Συνεχίζονται οι μάχες για δεύτερο 24ωρο στο Σουδάν εν μέσω αντικρουόμενων ισχυρισμών για το ποιος ελέγχει ζωτικές εγκαταστάσεις σε ένα κράτος που διοικείται από στρατηγούς, μετά το πραξικόπημα του Οκτωβρίου του 2021. Δεκάδες νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες είναι ο απολογισμός με τον φόβο όλων να είναι πως, τις επόμενες ώρες που τα στοιχεία θα αναθεωρηθούν, το δράμα θα μεγαλώσει.
Πληροφορίες του Al Jazeera από το Χαρτούμ αναφέρουν ότι και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές δεν δείχνουν διατεθειμένες για τη διεξαγωγή συνομιλιών για τον τερματισμό των συγκρούσεων.
Ωστόσο, ο στρατός του Σουδάν ενέκρινε πρόταση των Ηνωμένων Εθνών να ανοίξει ένα ασφαλές πέρασμα για επείγουσες ανθρωπιστικές περιπτώσεις για τρεις ώρες κάθε μέρα.
Έλληνες εγκλωβισμένοι
Οι πληροφορίες που καταφθάνουν από τη χώρα της Αφρικής είναι δύσκολο να επιβεβαιωθούν ενώ δυστυχώς, τις τελευταίες ώρες, υπάρχουν αναφορές για 15 Έλληνες εγκλωβισμένους στην ελληνόρθοδοξη Μητρόπολη του Χαρτούμ με «τις σφαίρες να πέφτουν βροχή».
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε ο ALPHA, δημοσιογράφος του σταθμού ήρθε σε επικοινωνία με κάποιους Έλληνες στο Σουδάν, η οποία διεκόπη ξαφνικά κι έκτοτε δεν μπορεί να επικοινωνήσει μαζί τους. Ενδέχεται να έχουν εγκλωβιστεί στην εκκλησία που βρίσκεται στο κέντρο του Χαρτούμ εν μέσω διασταυρούμενων πυρών.
Μιλώντας στον Alpha ο μητροπολίτης Nουβίας, Σάββας, επιβεβαίωσε πως βρίσκονται 15 εγκλωβισμένα άτομα στη Μητρόπολη.
«Εχουμε πρόβλημα. Εχω κόσμο που έχει εγκλωβιστεί εδώ μέσα από το πρωί του Σαββάτου που τελέστηκε η ακολουθία. Δεν μας είχε ενημερώσει κανείς ότι θα συμβεί κάτι στο Σουδάν» πρόσθεσε και αναφέρθηκε στους δύο έλληνες τραυματίες μετά από έκρηξη ρουκέτας.
«Νοσηλεύονται στο νοσοκομείο, έχουν προγραμματίσει για σήμερα χειρουργείο. Ο ένας έχει τραυματιστεί στα κάτω άκρα και ο άλλος στο ένα κάτω άκρο, την κοιλιά και πάνω από το μάτι. Οι γιατροί λένε ότι είναι σταθερή η κατάστασή τους».
Κατόπιν οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, η Πρεσβεία μας στο Κάιρο η οποία έχει παράλληλη διαπίστευση στο Σουδάν, βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τον Μητροπολίτη Νουβίας, Σάββα. Επιπλέον ο Πρέσβυς της Ελλάδας στο Κάιρο επικοινώνησε με τον επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στο Σουδάν (Χαρτούμ) και συμφωνήθηκε η παροχή βοήθειας από την Αντιπροσωπεία της ΕΕ, για την ασφάλεια των Ελλήνων στο Σουδάν. Ο Πρέσβυς της Ελλάδας στο Κάιρο βρίσκεται σε επικοινωνία και με την Πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας στο Χαρτούμ.
Ενεργοποιήθηκε επίσης αμέσως η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων του ΥΠΕΞ η οποία βρίσκεται σε επικοινωνία και συντονισμό με τα υπόλοιπα κράτη -μέλη της ΕΕ μέσω του συστήματος Προξενικής Συνεργασίας. Η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων είναι σε επικοινωνία και με τον Μητροπολίτη Σάββα.
Στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου
Εκρήξεις και πυροβολισμοί ακούστηκαν στους ερημικούς δρόμους του Χαρτούμ την Κυριακή και αργά το απόγευμα ο στρατός φαινόταν ότι είχε ανακτήσει το πάνω χέρι στην πρωτεύουσα Χαρτούμ.
Σύμωνα με νεότερες πληροφορίες που μετέδωσε το Reuters τουλάχιστον 59 άτομα έχουν σκοτωθεί – στρατιώτες και άμαχοι – και ακόμα 595 τραυματίστηκαν σε διάφορες περιοχές, σύμφωνα με ενώσεις γιατρών. Ανάμεσα στα θύματα και τρεις εργαζόμενοι του ΟΗΕ.
Sudan's international airport halted flights amid clashes between the army and the Rapid Reaction Forced#Sudan #Sudanarmy #rapidreactionforce pic.twitter.com/CQGPXLQlGT
— khae (@Frkhae) April 16, 2023
Η κρατική τηλεόραση του Σουδάν διέκοψε το απόγευμα το πρόγραμμά της, μια ενέργεια που, σύμφωνα με εργαζομένους, είχε ως στόχο να αποτραπεί η διάδοση προπαγάνδας από τους παραστρατιωτικούς.
Η παραστρατιωτική οργάνωση Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF) ανακοίνωσε νωρίτερα ότι, μετά τις μάχες που ξέσπασαν το Σάββατο, έθεσε υπό τον έλεγχό της την κρατική τηλεόραση και άλλες εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας, ένας ισχυρισμός που διαψεύστηκε από τον στρατό.
Εργαζόμενοι σε κρατικά μέσα ενημέρωσης, που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters υπό τον όρο να παραμείνουν ανώνυμοι, είπαν ότι οι αρχές έκοψαν το σήμα αφού οι RSF μπήκαν στο κτίριο της τηλεόρασης στο Ομντουρμάν, στην απέναντι όχθη του Νείλου από το Χαρτούμ και χρησιμοποίησαν το δίκτυο του ραδιοφώνου για να μεταδώσουν πρόγραμμα υπέρ τους.
Ανταποκριτές του Reuters από το Χαρτούμ και άλλες πόλεις είπαν ότι η μετάδοση διακόπηκε την Κυριακή, ενώ νωρίτερα η τηλεόραση μετέδιδε συνεχώς το ίδιο, μαγνητοσκοπημένο υλικό. Το κρατικό ραδιόφωνο σίγησε επίσης.
Οι RSF υποστήριξαν ότι ελέγχουν επίσης το αεροδρόμιο της πρωτεύουσα και άλλες σημαντικές εγκαταστάσεις. Ο στρατός απορρίπτει τους ισχυρισμούς διαβεβαιώνοντας ότι τόσο ο αερολιμένας όσο και άλλες βάσεις παραμένουν υπό τον «πλήρη έλεγχό του», ενώ η αεροπορία εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές σε βάση των RSF στην Ομντουρμάν και κατέστρεψε δύο ακόμα στο Χαρτούμ.
Update ??
Many military helicopters are actively flying in Sudan#Sudan #Khartoum #السودان #الخرطوم#السودان_اشتباك_مسلح #الخرطوم_الآن pic.twitter.com/5goDao22YO— Talha Ch (@Talhaofficial01) April 16, 2023
Επίσης, η αεροπορία κάλεσε τους πολίτες να παραμείνουν στα σπίτια τους διότι θα επιχειρούσε τη νύχτα, ενώ κηρύχθηκε αργία την Κυριακή στην πολιτεία του Χαρτούμ, που σημαίνει ότι δεν λειτουργούν σχολεία, τράπεζες και δημόσιες υπηρεσίες.
Οι ακριβείς λεπτομέρειες των γεγονότων δεν είναι σαφείς, αλλά μέχρι το μεσημέρι, μαίνονταν μάχες γύρω από το διεθνές αεροδρόμιο, όπου οι πτήσεις σταμάτησαν μετά το χτύπημα δύο σαουδαραβικών αεροσκαφών. Τα δυο αντίπαλα στρατόπεδα δίνουν μάχες και για τον έλεγχο εγκαταστάσεων κρατικών ΜΜΕ, σύμφωνα με μάρτυρες.
Αλληλοκατηγορίες και απειλές
Οι παραστρατιωτικοί δεν θα σταματήσουν προτού πάρουν «τον έλεγχο όλων των στρατιωτικών βάσεων», διαμήνυσε μέσω του Αλ Τζαζίρα ο επικεφαλής τους, ο στρατηγός Ντάγκλο ή «Χαμέτι».
Σε συνέντευξή του στο Sky News Arabia, ο ίδιος αρνήθηκε ότι οι RSF ξεκίνησαν τις συγκρούσεις και ζήτησε «να παραδοθεί ο εγκληματίας Μπουρχάν». «Ξέρουμε πού κρύβεσαι και θα έρθουμε να σε πιάσουμε και να σε παραδώσουμε στη δικαιοσύνη ή να σε σκοτώσουμε σαν σκυλί» απείλησε.
Ο Μπουρχάν έχει να εμφανιστεί δημόσια από χθες το πρωί αλλά σε ανακοίνωσή του υποστήριξε πως «κατελήφθη εξαπίνης στις εννιά το πρωί» όταν οι RSF επιτέθηκαν στο αρχηγείο του.
Στη συνέχεια ο στρατός ανακήρυξε τον Χαμέτι «καταζητούμενο εγκληματία» και τους RSF «ανταρτική πολιτοφυλακή», λέγοντας ότι «δεν θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις ή συνομιλίες μέχρι τη διάλυση» της ομάδας.
Αυτή καλεί τα 45 εκατομμύρια πολίτες της χώρας, ακόμα και τα μέλη του στρατού, να «ταχθούν μαζί τους», να στραφούν κατά των δυνάμεων του Μπουρχάν.
#Σουδαν
Δεν υπάρχουν πληροφορίες για άλλους Έλληνες τραυματίες https://t.co/CgVlfwiNZ9— EFSYN (@EFSYNTAKTON) April 16, 2023
Διάχυτος πανικός και φόβος
Στο Χαρτούμ κάτοικοι έτρεχαν να κρυφτούν, καθώς μαύρος καπνός υψωνόταν πάνω από την πόλη. Σήμερα παραμένουν κλεισμένοι στα σπίτια τους.
«Ξεκίνησα να πάω στη δουλειά (χθες) το πρωί, αλλά άκουσα πυρά και επέστρεψα σπίτι μου» είπε ένας 24χρονος τονίζοντας πως δεν έχει ξαναδεί «ποτέ» τέτοια κατάσταση στην πρωτεύουσα. «Ο κόσμος ήταν τρομοκρατημένος, γύριζε στα σπίτια του τρέχοντας. Οι δρόμοι άδειασαν εν ριπή οφθαλμού».
Οι εχθροπραξίες ξέσπασαν μετά από εβδομάδες μεγάλης έντασης σχετικά με την ανακοινωθείσα ένταξη των RSF στον τακτικό στρατό στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων για την οριστικοποίηση μιας συμφωνίας αναφορικά με την επιστροφή της χώρας σε πολιτική διακυβέρνηση.
Οι δύο στρατηγοί αποφάσισαν να συγκρουστούν ενώ Σουδανοί πολιτικοί και η διεθνής κοινότητα τους πίεζαν τις τελευταίες ημέρες να βάλουν τις υπογραφές τους στη για να ξαναρχίσει η διαδικασία μετάβασης του Σουδάν στη δημοκρατία.
Η νέα κατάσταση απειλεί να αποσταθεροποιήσει το Σουδάν και μεγάλο μέρος της περιοχής αλλά και να επιδεινώσει τη μάχη για επιρροή στην οποία εμπλέκονται μεγάλες δυνάμεις του Κόλπου καθώς και ΗΠΑ, Ευρωπαϊκή Ένωση και Ρωσία, που απεύθυναν έκκληση για κατάπαυση του πυρός, όπως επίσης και η Κίνα.
Μπαράζ εκκλήσεων για κατάπαυση του πυρός
Η Αίγυπτος και το Νότιο Σουδάν προσφέρθηκαν να μεσολαβήσουν ανάμεσα στον στρατό του Σουδάν και στις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης, ανέφερε σε ανακοίνωση που εξέδωσε η αιγυπτιακή προεδρία.
Το Συμβούλιο Ειρήνης και Σταθερότητας της Αφρικανικής Ένωσης συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση προκειμένου να συζητήσει τις πολιτικές εξελίξεις και τις εξελίξεις στον τομέα της ασφάλειας στο Σουδάν, όπως ανέφερε στο Twitter.
Εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι ο υπουργός Άντονι Μπλίνκεν έχει συνομιλίες με χώρες με επιρροή στο Σουδάν για να σταματήσουν οι μάχες.
Οι αξιωματούχοι συμφώνησαν ότι είναι απαραίτητο οι εμπλεκόμενες πλευρές να παύσουν άμεσα τις εχθροπραξίες χωρίς όρους, ανέφερε ο Μπλίνκεν.
«Φαίνεται ότι είχε εμπλακεί σημαντικός οπλισμός σε ορισμένες από αυτές τις επιθέσεις», πρόσθεσε. «Η βασική μας ανησυχία είναι η ασφάλεια του προσωπικού μας καθώς και των Αμερικανών πολιτών εκεί» υποστήριξε.
Σε κοινή κλήση, οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, τόνισαν «τη σημασία να σταματήσει η στρατιωτική κλιμάκωση», ανέφερε το σαουδαραβικό υπουργείο.
Παράλληλα, ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, ζήτησε να σταματήσει άμεσα η βία, αφού επικοινώνησε με ηγέτες των δύο εμπλεκόμενων πλευρών, τον πρόεδρο της Αιγύπτου και τον πρόεδρο της Επιτροπής της Αφρικανικής Ένωσης.
Ο Αραβικός Σύνδεσμος, μετά από αίτημα της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας, έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιήσει επείγουσα συνεδρίαση σήμερα για να συζητήσει το ζήτημα.
Από το Ναϊρόμπι, έγινε γνωστό ότι η Διακυβερνητική Αρχή για την Ανάπτυξη (IGAD), ένας περιφερειακός αφρικανικός οργανισμός, σκοπεύει να στείλει στο Σουδάν τους προέδρους της Κένυας, του Νότιου Σουδάν και του Τζιμπουτί σε μια προσπάθεια συμφιλίωσης των αντιμαχόμενων πλευρών. Η ανακοίνωση αυτή έγινε από το γραφείο του προέδρου της Κένυας Ουίλιαμ Ρούτο στο Twitter.
«Όποιος και να κερδίσει, οι Σουδανοί είμαστε χαμένοι»
«Υπάρχει πολλή πολεμική προπαγάνδα και παραπληροφόρηση και από τις δύο πλευρές», δήλωσε ο Kholood Khair, αναλυτής στο Χαρτούμ. «Ο Χαμέτι μπορεί επίσης να υπερεκτίμησε τη λαϊκή του υποστήριξη. Οι άνθρωποι στο Σουδάν θέλουν να δουν τη δημοκρατία, αλλά δεν πιστεύουν ότι κανένας από αυτούς τους παράγοντες θα τη φέρει».
«Ο σουδανικός λαός δεν πρέπει να λάβει μέρος, αλλά δυστυχώς έχουμε παρασυρθεί σε αυτό, ως Σουδανοί δεν έχουμε κανένα ενδιαφέρον για αυτό. Όποιος και να κερδίσει, εμείς είμαστε οι χαμένοι στο τέλος» τόνισε.
Όταν έγινε το στρατιωτικό πραξικόπημα του Οκτωβρίου του 2021, οι στρατηγοί Χαμέτι και Μπουρχάν ανέτρεψαν μαζί την μεταβατική κυβέρνηση, στην οποία συμμετείχαν πολίτες. Όμως με την πάροδο του χρόνου, ο στρατηγός Χαμέτι άρχισε να αλλάζει στάση, φτάνοντας να καταγγέλλει το πραξικόπημα.
Πρόσφατα εμφανίστηκε στο πλευρό των πολιτών στις διαπραγματεύσεις για να σχηματιστεί νέα μεταβατική κυβέρνηση, με αποτέλεσμα να προκληθεί αδιέξοδο. Ωστόσο, οι RSF φέρονται σύμφωνα με ορισμένες πηγές να εκτελούν σχέδιο παραγόντων πιστών στον άλλοτε δικτάτορα Όμαρ Χασάν ελ Μπασίρ, ο οποίος ανατράπηκε από τους στρατηγούς του το 2019, εν μέσω λαϊκού ξεσηκωμού εναντίον του καθεστώτος του.
