Έκκληση ΟΗΕ κατά του περιορισμού εξαγωγών σιτηρών λόγω της απειλής επισιτιστικής κρίσης

Ανοιχτή επιστολή προς τις χώρες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (WTO), με την οποία ζητούν από τις χώρες μέλη του να μην επιβάλουν περιορισμούς στις εξαγωγές τροφίμων, υπογράφουν η Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Μισέλ Μπατσελέτ και η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, γενική γραμματέας της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD). 

Οι δύο αξιωματούχοι του ΟΗΕ επισημαίνουν την απειλή εκτεταμένης επισιτιστικής κρίσης, που γίνεται όλο και μεγαλύτερη λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Την ίδια ώρα, ο Ουκρανός υφυπουργός Γεωργίας ανακοίνωσε ότι από την έναρξη του πολέμου, η χώρα του έχει χάσει το ένα τέταρτο των καλλιεργειών της.

Η Μισέλ Μπατσελέτ και η Ρεμπέκα Γκρίνσπαν σημειώνουν ότι «ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει προκαλέσει φοβερά δεινά στον ουκρανικό λαό και έχει αυξήσει τον κίνδυνο πείνας και λιμού για δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους που βρίσκονται στα πρόθυρα ή ήδη ζουν σε καθεστώς επισιτιστικής ανασφάλειας» και ζητούν από τους αρμόδιους υπουργούς «να αποφύγουν να επιβάλουν περιορισμούς στις εξαγωγές βασικών τροφίμων τα οποία αγοράζουν οι λιγότερο προηγμένες χώρες και οι αναπτυσσόμενες χώρες (…) καθώς και αυτά που αγοράζει το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) για ανθρωπιστικούς σκοπούς».

Από τα τέλη Μαΐου η γενική διευθύντρια του WTO Νγκόζι Οκόνζο-Ιουεάλα είχε ζητήσει να μην επιβληθούν περιορισμοί στις εξαγωγές, αλλά κάποιες χώρες έχουν ήδη λάβει ή ετοιμάζονται να λάβουν παρόμοια μέτρα. Μεταξύ αυτών η Ινδία, η οποία ανακοίνωσε την επιβολή πλαφόν στις εξαγωγές ζάχαρης από την 1η Ιουνίου, ενώ έχει ήδη απαγορεύσει τις εξαγωγές σιταριού.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αυξήσει τις ανησυχίες για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια, την ώρα που πολλά εκατομμύρια άνθρωποι ήδη αντιμετώπιζαν σοβαρό πρόβλημα ως προς την πρόσβασή τους σε τρόφιμα. Τα λιμάνια της Ουκρανίας στη Μαύρη θάλασσα παραμένουν αποκλεισμένα και ναρκοθετημένα, με αποτέλεσμα το Κίεβο να μην μπορεί να εξάγει την παραγωγή του. Οι εναλλακτικές οδοί που δημιουργούνται ή συζητούνται, όπως από ξηράς μέσω Μολδαβίας και Ρουμανίας, δεν μπορούν να λύσουν το τεράστιο πρόβλημα παρά μόνο εν μέρει.

«Χάθηκε το ένα τέταρτο των καλλιεργειών»

Άλλωστε, σύμφωνα και με τον υφυπουργό Γεωργίας της Ουκρανίας, Τάρας Βισότσκι, η χώρα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στις 24 Φεβρουαρίου έχει απολέσει το ένα τέταρτο των καλλιεργειών της, γεγονός που αναμένεται να έχει περαιτέρω επιπτώσεις στην εξασφάλισης τροφίμων για όλον τον κόσμο. Εκτίμησε πάντως ότι η σοδειά θα είναι επαρκής για τις εγχώριες ανάγκες, οι οποίες έχουν μειωθεί, αφού μεγάλο μέρος του πληθυσμού έχει εγκαταλείψει τη χώρα.

Όπως εξήγησε, έχει επηρεαστεί η αγροτοβιομηχανική παραγωγή τόσο από τις εχθροπραξίες όσο και από τον αποκλεισμό των ουκρανικών εξαγωγικών λιμανιών από το Πολεμικό Ναυτικό της Ρωσίας, που μείωσε την παραγωγή σιτηρών προς εξαγωγή. Τόνισε δε ότι οι Ουκρανοί αγρότες βασίζονται σε λιγότερο απαιτητικές καλλιέργειες, ιδίως σπόρων σόγιας. Η έκταση στην οποία καλλιεργείται σόγια παραμένει σχεδόν αμετάβλητη σε σύγκριση με το προπολεμικό επίπεδο.

Ωστόσο, οι καλλιέργειες ειδών όπως το καλαμπόκι –55 εκατ. στρέμματα το 2021– έχουν μειωθεί στα 46 εκατ. στρέμματα σήμερα. Ο υφυπουργός Γεωργίας δεν έδωσε συγκεκριμένα στοιχεία για τις καλλιέργειες σιταριού.