Νέα αιματοκυλίσματα στην επαρχία Τιγκράι

Eσπασε μετά πέντε μήνες η ανθρωπιστική εκεχειρία που είχε κηρυχτεί στη δύσμοιρη επαρχία Τιγκράι της βόρειας Αιθιοπίας, αναζωπυρώνοντας έναν ανελέητο –διετή σχεδόν– εμφύλιο πόλεμο που η λεγόμενη διεθνής κοινότητα έχει γραμμένο στα παλιά της τα παπούτσια.

Οι αντιμαχόμενες πλευρές –ο κυβερνητικός στρατός της Αιθιοπίας κι οι αντάρτες του αριστερού εθνικιστικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Μετώπου του Τιγκράι (TPLF)– αλληλοκατηγορούνται για το ποια παραβίασε πρώτη την κατάπαυση πυρός την Τετάρτη. Ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε «βαθιά σοκαρισμένος» από το ξέσπασμα νέων συγκρούσεων και ζήτησε στον βρόντο «άμεση παύση εχθροπραξιών και επανέναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών» μαζί με «πλήρεις εγγυήσεις για ανθρωπιστική πρόσβαση σε (σ.σ. εκατομμύρια) άτομα που βρίσκονται σε ανάγκη».

Ελλείψει ανεξάρτητων πηγών –αφού ο ομοσπονδιακός στρατός της Αιθιοπίας και συμμαχικές στρατιωτικές δυνάμεις από τη γειτονική Ερυθραία εξακολουθούν να κρατούν ουσιαστικά αποκλεισμένο το Τιγκράι, παρά την εκεχειρία του περασμένου Μαρτίου– δεν ήταν δυνατό να επαληθευτούν οι καταγγελίες του TPLF για επίθεση «μεγάλης κλίμακας» στον νότο της επαρχίας από κυβερνητικά στρατεύματα και φίλα προσκείμενες παραστρατιωτικές ομάδες.

Υπήρξαν παράλληλα αναφορές ότι ξέσπασαν νέες μάχες κοντά στις γειτονικές επαρχίες Αμχάρα και Αφάρ, ενώ το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (WFP) εγκάλεσε τους αντάρτες πως λεηλάτησαν αποθήκες του στην πρωτεύουσα του Τιγκράι, Μεκέλε, κλέβοντας περίπου 600.000 λίτρα καυσίμων που επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά ζωτικής ανθρωπιστικής βοήθειας στους λιμοκτονούντες κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι παραμένουν όχι μόνο χωρίς επαρκείς προμήθειες τροφίμων και φαρμάκων αλλά και χωρίς βασικές υπηρεσίες, όπως ηλεκτροδότηση, τηλεπικοινωνίες και ίντερνετ. Οι τοπικές αρχές υπό το TPLF αρνήθηκαν τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας πως πήραν πίσω καύσιμα που είχαν δανείσει στo WFP προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν τώρα για τη λειτουργία νοσοκομείων και άλλων δομών υγείας.

Από την άλλη, πάντως, δεν ήταν δυνατό να επιβεβαιωθούν ούτε οι καταγγελίες της αιθιοπικής κυβέρνησης υπό τον Αμπι Αχμεντ ότι η «τρομοκρατική οργάνωση» των ανταρτών εξαπέλυσε πρώτη επίθεση, με την αεροπορία της χώρας να ανακοινώνει πως κατέρριψε αεροσκάφος που μετέφερε όπλα στο TPLF. Θυμίζουμε πως ο Αχμεντ –νομπελίστας Ειρήνης κατά τα λοιπά– διέταξε στρατιωτική επίθεση στο Τιγκράι τον Νοέμβρη του 2020 με στόχο να ανατρέψει την τοπική κυβέρνηση του TPLF, το οποίο συγκυβερνούσε ολόκληρη την Αιθιοπία από το 1991 μέχρι το 2018. Οι νεκροί από τον εμφύλιο στη δεύτερη πολυπληθέστερη χώρα της Αφρικής υπολογίζονται σε δεκάδες χιλιάδες και οι εκτοπισμένοι ξεπερνούν τα δύο εκατομμύρια.

Στη διάρκεια της εκεχειρίας επιτράπηκε μεν να μεταφερθούν στο Τιγκράι βασικά είδη διατροφής και πρώτης ανάγκης, όχι όμως αρκετά για να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες του τοπικού πληθυσμό. Την περασμένη βδομάδα, το WFP ανέφερε ότι «η πείνα έχει βαθύνει» και «τα επίπεδα υποσιτισμού έχουν εκτιναχτεί στα ύψη» μεταξύ των σχεδόν έξι εκατομμυρίων κατοίκων της επαρχίας.

Για τη «χειρότερη ανθρωπιστική κρίση στον κόσμο» κάνει λόγο από την πλευρά του ο Αιθίοπας επικεφαλής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, που κατάγεται από το Τιγκράι, έχει διατελέσει υπουργός Υγείας της Αιθιοπίας όταν συγκυβερνούσε τη χώρα το TPLF και κατηγορείται από την κυβέρνηση Αχμεντ ότι υποστηρίζει τους αντάρτες – κάτι που εκείνος αρνείται κατηγορηματικά.

«Δεν έχω ακούσει τους τελευταίους λίγους μήνες κανέναν αρχηγό κράτους να μιλάει για την κατάσταση στο Τιγκράι πουθενά στον αναπτυγμένο κόσμο. Πουθενά. Γιατί; Ισως ο λόγος είναι το χρώμα του δέρματος του λαού του Τιγκράι», κατήγγειλε την προηγούμενη βδομάδα, προκαλώντας πάλι αίσθηση με τη δυναμική του παρέμβαση μέσω της οποίας απέδωσε στον ρατσισμό το τραγικό έλλειμμα διεθνούς ενδιαφέροντος για τον ξεχασμένο αυτόν πόλεμο – σε κραυγαλέα αντίθεση βέβαια με τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Αντίστοιχη παρέμβαση είχε κάνει και τον Απρίλιο, όταν είχε διερωτηθεί δημόσια κατά πόσον «ο κόσμος δίνει πραγματικά ίση προσοχή στις ζωές μαύρων και λευκών», δεδομένου πως οι ανθρωπιστικές κρίσεις σε Αιθιοπία, Υεμένη, Συρία και Αφγανιστάν (μεταξύ άλλων) έχουν προκαλέσει μόνο ένα «ψήγμα» ανησυχίας συγκριτικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αναγνώρισε πάντως τις σαρωτικές επιπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα από την εισβολή της Ρωσίας στα ουκρανικά εδάφη.