Είναι η τουρκική διείσδυση, οι κινεζικές επενδύσεις και η προσπάθεια των ΗΠΑ να κερδίσουν το χαμένο έδαφος στην Αφρική, στο φόντο της συρρικνούμενης επιρροής της Ε,Ε, και της πρώην αποικιοκρατικής Γαλλίας.
Στο κέντρο αυτής της πολύπλευρης «μέγγενης» είναι ο λαός του Σουδάν, με τις έντονες διαιρέσεις, που στην πλειονότητά του ζει στη φτώχεια και επιζητά εδώ και χρόνια μια δημοκρατική κανονικότητα, αλλά βρίσκει διαρκώς στον δρόμο του εμπόδια από «εθνοσωτήρες».
Η προοπτική παραμένει μακρινή, μετά και τις τελευταίες εξελίξεις. Αναλυτές τονίζουν ότι, ανεξαρτήτως της έκβασης του εμφυλίου, η χώρα θα χρειαστεί αδρή διεθνή βοήθεια, που φυσικά δεν θα δοθεί «τσάμπα».
