Στην κόψη του ξυραφιού η Λιβύη

Στα πρόθυρα εμφύλιας σύρραξης δείχνει να βρίσκεται ξανά η πολύπαθη Λιβύη, οχτώ χρόνια μετά τη στρατιωτική επέμβαση της Δύσης υπό το πρόσταγμα του ΝΑΤΟ που οδήγησε στην αιματηρή πτώση του καθεστώτος Καντάφι, βυθίζοντας τη βορειοαφρικανική χώρα στο χάος.

Μέσω βίντεο στο facebook (!) που τιτλοφορείται εύγλωττα «Επιχείρηση για την απελευθέρωση της Τρίπολης», ο ντε φάκτο αρχηγός του αυτοανακηρυχθέντος Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA), Χαλίφα Χάφταρ, διέταξε χθες τους μαχητές του να ξεκινήσουν «νικηφόρα προέλαση» προς την πρωτεύουσα Τρίπολη: έδρα της αδύναμης –αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ– Κυβέρνησης Εθνικής Συνεννόησης (GNA) υπό τον πρωθυπουργό Φάγεζ αλ Σάραζ, η οποία ελέγχει τμήματα μόνο της δυτικής λιβυκής επικράτειας.

Η κατακόρυφη κλιμάκωση της έντασης ήρθε ενόσω βρίσκεται στην Τρίπολη ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, στο πλαίσιο προετοιμασιών ειρηνευτικής συνδιάσκεψης εντός Απριλίου με επίκεντρο τη διενέργεια εκλογών που οδηγούνται από αναβολή σε αναβολή. «Δεν μπορεί να διεξαχθεί εθνική συνδιάσκεψη υπό αυτές τις συνθήκες» τόνισε θορυβημένος ο Γκουτέρες, υπογραμμίζοντας παράλληλα πως «δεν υπάρχει στρατιωτική λύση».

«Ερχόμαστε Τρίπολη, ερχόμαστε… Θα σείσουμε τη γη κάτω από τα πόδια της συμμορίας των αδίκων» φοβέρισε ο Χάφταρ, που έχει στήσει αντίπαλη «κυβέρνηση» και «κοινοβούλιο» σε Βεγγάζη και Τομπρούκ στα ανατολικά της Λιβύης, διεκδικώντας την ανάληψη της εξουσίας στην πετρελαιοπαραγωγό χώρα, με σημαία του την εξάλειψη των φανατικών ισλαμιστών, συμπεριλαμβανομένων και πυρήνων του «Ισλαμικού κράτους». Κάλεσε, μάλιστα, τους μαχητές του να μην ανοίξουν πυρ κατά αμάχων.

«Το παιχνίδι τελείωσε»

Ο εκπρόσωπός του, Αχμεντ αλ Μεσμάρι, ανέφερε νωρίτερα πως έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί οι προετοιμασίες «για να εκκαθαριστούν τα δυτικά της χώρας από τρομοκράτες και μισθοφόρους». Αξίωσε δε να παραδοθούν οι «τρομοκρατικές» ένοπλες πολιτοφυλακές στην Τρίπολη που στηρίζουν την κυβέρνηση Σάραζ, καθώς «το παιχνίδι τελείωσε» και «το τουφέκι, το πυροβολικό και το μαχητικό αεροσκάφος είναι αυτά που τώρα μιλάνε».

Σε συνέντευξη Τύπου παρουσίασε και τις θέσεις, νότια και δυτικά της Τρίπολης, όπου έχουν αναπτυχθεί μονάδες του LNA, οι οποίες διαθέτουν σαφή υπεροπλία συγκριτικά με τις κυβερνητικές δυνάμεις.

Οι μαχητές του Χάφταρ υποστηρίζουν πως έχουν ήδη φτάσει σε απόσταση περίπου εκατό χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα και έχουν καταλάβει χωρίς σοβαρή αντίσταση την πόλη Γαριάν. Η κυβέρνηση Σάραζ έθεσε σε ύψιστο συναγερμό τις δικές της στρατιωτικές δυνάμεις, οι οποίες απαρτίζονται κυρίως από ετερόκλητες ένοπλες πολιτοφυλακές που δεν φημίζονται για την αφοσίωσή τους και μπορεί να αλλάξουν εν ριπή οφθαλμού πλευρά, αναλόγως των συμφερόντων τους.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Χάφταρ απειλεί να προελάσει στην Τρίπολη. Στους υποστηρικτές του συγκαταλέγονται η Αίγυπτος και χώρες του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέχρι πρότινος τουλάχιστον διατηρούσε καλές σχέσεις με τη Ρωσία και τη Γαλλία, ενώ θεωρείται και άνθρωπος της CIA.

Εδώ και μήνες έχει επεκτείνει την ισχύ του και στον νότο της διαιρεμένης χώρας, με τις δυνάμεις του να καταλαμβάνουν συνοριακές πόλεις και περάσματα, καθώς και πετρελαιοπηγές. Οι επιθετικές κινήσεις του έπιασαν στον ύπνο τη διεθνή κοινότητα που είχε στραμμένη την προσοχή της στη γειτονική –ακυβέρνητη ουσιαστικά– Αλγερία, μετά τις λαϊκές κινητοποιήσεις που εξανάγκασαν σε παραίτηση τον γηραιό πρόεδρο Αμπντελαζίζ Μπουτεφλίκα, προκαλώντας αποσταθεροποίηση και φόβους για νέο προσφυγικό/μεταναστευτικό κύμα στην Ευρώπη.

«Βαθιά ανησυχία» για τις ραγδαίες εξελίξεις στη Λιβύη εξέφρασε η Ε.Ε., καθώς και οι ΗΠΑ, Γαλλία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με κοινή ανακοίνωση.

Δράμα σε πλήρη εξέλιξη

Ειδικά η Ε.Ε. -με μπροστάρη την Ιταλία προτού καν αναλάβει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ο ακροδεξιός Ματέο Σαλβίνι- έχει διαδραματίσει εξαιρετικά βρόμικο ρόλο στη Λιβύη, μετατρέποντάς την σε μια κόλαση επί γης για πρόσφυγες και μετανάστες, μέσω χρηματοδότησης της κυβέρνησης Σάραζ και εκπαίδευσης της λιβυκής ακτοφυλακής για την αναχαίτιση των απελπισμένων στη θάλασσα και την επαναπροώθησή τους σε ελεεινά κέντρα κράτησης, όπου βιώνουν τα πάνδεινα.

Από την Τετάρτη μάλιστα, άλλο ένα δράμα είναι σε πλήρη εξέλιξη στην κεντρική Μεσόγειο. Το διασωστικό πλοίο «Alan Kurdi» (από το όνομα του τρίχρονου Κούρδου από τη Συρία που είχε ξεβραστεί νεκρός στην Αλικαρνασσό το 2015) της γερμανικής ΜΚΟ Sea-Eye διέσωσε την Τετάρτη ανοιχτά της Λιβύης 64 ανθρώπους και τώρα αναζητεί μάταια λιμάνι να τους αποβιβάσει, με τον Σαλβίνι να αρνείται μετά βδελυγμίας, προτείνοντας στην οργάνωση να πλεύσει στη… Γερμανία.