Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, παραδέχτηκε σήμερα τις ευθύνες της χώρας του για τη γενοκτονία στη Ρουάντα, κατά τη διάρκεια επίσκεψής το στην πρωτεύουσα Κιγκάλι.
«Στέκομαι σήμερα εδώ, με ταπεινότητα και σεβασμό, δίπλα σας, και έχω έρθει για να αναγνωρίσω τις ευθύνες μας» δήλωσε ο Μακρόν, σε ομιλία του μπροστά στο Μνημείο του Κιγκάλι για την Γενοκτονία.
Πρόσθεσε ότι η Γαλλία είχε καθήκον να παραδεχτεί «τα βάσανα που επέβαλε στο λαό της Ρουάντα, αξιολογώντας την επί μακρόν αποσιώπηση της αλήθειας».
Οι σχέσεις των δύο χωρών επιδεινώθηκαν μετά τη γενοκτονία του 1994 και ο Μακρόν είναι ο πρώτος Γάλλος ηγέτης που επισκέπτεται τη χώρα σε διάστημα δέκα ετών.
Η Ρουάντα έχει κατηγορήσει επανειλημμένως τη Γαλλία ότι είναι συνένοχη στη γενοκτονία του 1994 που σκότωσε περίπου 800.000 ανθρώπους, κυρίως από τη φυλή Τούτσι, αλλά και μετριοπαθή μέλη της φυλής των Χούτου.
Μια έκθεση από μια γαλλική επιτροπή που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο ανέφερε ότι οι Γάλλοι αξιωματούχοι φέρουν «σοβαρή και συντριπτική» ευθύνη καθώς δεν προέβλεψαν τη σφαγή. Προσέθετε ότι μια αποικιακή στάση είχε τυφλώσει τους Γάλλους αξιωματούχους. Η έκθεση απαλλάσσει τη Γαλλία από την άμεση συνενοχή στις δολοφονίες.
«Αναγνώριση του παρελθόντος σημαίνει επίσης την συνέχιση του έργου της δικαιοσύνης. Με την ανάληψη της δέσμευσης ότι κανείς ύποπτος για εγκλήματα γενοκτονίας δεν θα μπορέσει να ξεφύγει από το έργο των δικαστών» είπε ο Γάλλος πρόεδρος, προσθέτοντας: «Οι φονιάδες που ξεχύθηκαν στους βάλτους, τους λόφους, τις εκκλησίες δεν είχαν το πρόσωπο της Γαλλίας. Το αίμα που κύλησε δεν ατίμασε τα όπλα της ούτε τα χέρια των στρατιωτών της που είδαν και εκείνοι με τα μάτια τους το ακατονόμαστο, έδεσαν πληγές και έπνιξαν τα δάκρυά τους».
Αλλά «την επομένη, όταν οι Γάλλοι αξιωματούχοι είχαν την διαύγεια και το θάρρος να το ονομάσουν γενοκτονία, η Γαλλία δεν κατόρθωσε να αντλήσει τις προσήκουσες συνέπειες».
Η Γαλλία «έχει ένα χρέος: να κοιτάξει την Ιστορία κατά πρόσωπο και να αναγνωρίσει το μερίδιό της για να δεινά στα οποία υπέβαλε τον λαό της Ρουάντας θέτοντας για παρά πολύ καιρό την σιωπή πάνω από την αναζήτηση της αλήθειας», είπε ο Εμανουέλ Μακρόν.
«Θέλοντας να εμποδίσει μία τοπική σύρραξη ή έναν εμφύλιο πόλεμο, παρέμενε ντε φάκτο στο πλευρό ενός γενοκτονικού καθεστώτος. Αγνοώντας τις προειδοποιήσεις των πλέον νηφάλιων παρατηρητών, η Γαλλία αναλάμβανε μία συντριπτική ευθύνη σε μία αλυσίδα που κατέληξε στο χειρότερο, την ώρα που πρόθεσή της ήταν ακριβώς η αποφυγή του».
Το θέμα του ρόλου της Γαλλίας πριν, κατά την διάρκεια και μετά την γενοκτονία των Τούτσι της Ρουάντας ήταν ένα καυτό θέμα επί χρόνια, που οδήγησε ακόμη και σε ρήξη των διπλωματικών σχέσεων ανάμεσα στο Παρίσι και το Κιγκαλί ανάμεσα στο 2006 και το 2009.
Εκθεση ιστορικών υπό τον Vincent Duclert που δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο αναφέρεται στις «βαριές και συντριπτικές» ευθύνες της Γαλλίας και στην «τύφλωση» του τότε προέδρου Φρανσουά Μιτεράν και του περιβάλλοντός του απέναντι στον ρατσιστικό και γενοκτονικό χαρακτήρα της κυβέρνησης των Χούτου που τότε υποστήριζε το Παρίσι.
Πηγή: Deutsche Welle και ΑΠΕ-ΜΠΕ
