Κατόπιν επείγουσας συνεδρίασης -και με τις αντίπαλες δυνάμεις του Εθνικού Λιβυκού Στρατού (LNA) υπό τον Χαλίφα Χάφταρ προ των πυλών της Τρίπολης- η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας (GNA) της Λιβύης αποφάσισε χθες «ομόφωνα», όπως τονίζει σε σχετική ανακοίνωση, να ενεργοποιήσει το μνημόνιο κατανόησης για την ασφάλεια και τη στρατιωτική συνεργασία που υπέγραψε στα τέλη Νοεμβρίου με την Τουρκία. Πρακτικά, τονίζουν αραβικά ΜΜΕ, η αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση υπό τον Φαγέζ αλ Σαράτζ αποφάσισε να αποδεχτεί την πολλάκις δημόσια διατυπωμένη πρόταση της Αγκυρας για στρατιωτική και υλικοτεχνική υποστήριξη. Σύμφωνα δε με το λιβυκό δίκτυο Libya February TV, με έδρα την Τρίπολη, η GNA θα ζητήσει στρατιωτική στήριξη από τις ΗΠΑ, την Ιταλία και τη Βρετανία.
Κατά τη θεώρηση Ερντογάν, η αποστολή στρατευμάτων στη Λιβύη κατόπιν αιτήματος της GNA δεν αντιβαίνει στο εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ -το οποίο κατά τα λοιπά η Αγκυρα έχει, σύμφωνα με την έκθεση εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών, συστηματικά παραβιάσει.
«Τα [τουρκικά] στρατεύματα πιθανόν να αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας, μέσω της οποίας η κυβέρνηση της Τρίπολης εκχώρησε δικαιώματά της στη θάλασσα, για να λάβει διπλωματική και στρατιωτική στήριξη από την Τουρκία» γράφει σε ανάλυσή του στην Jerusalem Post ο αρθρογράφός της Σεθ Τζ. Φράντσμαν. «Στόχος της Τουρκίας είναι να αναλάβει μακροπρόθεσμο ρόλο» επισημαίνει. «Θέλει ένα τεράστιο τμήμα της Μεσογείου και διατηρώντας δυνάμεις στη Λιβύη θα έχει το πρόσχημα να περιπολεί παντού».
Πάντως «θα χρειαστεί λίγος καιρός μέχρι να αναπτυχθούν τουρκικές δυνάμεις επί του λιβυκού εδάφους» παρατηρεί σε ανταπόκρισή του από την Κωνσταντινούπολη ο δημοσιογράφος Μοχάμεντ Αντοου του δικτύου Al Jazeera. «Προβλέπεται μια ολόκληρη διαδικασία» εξηγεί.
Επικύρωση
Θα πρέπει πρώτα «να επικυρωθεί το μνημόνιο στρατιωτικής συνεργασίας από την τουρκική εθνοσυνέλευση» προσθέτει -η σχετική ψηφοφορία στην ολομέλεια αναμένεται αύριο Σάββατο, κατά δήλωση του ειδικού απεσταλμένου της Τουρκίας στη Λιβύη, Εμρουλάχ Ισλέρ. «Κι έπειτα όλα θα εξαρτηθούν από ένα επίσημο αίτημα της GNA για την ανάπτυξη στρατευμάτων, το οποίο θα πρέπει να κατατεθεί και πάλι προς ψήφιση στην τουρκική εθνοσυνέλευση» επισημαίνει ο δημοσιογράφος τού Al Jazeera. «Μόνο αφότου η τουρκική Βουλή δώσει εξουσιοδότηση για τον αριθμό των στρατευμάτων και την αποστολή τους στην Τρίπολη, θα είναι δυνατή η ανάπτυξή τους». Αυτό με δεδηλωμένη την αντίθεση των κομμάτων της τουρκικής αντιπολίτευσης στο μνημόνιο στρατιωτικής συνεργασίας με τη Λιβύη…
Στο μεσοδιάστημα οι ζυμώσεις στο παρασκήνιο είναι πυρετώδεις. Επικαλούμενος αιγυπτιακές πηγές ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Middle East Μonitor μεταδίδει ότι ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αλ Σίσι, «διαβλέποντας σοβαρές προθέσεις από πλευράς Αγκυρας για άμεση στρατιωτική παρέμβαση στη Λιβύη», ενέκρινε ήδη την αποστολή ρωσικής κατασκευής τεθωρακισμένων στις δυνάμεις του LNA υπό τον Χάφταρ (τον οποίο στηρίζουν επίσης ενεργά η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα). Η συμφωνία, αναφέρουν, χαρακτηρίζεται «προσωρινή», με πρόβλεψη για επιστροφή των τεθωρακισμένων με το πέρας της μάχης για την κατάληψη της Τρίπολης και με την προσμονή ότι ως εκ τούτου δεν θα θεωρηθεί παραβίαση του εμπάργκο όπλων.
Από τη Μόσχα εν τω μεταξύ και την καθιερωμένη ετήσια συνέντευξη Τύπου ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν τόνισε κάπως γενικόλογα ότι προσβλέπει σε τερματισμό των εχθροπραξιών στη Λιβύη και στην έναρξη διαπραγματεύσεων μεταξύ των άμεσα αντιμαχόμενων πλευρών -σε έναν κατά τα… λοιπά πόλεμο «διά αντιπροσώπων». Οι εξελίξεις, τόνισε, θα συζητηθούν διεξοδικά με την τουρκική αντιπροσωπεία που αναμένεται εντός των προσεχών ημερών στη Μόσχα.
«Αυτό σημαίνει ότι η Ρωσία και η Τουρκία θα μπορούσαν να υπογράψουν μια συμφωνία για τη Λιβύη, όπως έκαναν με τη βόρεια Συρία, όπου η Ρωσία έγινε ο εγγυητής των εξελίξεων» εκτιμά ο Σεθ Τζ. Φράντσμαν στην J. Post, κι ενώ η Μόσχα «επιδιώκει να γίνει ο μεσολαβητής σε διάφορες κρίσεις αναπληρώνοντας το κενό που αφήνουν ΗΠΑ και Ευρώπη».
Παράλληλα «ο Ιταλός ΥΠΕΞ λέει ότι η χώρα του πιθανόν να έχει διαβουλεύσεις με την Τουρκία και τη Ρωσία ως προς τον χειρισμό της λιβυκής διένεξης. Οι -όμορες της Λιβύης- Αίγυπτος και Τυνησία δεν περιλαμβάνονται» επισημαίνει. «Η συνολική εικόνα είναι ότι η Τουρκία προωθείται στη Λιβύη, ώστε ο λόγος της να βαρύνει περισσότερο σε μια τελική συμφωνία για τη χώρα. Θα χρησιμοποιήσει τις ίδιες τακτικές με εκείνες που μεταχειρίστηκε κατά την εισβολή στη βόρεια Συρία, καθώς και τον ίδιο μοχλό πίεσης που έχει στην Ευρώπη [βλ. προσφυγικό] για να αναγκάσει τη Γερμανία ή την Ιταλία ή άλλα κράτη να συμφωνήσουν» καταλήγει (τον Ιανουάριο, σημειωτέον, επίκειται διεθνής διάσκεψη για τη λιβυκή κρίση στο Βερολίνο).
Το χθεσινό μήνυμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς την Τουρκία ήταν πάντως σαφές και αυστηρό. «Οι εξωτερικοί παράγοντες πρέπει να σταματήσουν να τροφοδοτούν τη σύγκρουση. Ολες οι χώρες πρέπει να αποφύγουν να επιδεινώσουν την πολιτική σύγκρουση» τόνισε εκπρόσωπος του αμερικανικού ΥΠΕΞ κληθείς να σχολιάσει το μνημόνιο στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Κάλεσε δε σε «έναρξη ενός ενδολιβυκού διαλόγου, αποκλιμάκωση, απόσυρση των εξωτερικών δυνάμεων, κατάπαυση του πυρός και επιστροφή σε μια πολιτική διαδικασία, που διευκολύνεται από τα Ηνωμένα Εθνη».
