Φιλί ζωής στην Quad από τον Μπάιντεν

Μπορεί η Κίνα να μην αναφέρθηκε ούτε μία φορά στο κοινό ανακοινωθέν της κρίσιμης συνάντησης, ήταν ωστόσο το βασικό «πιάτο» στο μενού της πρώτης διά ζώσης συνόδου κορυφής της λεγόμενης ομάδας Quad υπό τον Τζο Μπάιτεν, στον Λευκό Οίκο.

Με φόντο το πρόσφατο σύμφωνο ασφαλείας AUKUS μεταξύ ΗΠΑ – Βρετανίας – Αυστραλίας στην καυτή ζώνη του Ινδο-Ειρηνικού, οι πρωθυπουργοί Ινδίας, Αυστραλίας και Ιαπωνίας συμφώνησαν με τον Αμερικανό πρόεδρο σε «αντιμετώπιση των προκλήσεων στην έννομη τάξη σε θαλάσσιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων της Ανατολικής και της Νότιας Σινικής Θάλασσας». Προς επίρρωση, δε, το Τόκιο και το Νέο Δελχί «χαιρέτισαν» τη σύναψη του AUKUS…

«Είμαστε τέσσερις Δημοκρατίες πρώτης τάξης, με μακρά ιστορία συνεργασίας, ξέρουμε πώς να κάνουμε τα πράγματα να προχωρήσουν», υπογράμμισε σιβυλλικά ο «οικοδεσπότης» Τζο Μπάιντεν, ο οποίος επιχειρεί να δώσει νέα πνοή στον επονομαζόμενο «Τετραμερή Διάλογο Ασφαλείας» προς διεύρυνση του μετώπου ανάσχεσης της Κίνας.

Στη δίωρη συνάντηση της Quad, που έγινε τα ξημερώματα του Σαββάτου ώρα Ελλάδας, τέθηκαν επί τάπητος σειρά περιφερειακών θεμάτων: από τη σταθερά κλιμακούμενη ένταση στην Ταϊβάν έως τις προκλήσεις της Βόρειας Κορέας με τις νέες πυραυλικές δομικές. Και ως επισφράγιση της σύσφιγξης των τετραμερών σχέσεων ανακοινώθηκε, επίσημα, μία σειρά από επιμέρους μέτρα.

Συμφωνήθηκαν ιαπωνικές επενδύσεις ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων για την παραγωγή εμβολίων και φαρμάκων κατά της Covid-19 στην Ινδία. Αναλήφθηκε από κοινού πρωτοβουλία για ενίσχυση της αλυσίδας εφοδιασμού ημιαγωγών, οι ελλείψεις των οποίων έχουν προκαλέσει «έμφραγμα» στην παγκόσμια παραγωγή. «Εκλεισε» επίσης ένα νέο πρόγραμμα υποτροφιών σε κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ για μεταπτυχιακούς φοιτητές στους τομείς των επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών.

Με διαρροές σε ΜΜΕ, υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου έσπευσαν να τονίσουν ότι η Quad δεν έχει, ούτε αποκτά «στρατιωτική» διάσταση, παρά «συμπληρωματικό» ρόλο σε άλλες περιφερειακές πρωτοβουλίες και οργανισμούς, όπως για παράδειγμα ο ASEAN. ‘Η το AUKUS.

Το Πεκίνο δεν μάσησε τα λόγια του. Διά του εκπροσώπου του κινεζικού ΥΠΕΞ, χαρακτήρισε τον τετραμερή σχηματισμό «κλειστή κλίκα», η οποία «στρέφεται εναντίον άλλων χωρών» και αποτελεί αντανάκλαση του «ξεπερασμένου Ψυχρού Πολέμου, της νοοτροπίας μηδενικού αθροίσματος και της στενόμυαλης γεωπολιτικής αντίληψης», που θα εντείνει μια περιφερειακή κούρσα εξοπλισμών. Δεν θα βρει «καμία υποστήριξη», τόνισε, και είναι «καταδικασμένη σε αποτυχία».

Μακρόθεν, αλλά πολιτικά από κοντά, τα τεκταινόμενα παρακολουθεί και το Παρίσι, που περιθωριοποιήθηκε (όπως και η Ε.Ε. συνολικά) από τις ΗΠΑ στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, μέσω του AUKUS, και τώρα –εν αναμονή της συνάντησης των προέδρων Μακρόν και Μπάιντεν, τον Οκτώβριο, επί ευρωπαϊκού εδάφους– επιχειρεί ρελάνς με εμβάθυνση της διμερούς στρατηγικής συνεργασίας με την Ινδία.

«Πιστεύω εδώ και καιρό ότι η σχέση ΗΠΑ – Ινδίας μπορεί να μας βοηθήσει να επιλύσουμε πολλές παγκόσμιες προκλήσεις», τόνισε ο Μπάιντεν κατά την ξεχωριστή συνάντηση που είχε με τον Ινδό πρωθυπουργό Μόντι. Εγινε στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Quad, αλλά και υπό τη σκιά της άτακτης αμερικανικής αποχώρησης από το Αφγανιστάν, που άφησε τη χώρα έρμαιο των Ταλιμπάν και τους περιφερειακούς συμμάχους της αντιμέτωπους με ένα τεράστιο κενό. Στρατηγικό, αλλά και ασφαλείας.