Έκθεση του ΟΗΕ καταγράφει μαζική παραβίαση του εμπάργκο όπλων στη Λιβύη

Έκθεση των Ηνωμένων Εθνών σκιαγραφεί μια ζοφερή εικόνα της καταστροφικής σύγκρουσης στη Λιβύη, κατηγορώντας αρκετές ξένες κυβερνήσεις ότι μετέτρεψαν την πλούσια σε πετρέλαιο χώρα σε σκηνικό μεταξύ τους αντιπαλότητας παρά το εμπάργκο όπλων.

Η έκθεση των 548 σελίδων από ειδικούς του ΟΗΕ έρχεται καθώς η μεταβατική κυβέρνηση ανέλαβε την εξουσία στη Λιβύη πριν από λίγες ημέρες, με σκοπό να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές μέσα στο έτος.

Η έκθεση αναφέρει ότι το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ, που επιβλήθηκε πριν από 10 χρόνια, παρέμεινε «εντελώς αναποτελεσματικό», με «εκτεταμένη, κατάφωρη και με πλήρη παραβίαση των μέτρων κυρώσεων» από τα κράτη – μέλη του ΟΗΕ που υποστηρίζουν τις αντίπαλες πλευρές στη Λιβύη.

«Ο έλεγχός τους σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού περιπλέκει την ανίχνευση, τη διακοπή ή την απαγόρευση», ανέφεραν οι ειδικοί του ΟΗΕ.

Η έκθεση, που δόθηκε στη δημοσιότητα νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα, καλύπτει την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2019 έως τον Ιανουάριο του 2021, μια εποχή που σημειώθηκαν έντονες μάχες μεταξύ των λιβυκών φατριών για τον έλεγχο της πρωτεύουσας, της Τρίπολης.

Προσδιόρισε την Τουρκία και το Κατάρ ως υποστηρικτές των δυνάμεων που είναι πιστές στην κυβέρνηση που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ με έδρα την Τρίπολη, ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ρωσία και η Αίγυπτος έχουν υποστηρίξει τον Χαλίφα Χάφταρ, τον στρατάρχη που ελέγχει τα ανατολικά και νότια τμήματα της Λιβύης.

Η έκθεση αναφέρει επίσης πώς αυτές οι χώρες τροφοδότησαν τη σύγκρουση στη Λιβύη, η οποία έπεσε σε χάος το 2011, όταν ένας συνασπισμός με την υποστήριξη του ΝΑΤΟ βοήθησε τους αντάρτες να ανατρέψουν τον Μουαμάρ Καντάφι, ο οποίος αργότερα σκοτώθηκε.

Επίσης, κάνει αναφορά σε δεκάδες αποστολές όπλων, συμπεριλαμβανομένων drone, πυραύλων εδάφους-αέρος, πυροβολικού και τεθωρακισμένων οχημάτων, καθώς και στην ανάπτυξη μισθοφόρων – συμπεριλαμβανομένων Ρώσων, Σύριων, Σουδανών και προερχόμενων από το Τσαντ – που μεταφέρθηκαν στη Λιβύη για να ενισχύσουν τις αντιμαχόμενες πλευρές της, ειδικά στην επίθεση του Χάφταρ για την κατάληψη της Τρίπολης.

Οι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ αναφέρουν επίσης τον τρόπο με τον οποίο ο Αμερικανός υπεύθυνος ασφάλειας, Έρικ Πρινς, στενός σύμμαχος του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, παραβίασε το εμπάργκο όπλων μαζί με τρεις εταιρείες με έδρα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τους κορυφαίους διευθυντές τους, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του Χάφταρ στην Τρίπολη. Περιέγραψαν μια επιχείρηση υπό την ονομασία «Project Opus» που είχε σχεδιαστεί για να παρέχει στρατιωτικό εξοπλισμό στον Χάφταρ και για «απαγωγή ή εξολόθρευση ατόμων που θεωρούνται ως στόχοι υψηλής αξίας».

Οι ειδικοί τεκμηρίωσαν επίσης την ανάπτυξη περίπου 700 στρατιωτών από τις παραστρατιωτικές δυνάμεις του Σουδάν στην κεντρική πόλη Τζούφρα της Λιβύης, η οποία στεγάζει μια  αεροπορική βάση που ελέγχεται από τους μαχητές του Χάφταρ. Οι σουδανικές δυνάμεις, γνωστές για τη βίαιη καταστολή τους στην περιοχή του Νταρφούρ, βρίσκονταν στη Λιβύη για περίπου δύο μήνες αλλά δεν συμμετείχαν σε μάχη, ανέφεραν οι ειδικοί.

Η έκθεση δείχνει επίσης πώς οι αεροπορικές εταιρείες, οι πτήσεις τσάρτερ και τα εμπορικά πλοία χρησιμοποιήθηκαν από ξένες κυβερνήσεις για τη μεταφορά μισθοφόρων και εξελιγμένων όπλων.

Οι αρχές της ανατολικής Λιβύης συνέχισαν τις προσπάθειές τους να εξάγουν παράνομα αργό πετρέλαιο και να εισάγουν καύσιμα για την αεροπορία, αν και σε μικρότερες ποσότητες εν μέσω της πανδημίας, ανέφεραν οι ειδικοί του ΟΗΕ, ενώ στη δυτική Λιβύη η υποδομή δικτύων λαθρεμπόρων «παραμένει άθικτη και η ετοιμότητά τους να πραγματοποιήσουν παράνομες εξαγωγές είναι αμελητέα». «Αναμένεται επανάληψη των παράνομων δραστηριοτήτων τους, μόλις ανακάμψει η παγκόσμια ζήτηση για καύσιμα καυσίμων», ανέφερε η έκθεση.

Η έκθεση απαντά επίσης σε κατηγορίες περί διαφθοράς για την επιλογή της νέας μεταβατικής κυβέρνησης. Όπως αναφέρει, σε τουλάχιστον τρεις συμμετέχοντες στο πολιτικό φόρουμ του Νοεμβρίου προσφέρθηκαν ανταλλάγματα για να ψηφίσουν έναν ανώνυμο υποψήφιο για πρωθυπουργό, χωρίς να κατονομάζει τα μέλη του φόρουμ.