Στα τέλη του περασμένου έτους, ένας Κινέζος φοιτητής χρησιμοποίησε ένα εικονικό δίκτυο για να υπερπηδήσει το μεγάλο τείχος της λογοκρισίας στο διαδίκτυο της χώρας και να κατεβάσει την πλατφόρμα ανταλλαγής μηνυμάτων Discord.
Μέσα σε μια νύχτα μπήκε σε μια κοινότητα στην οποία χιλιάδες μέλη με διαφορετικές απόψεις συζητούσαν πολιτικές ιδέες και διοργάνωναν εικονικές εκλογές. Ο κόσμος μπορούσε να συμμετάσχει στη συνομιλία για να συζητήσει ιδέες όπως η δημοκρατία, ο αναρχισμός και ο κομμουνισμός.
Το ενδιαφέρον του νεαρού για την κοινότητα προκλήθηκε παρακολουθώντας ένα από τα βίντεο του vlogger Yang, με το ψευδώνυμο MHYYY. «Εξάλλου, είναι δύσκολο για εμάς να κάνουμε πολιτική στην πραγματικότητα, οπότε πρέπει να το κάνουμε σε μια ομαδική συνομιλία», είπε ο τελευταίος στο YouTube. «Θα ήθελε να δει πού θα πάει αυτή η ομάδα, όσο το δυνατόν περισσότερο χωρίς παρέμβαση», σημείωνε πως Discord και YouTube είναι αποκλεισμένα στην Κίνα.
Το ερώτημα απαντήθηκε τον Ιούλιο, όταν πολλά μέλη της ομάδας Discord, σε πόλεις που απείχαν χιλιάδες χιλιόμετρα μεταξύ τους, κλήθηκαν για ανάκριση από την αστυνομία. Ο παραπάνω φοιτητής κρατήθηκε για 24 ώρες και ερωτήθηκε για τη σχέση του με τον Yang, τη χρήση VPN και τα σχόλιά του στο Discord. Αφέθηκε ελεύθερος χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες αλλά ο ίδιος και άλλοι ακόλουθοι του Yang εξακολουθούν να ανησυχούν για τον vlogger, ο οποίος δεν έχει κάνει αναρτήσεις στο διαδίκτυο από τα τέλη Ιουλίου. Του είπαν μάλιστα ότι «το να διαμαρτύρεστε απλώς σε μια ομαδική συνομιλία σε υπερπόντιο λογισμικό δεν επιτρέπεται».
Πρόκειται για ένα μόνο περιστατικό, που δείχνει την αυστηρότητα της λογοκρισίας στην Κίνα στο πλαίσιο της οποίας ακόμη και οι ιδιώτες ακόλουθοι λογαριασμών μπορούν να μπουν σε μπελάδες. «Δεν νομίζω ότι έχω δει στο παρελθόν να αμφισβητούνται σε τέτοιο βαθμό οι οπαδοί των influencers», δήλωσε η Μάγια Γουάνγκ, από το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Η επιβολή τιμωρίας για διαδικτυακά σχόλια είναι συνηθισμένο φαινόμενο στην Κίνα. Εκτός από το ψηφιακό τείχος προστασίας που εμποδίζει την πλειοψηφία των χρηστών του διαδικτύου να έχουν πρόσβαση σε ξένους ιστότοπους, όπως το Google, το Facebook και το WhatsApp, οι άνθρωποι που δημοσιεύουν περιεχόμενο για θέματα που θεωρούνται ευαίσθητα ή επικριτικά για την κυβέρνηση συχνά αποκλείονται από ιστότοπους.
Και δεν είναι μόνο αυτό. Πέρυσι, ο Ning Bin καταδικάστηκε σε περισσότερα από δύο χρόνια φυλάκισης για τη δημοσίευση «ανάρμοστων σχολίων» και «ψευδών πληροφοριών» στο X και στο Pincong, ένα κινεζικό φόρουμ. Ακόμα και οι ένθερμοι εθνικιστές δεν έχουν γλιτώνουν. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο φιλοκυβερνητικός σχολιαστής Hu Xijin, φαίνεται να μπλοκαρίστηκε σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επειδή έκανε σχόλια για την πολιτική πορεία της Κίνας, που δεν ευθυγραμμίζονταν με την άποψη του Πεκίνου.
Ενισχύεται η επιτήρηση
Τον Φεβρουάριο, ο Li Ying, ο οποίος διαχειρίζεται από την Ιταλία έναν δημοφιλή λογαριασμό στο X, δημοσίευσε μια «επείγουσα ειδοποίηση» λέγοντας ότι οι οπαδοί του στην Κίνα καλούνταν να «πιουν τσάι» με την αστυνομία, ένας ευφημισμός για τις ανακρίσεις. Προέτρεψε τους ανθρώπους να του κάνουν unfollow και να φροντίσουν να διασφαλίσουν ότι οι λογαριασμοί τους X δεν αποκαλύπτουν τα προσωπικά τους στοιχεία.
«Η αστυνομία άρχισε να τηλεφωνεί σε όλους τους χρήστες που είχαν εγγραφεί με κινεζικούς αριθμούς κινητών τηλεφώνων και τους ζήτησε να μην με ακολουθούν», δήλωσε ο Li, σημειώνοντας ότι ασκήθηκε πίεση σε πολίτες στην Κίνα για να πείσουν συγγενή του στο εξωτερικό να κάνει unfollow τον λογαριασμό του Li. Ο ίδιος κάνει αναρτήσεις σχετικά με τις διαδηλώσεις και την καταστολή στην Κίνα, οι οποίες δεν θα δημοσιεύονταν ποτέ στα εγχώρια μέσα ενημέρωσης της Κίνας.
Δύο άλλοι δημοφιλείς Κινέζοι μπλόγκερ δήλωσαν επίσης ότι ακόλουθοί τους ανακρίθηκαν από την αστυνομία φέτος. «Εν μέρει αυτό έχει να κάνει με την εμβάθυνση της καταστολής – η αστυνομία έχει περάσει από την παρενόχληση των ακτιβιστών και των ανθρώπων, που δραστηριοποιούνται σε φυσικούς χώρους, στην παρενόχληση εκείνων που δραστηριοποιούνται στο διαδίκτυο, επειδή μεγάλο μέρος του ακτιβισμού και της διαφωνίας είναι πλέον πιο βαθιά κρυμμένο», λέει ο Wang.
Τον Δεκέμβριο, ο Li Tong, αξιωματούχος του γραφείου κυβερνοασφάλειας του υπουργείου δημόσιας ασφάλειας, δήλωσε ότι η κυβέρνηση έχει ορίσει το 2024 ως «έτος ειδικής εκστρατείας για την καταπολέμηση και διόρθωση των διαδικτυακών φημών». Οι τοπικές αρχές έχουν αναλάβει αυτό το ρόλο με ενθουσιασμό: τον Ιούλιο, η επαρχία Γκουανγκντόνγκ δήλωσε ότι είχε αντιμετωπίσει περισσότερες από 1.000 περιπτώσεις «διαδικτυακών φημών» και «διαδικτυακών τρολ» φέτος.
Ο Γουίλιαμ Φάρις, δικηγόρος που μελετά τις κρατικές διώξεις του λόγου στην Κίνα, δήλωσε ότι οι εκστρατείες εκκαθάρισης στο διαδίκτυο αποτελούν «ετήσια ή εξαμηνιαία παράδοση». Παρόμοιες εκστρατείες ανακοινώνονται κάθε χρόνο από το 2013 τουλάχιστον. Το 2019, ένας άνδρας με το όνομα Jiang Kun καταδικάστηκε σε οκτώ μήνες φυλάκιση για αναρτήσεις στο X, με το δικαστήριο να σημειώνει ότι «ακολούθησε ορισμένες αντι-κινεζικές δυνάμεις» στην πλατφόρμα.
Παρόλα αυτά, ο Wang δήλωσε ότι το παιχνίδι γάτας και ποντικιού μεταξύ των αρχών και όσων σκέφτονται διαφορετικά από αυτές υποδεικνύει «ένα αναδυόμενο σύνολο κοινών αξιών που διαπερνούν τα σύνορα της Κίνας. Παρά το γεγονός ότι οι αρχές προσπαθούσαν πάντα να πατάξουν αυτές τις «οικουμενικές αξίες», εντούτοις αυτές επιμένουν σε σημαντικές μερίδες ανθρώπων εντός και εκτός Κίνας».
Η καταστολή του Discord συζητήθηκε ευρέως στο διαδίκτυο, σε φόρουμ που μπλοκάρονται από το τείχος προστασίας της Κίνας. Στο Reddit, ένας χρήστης έγραψε: «Ελπίζω ειλικρινά ότι όλοι όσοι έχουν χάσει την επαφή μπορούν να επιστρέψουν στη ζωή με ασφάλεια. Θα ξανασυναντηθούμε».
Πηγή: The Guardian
