Ο ΔΟΕ καλεί την πετρελαιοβιομηχανία να γίνει μέρος της λύσης για το κλίμα

Μία εβδομάδα πριν από τη διεθνή σύνοδο για το κλίμα, COP28, στο Ντουμπάι, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας καλεί τη βιομηχανία φυσικού αερίου και πετρελαίου να πάρει «τις δύσκολες αποφάσεις»: «Θα συμβάλει στην κλιματική κρίση» ή θα είναι «μέρος της λύσης;» και τονίζει ότι πρέπει να επισπευστεί η μετάβασή της στις καθαρές πηγές ενέργειας και να μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που παράγει.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, στην «ειδική έκθεση» που έδωσε στη δημοσιότητα, επισημαίνει ότι η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων θα πρέπει να «επιλέξει ανάμεσα στο αν θα συμβάλει στην κλιματική κρίση που επιδεινώνεται ή θα είναι μέρος της λύσης, υιοθετώντας τον δρόμο της καθαρής ενέργειας».

Ο Οργανισμός τονίζει ότι «εντός ενός πλαισίου επιδείνωσης της κλιματικής κρίσης, που τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από τα βασικά τους προϊόντα», οι βιομηχανίες αυτές πρέπει να λάβουν μέτρα ώστε οι δραστηριότητές τους να συνάδουν με τον πιο φιλόδοξο στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα, τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας στον πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.

Και εξηγεί ότι οι παραγωγοί θα πρέπει να αφιερώνουν το 50% των δαπανών τους για επενδύσεις στις καθαρές ενέργειες ως το 2030, πέραν των ποσών που χρειάζεται να δαπανήσουν για να μειώσουν τις δικές τους εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, δηλαδή αυτές που οφείλονται στις δικές τους δραστηριότητες.

Ο δρόμος είναι μακρύς: το 2022, αυτοί επένδυσαν περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια (18,3 δισ. ευρώ) στις καθαρές ενέργειες, μόλις το 2,5% του συνόλου των επενδυτικών τους δαπανών, διευκρινίζει ο ΔΟΕ εν όψει της μάχης που θα δοθεί ανάμεσα στα κράτη για το μέλλον των ορυκτών καυσίμων.

«Στην COP28 στο Ντουμπάι θα είναι η ώρα της αλήθειας για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου», επισήμανε ο Φατίχ Μπιρόλ, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού, σημειώνοντας ότι ο τομέας θα πρέπει «να πάρει δύσκολες αποφάσεις τώρα», καθώς φέτος πετρελαϊκοί όμιλοι, όπως οι BP και Shell, και χθες, Τετάρτη, ο Enel, ανακοίνωσαν αναθεώρηση προς τα κάτω κάποιων από τους στόχους τους για ενεργειακή μετάβαση.

«Αν οι κυβερνήσεις παραμείνουν με σταυρωμένα τα χέρια και επιτρέπουν κάθε πετρελαϊκή εταιρεία να προσπαθεί να είναι η τελευταία που θα μείνει όρθια, όλοι θα χάσουμε», επισήμανε από την πλευρά της η Κάισα Κόσονεν, πολιτική συντονίστρια στην Greenpeace International.

Σύμφωνα με τον ΔΟΕ, για να επιτευχθεί η ουδετερότητα άνθρακα το 2050, η κατανάλωση πετρελαίου και φυσικού αερίου θα πρέπει να μειωθεί κατά πάνω από 75% σε αυτόν τον χρονικό ορίζοντα, κάτι το οποίο για να επιτευχθεί χρειάζεται σημαντική ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σε αυτό το σενάριο «η μείωση της ζήτησης είναι αρκετά μεγάλη ώστε να μην υπάρχει ανάγκη για κανένα νέο συμβατικό μακροπρόθεσμο σχέδιο πετρελαίου ή φυσικού αερίου», επισημαίνει ο ΔΟΕ, υπενθυμίζοντας μια από τις συστάσεις του το 2021 που είχε προκαλέσει μεγάλο θόρυβο.

Παράθυρα ευκαιρίας ανοίγουν για τον τομέα, αλλά κάτι τέτοιο προϋποθέτει «ριζική αλλαγή» στις επενδύσεις.

Οι εταιρείες αυτές διπλασίασαν αναμφιβόλως το 2022 τις επενδύσεις τους στις καθαρές ενέργειες, αλλά παρά ταύτα αυτές αντιπροσωπεύουν μόνον το 1,2% του συνόλου των παγκόσμιων επενδύσεων υπέρ της απανθρακοποίησης. Και το 60% στηρίζεται μόνον στους τέσσερις «μεγάλους» (Equinor, TotalEnergies, Shell, BP), που αφιέρωσαν καθένας γύρω στο «15-25%» των επενδύσεών τους στη μετάβαση.

Ωστόσο το αίτημα του ΔΟΕ δεν περιορίζεται μόνο στους μεγάλους ιδιωτικούς κολοσσούς, στους οποίους αντιστοιχεί μικρότερο ποσοστό από το 13% της παραγωγής και των παγκόσμιων αποθεμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου. Αφορά επίσης τις ισχυρές εθνικές εταιρείες που ανήκουν πλήρως ή εν μέρει στα κράτη.

Η μάχη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής συνιστάται εξάλλου, σύμφωνα με τον Φατίχ Μπιρόλ, να «απαλλαγούμε από την ψευδαίσθηση ότι η λύση είναι η δέσμευση απίστευτα υψηλών ποσοτήτων άνθρακα», την ώρα που αυξάνονται οι επικρίσεις για τις τεχνολογίες αυτές που είναι πολύ δημοφιλείς στην πετρελαϊκή βιομηχανία και υπόσχονται τη δέσμευση CO2 από την ατμόσφαιρα και την αποθήκευσή του.

Κατά τον ΔΟΕ, χρειάζεται κυρίως οι ίδιες οι εταιρείες να καθαρίσουν την αυλή τους για να μπορέσουν να μειώσουν τις εκπομπές από τις δικές τους δραστηριότητες κατά 60% ως το 2030.

«Η στρατηγική μετάβασης της κάθε επιχείρησης μπορεί και πρέπει να περιλαμβάνει σχέδιο μείωσης των εκπομπών που προέρχονται από τις δικές της δραστηριότητες», σημειώνει ο ΔΟΕ. Ο οργανισμός επιμένει κυρίως στις στρατηγικές μείωσης των εκπομπών μεθανίου, που αντιστοιχούν στο ήμισυ των εκπομπών από τις δραστηριότητες του τομέα, οι οποίες θα μπορούσαν να «υλοποιηθούν με χαμηλό κόστος».

Η παραγωγή, η μεταφορά και η επεξεργασία του πετρελαίου και του φυσικού αερίου προκαλούν σχεδόν το 15% των παγκόσμιων εκπομπών που συνδέονται με την ενέργεια, ενώ οι υπόλοιπες οφείλονται στην καύση ορυκτών καυσίμων από τα οχήματα ή για τη θέρμανση.