Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
QAnon: ένα επικίνδυνο παγκόσμιο φόρουμ συνωμοσιολογίας
AP Photo/Matt Rourke

QAnon: ένα επικίνδυνο παγκόσμιο φόρουμ συνωμοσιολογίας

  • A-
  • A+
Ενα online κίνημα που τροφοδοτεί κάποιος ανώνυμος «Q», έχει δεκάδες χιλιάδες –επίσης ανώνυμους– ακολούθους σε πολλές χώρες και στην Ευρώπη, την υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ και ολοένα μεγαλύτερη πολιτική επιρροή στις ΗΠΑ σχεδόν δύο μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές.

Για τον Αμερικανό πρόεδρο πρόκειται για ένα κίνημα «ανθρώπων που αγαπούν την πατρίδα μας», για το FBI είναι πιθανή εξτρεμιστική απειλή και για όποιον ρέπει στη συνωμοσιολογία, είναι ίσως ο παράδεισος.

Αυτό είναι το QAnon, μια ευρείας κλίμακας, παράλογη, διαδικτυακή, θεωρία συνωμοσίας που έχει αρχίσει πρόσφατα να γοητεύει πολίτες και κατεστημένο στις ΗΠΑ. Το κίνημα, αναφέρει η εφημερίδα «Guardian», επιζεί και θρέφεται επί χρόνια στο περιθώριο των διαδικτυακών ακροδεξιών φόρουμ, αλλά τους τελευταίους μήνες βγαίνει δυναμικά στο προσκήνιο εν μέσω της κοινωνικής αναταραχής, της πανδημίας και φυσικά των επικείμενων αμερικανικών εκλογών.

Ετσι τώρα: τουλάχιστον ένας υποστηρικτής του QAnon θα εκλεγεί πιθανότατα στο Κογκρέσο, ο πρόεδρος Ντ. Τραμπ (που έχει παίξει κρίσιμο ρόλο στην τροφοδότηση των ψεμάτων) αρνείται να αποκηρύξει τις συνωμοσίες και η επιτυχημένη «κατάληψη» του hashtag #SaveTheChildren έχει χαρίσει στο κίνημα αυτό ένα κοινωνικά πιο εύπεπτο προφίλ, υπό το οποίο μπορεί να διοργανώνει εκδηλώσεις και να χειραγωγεί πολλά ΜΜΕ.

Τι είναι το QAnon;

Πρόκειται για ένα διαδικτυακό φόρουμ, μια ομπρέλα κάτω από την οποία διακινούνται θεωρίες συνωμοσιών, με κεντρικό θέμα, σε γενικές γραμμές, ότι τον κόσμο κυβερνά μια κλίκα «σατανιστών παιδεραστών», οι οποίοι συνωμοτούν κατά του Ντόναλντ Τραμπ, ενώ παράλληλα διαχειρίζονται κύκλωμα τράφικινγκ που κακοποιεί παιδιά. Σε αυτήν την κλίκα φυσικά συμπεριλαμβάνονται όλοι οι «συνήθεις ύποπτοι», βασικά Δημοκρατικοί, δισεκατομμυριούχοι και διασημότητες όπως: η Χίλαρι Κλίντον, ο Μπαράκ Ομπάμα, ο Τζορτζ Σόρος, ο Μπιλ Γκέιτς, ο Τομ Χανκς, η Οπρα Γουίνφρι ακόμα και ο Πάπας Φραγκίσκος και ο Δαλάι Λάμα.

Σύμφωνα με το τσούρμο του QAnon, ο Ντόναλντ Τραμπ στρατολογήθηκε από ανώτατους στρατιωτικούς το 2016 για να βάλει υποψηφιότητα για την προεδρία, με απώτερο «ευγενή» σκοπό να διαλύσει αυτή την κλίκα, να βάλει φρένο στην επιρροή της στα ΜΜΕ και στην πολιτική και φυσικά, να στείλει όλους τους «ενόχους» στη φυλακή. Mε άλλα λόγια, να κηρύξει τον πόλεμο σε αυτό το «βαθύ κράτος».

Ο άγνωστος Q και οι QAnon (Q-Anonymous)

Τον Οκτώβριο του 2017 εμφανίστηκε μια ανάρτηση, αρχικά στον διαδικτυακό πίνακα μηνυμάτων 4chan, από έναν ανώνυμο λογαριασμό με την ονομασία «Q Clearance Patriot». Ο χρήστης –που έγινε γνωστός γρήγορα απλώς ως «Q»– ισχυρίστηκε ότι είναι κυβερνητικός αξιωματούχος με υψηλή διαβάθμιση στις υπηρεσίες πληροφοριών και ασφάλειας, που γνωρίζει την αλήθεια για τον μυστικό πόλεμο του Ντόναλντ Τραμπ κατά του «βαθέος κράτους».

Ο «Q» «προέβλεψε» ότι σύντομα αυτός ο πόλεμος θα εξελιχθεί σε «Καταιγίδα» – δηλαδή στη στιγμή που ο Τραμπ θα ξεσκεπάσει επιτέλους την κλίκα και θα αποκαταστήσει το μεγαλείο της Αμερικής.

Για τους λάτρεις των θεωριών συνωμοσίας «Η Καταιγίδα» παραπέμπει στο... αινιγματικό σχόλιο που έκανε ο Τραμπ τον Οκτώβριο του 2017, ενώ πόζαρε με ανώτερους στρατιωτικούς στον Λευκό Οίκο: «Ξέρετε τι αντιπροσωπεύει αυτό;» είπε. «Ισως είναι η ηρεμία πριν από την καταιγίδα».

Οι πιστοί του QAnon βεβαιώθηκαν ότι αυτό το στιγμιότυπο είναι απόδειξη πως ο Τραμπ στέλνει κωδικοποιημένα μηνύματα για τα σχέδιά του να διαλύσει την παγκόσμια συμμορία, με τη βοήθεια του στρατού!

Κανείς δεν ξέρει εάν ο Q είναι ένας ή ο ίδιος κάθε φορά. Από το 4chan o Q μετακόμισε στον άλλο διαδικτυακό πίνακα μηνυμάτων 8chan, όπου έμεινε μέχρι πέρσι που το site τέθηκε εκτός λειτουργίας. Τώρα φιλοξενείται στο 8kun, που διαχειρίζεται ο πρώην ιδιοκτήτης του 8chan.

Και τα τρία site χρησιμοποιούν ένα σύστημα επαλήθευσης της ταυτότητας, γνωστό ως «tripcode», που στην ουσία είναι μια μοναδική ψηφιακή υπογραφή, η οποία αποδεικνύει ότι οι συγκεκριμένες ανώνυμες αναρτήσεις έγιναν από το ίδιο πρόσωπο ή τα ίδια πρόσωπα και έτσι μπορεί να αναγνωρίζεται από τους ενδιαφερόμενους, που έχουν πλέον στη διάθεσή τους και σχετικές εφαρμογές για το κινητό τους.

«PANIC IN DC»

Τα μηνύματα του Q είναι αινιγματικά και αφαιρετικά. Είναι περίπου 5.000 μέχρι σήμερα. Γνωστά ως «σταγόνες Q» (Q drops) ή «ψίχουλα» (breadcrumbs) θυμίζουν γρίφους, διανθισμένους πολλές φορές με συνθήματα, υποσχέσεις και θεματολογία φιλική στον Τραμπ.

Συνήθως πρόκειται για μια σειρά σύντομων ερωτήσεων που στόχο έχουν να κατευθύνουν τους ακολούθους του στην ανακάλυψη της «αλήθειας» μέσω της δικής τους «έρευνας». Για ορισμένους αυτό είναι ένα παιχνίδι. Για άλλους όμως είναι μια πολύ σοβαρή αποστολή. Είναι ένα είδος διαδικτυακού κυνηγιού «σκελετών» με υψηλό όμως διακύβευμα, από μια καθόλα έτοιμη ομάδα προθύμων.

Αυτό είναι ένα παράδειγμα μηνύματος από τον Σεπτέμβριο 2018, που δημοσίευσαν οι New York Times:

• «PANIC IN DC

[LL] talking = TRUTH reveal TARMAC [BC]?
[LL] talking = TRUTH reveal COMEY HRC EMAIL CASE?
[LL] talking = TRUTH reveal HUSSEIN instructions re: HRC EMAIL CASE?
[LL] talking = TRUTH reveal BRENNAN NO NAME COORD TO FRAME POTUS?……………..FISA = START
FISA BRINGS DOWN THE HOUSE.WHEN DO BIRDS SING?

Σε αυτή την ανάρτηση –γράφουν οι NΥT– υπάρχουν κωδικοποιημένες αναφορές στην πρώην γενική εισαγγελέα επί προεδρίας Ομπάμα, Λορέτα Λιντς («LL»), τον Μπιλ Κλίντον («BC»), τη Χίλαρι Κλίντον («HRC») και τον Μπαράκ Ομπάμα («HUSSEIN») μαζί με αναφορές στον πρώην επικεφαλής της CIA, Τζον Μπρέναν, και φυσικά τον νυν πρόεδρο, τον «POTUS» – τον Ντόναλντ Τραμπ.

Πόσοι είναι οι «πιστοί»;

Κανείς δεν μπορεί να ξέρει. Οι ειδικοί στα θέματα θεωριών συνωμοσίας επισημαίνουν ότι δεν έχουν όλοι οι «ακόλουθοι» τα ίδια ενδιαφέροντα, ενώ έρευνα του Pew Research τον Μάρτιο έδειξε ότι το 76% των Αμερικανών δεν έχει ακούσει ποτέ για τους QAnon και μόλις το 3% γνώριζε «πολλά».

Ωστόσο από την άλλη πλευρά, η μεγαλύτερη ομάδα QAnon στο Facebook, είχε σχεδόν 200.000 μέλη πριν κλείσει η σελίδα από το ίδιο το Facebook στα μέσα Αυγούστου. Οπως μετέδωσε το Reuters, τα μέλη του «Official Q/Qanon» «παραβίασαν πολλές κόκκινες γραμμές σε θέματα bullying, παρενόχλησης, μίσους και διακίνησης εν δυνάμει επικίνδυνης παραπληροφόρησης». Παρ’ όλα αυτά, πολλές άλλες παρόμοιες ομάδες εξακολουθούν να είναι ενεργές στην πλατφόρμα.

Σε παρόμοια ενέργεια είχε προχωρήσει το TikTok διαγράφοντας hashtags και βίντεο, αλλά και το Twitter, κλείνοντας 150.000 λογαριασμούς.

Αυτά τα στοιχεία δίνουν μια κάποια εικόνα. Στις ΗΠΑ οι QAnon είναι δημοφιλείς μεταξύ των μεγαλύτερης ηλικίας Ρεπουμπλικανών, των ευαγγελικών, άλλων από διάφορα κινήματα New Age ή από ομάδες της άκρας Δεξιάς. Το τελευταίο διάστημα οι QAnon αρχίζουν και βγάζουν ρίζες και στην Ευρώπη, κυρίως μεταξύ κύκλων της Ακροδεξιάς, με «παρουσία» μεταξύ άλλων στη Γερμανία, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Βρετανία.

Οι... συνωμοσίες στην πολιτική

Η Μέρι Αν Μεντόζα είναι μια μητέρα από την Αριζόνα και ανήκει σε αυτήν την ομάδα που ο Ντόναλντ Τραμπ ονομάζει «αγγελικές μητέρες». Είναι η έκφραση που χρησιμοποιεί ο Αμερικανός πρόεδρος για τις μητέρες θυμάτων εγκλημάτων από παράτυπους μετανάστες. Ο γιος της Μεντόζα σκοτώθηκε το 2014 από μεθυσμένο οδηγό με ποινικό μητρώο.

Η Μεντόζα, που υποστηρίζει με θέρμη τον πρόεδρο και έχει φωτογραφηθεί μαζί του στο Οβάλ Γραφείο, προσκλήθηκε από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα να μιλήσει στο συνέδριό του, εκπροσωπώντας αυτές τις «αγγελικές μητέρες».

Λίγες ώρες πριν από την εμφάνισή της, η Μεντόζα έκανε μια ανάρτηση στο Twitter προτρέποντας τους ακολούθους της να διαβάσουν άρθρο που κυκλοφορεί μήνες τώρα στο διαδίκτυο και το οποίο περιέχει πολλές αντισημιτικές θεωρίες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής που λέει ότι ο σκοπός των Εβραίων είναι να κυριεύσουν τον κόσμο. Οι Ρεπουμπλικανοί αναγκάστηκαν να ακυρώσουν την εμφάνισή της και η Μεντόζα ζήτησε «συγγνώμη», υποστηρίζοντας ότι πόσταρε κάτι το οποίο δεν διάβασε προσεκτικά από την αρχή μέχρι το τέλος του.

Εκτός από τη Μέρι, είναι και η Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν από τη Βιρτζίνια, υποψήφια για το Κογκρέσο με το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, που έχει και καλές πιθανότητες να εκλεγεί. Το 2017 και το 2018, η Γκριν έγραφε σε ένα συνωμοσιολογικό συντηρητικό μπλογκ, το American Truth Seekers, που τώρα είναι ανενεργό.

Πολλές και συνεχείς οι αναρτήσεις μίσους που... ξεχωρίζουν –και εκεί, αλλά και στο Facebook– για το αντιμουσουλμανικό, το αντισημιτικό, το αντιπροσφυγικό περιεχόμενό τους: όπως ότι ο θάνατος διαδηλωτή-ακτιβιστή στη διάρκεια της εθνικιστικής διαδήλωσης το 2017 στη Σάρλοτβιλ της Βιρτζίνια ήταν «δουλειά εκ των έσω», αθωώνοντας τους ακροδεξιούς. Ή ότι είναι αληθινή η θεωρία συνωμοσίας που έλεγε ότι υπάρχει κύκλωμα δουλεμπορίου και παιδοφιλίας στο Δημοκρατικό Κόμμα. ‘Η ότι οι «εισβολείς μετανάστες» κυριεύουν την Ευρώπη.

Με την ίδια διάθεση προχώρησε και στην πολιτική της καριέρα, γράφοντας σε ανάρτησή της στο Facebook ότι η πρόεδρος της Βουλής, Νάνσι Πελόζι, είναι ένοχη προδοσίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μπορεί και να καταδικαστεί σε θάνατο για αυτό.

Σύμφωνα με τη μη κερδοσκοπική οργάνωση Media Matters στις εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ είναι τουλάχιστον 77 οι υποψήφιοι  που έχουν δείξει συμπάθεια και υποστήριξη στους QAnon: εξ αυτών οι 72 είναι Ρεπουμπλικανοί και 2 Δημοκρατικοί.

Το #SaveTheChildren

Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ένα hashtag για καλό σκοπό: Σώστε τα Παιδιά από το τράφικινγκ, τη σεξουαλική κακοποίηση. Στην ουσία όμως μια καλά σχεδιασμένη στρατηγική μάρκετινγκ, με ένα κλεμμένο σλόγκαν, για να ξυπνήσει τη συμπάθεια των χρηστών. Και με μια έρευνα στο Google, το hashtag οδηγεί τον χρήστη στις ακροδεξιές θεωρίες συνωμοσίας των QAnon.

Το #SaveTheChildren έχει τις ρίζες του πίσω, στην προεκλογική εκστρατεία του 2016, όταν έπειτα από διαρροή email της Χίλαρι Κλίντον και του επικεφαλής της προεκλογικής της εκστρατείας Λίον Ποντέστα, άρχισε να κυκλοφορεί το λεγόμενο «Pizzagate», μια θεωρία συνωμοσίας σύμφωνα με την οποία υψηλά ιστάμενοι στο Δημοκρατικό Κόμμα και ορισμένα αμερικανικά εστιατόρια κυρίως στην Ουάσινγκτον εμπλέκονται σε κύκλωμα απαγωγών, δουλεμπορίου και σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών.

Χρήστες άρχισαν να διακινούν ονόματα αλυσίδων εστιατορίων ως σημεία συνάντησης των «παιδεραστών» και των «Σατανιστών» και η θεωρία έβαλε φωτιά στο διαδίκτυο, παρεισφρέοντας στα social media, σε ψεύτικες «ειδησεογραφικές σελίδες», ακόμα και σε σχολιαστικές εκπομπές συντηρητικών καναλιών.

Παρά την αποδόμησή της επανειλημμένα από πολλές έγκυρες εφημερίδες, αλλά και τις ίδιες τις Αρχές, η θεωρία ζει και βασιλεύει ακόμα και σήμερα, προσαρμοσμένη μάλιστα και στην πρόσφατη καθημερινότητα της πανδημίας.

Χωρίς να έχει εμφανώς άμεση σχέση με τους QAnon, το κίνημα #SaveTheChildren λειτουργεί στο παρασκήνιο ως εφαλτήριο στρατολόγησής τους, βρίσκοντας πρόσφορο έδαφος και σε μια άλλη κατηγορία συνωμοσιολόγων, στο «κίνημα» κατά της μάσκας, που υποστηρίζει ότι είναι πιο εύκολο να απαχθούν παιδιά εάν φορούν μάσκες για τον κορονοϊό.

Οι «φίλοι» του Q άλλωστε ευθύνονται για τη διακίνηση πολλών αβάσιμων θεωριών σχετικά με τον κορονοϊό, χαρακτηρίζοντας την πανδημία «απάτη του βαθέος κράτους», παραπληροφορώντας για τη χρήση μασκών και τα εμβόλια.

ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Παραιτήθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της TikTok λόγω «πολιτικών πιέσεων»
Την παραίτησή του ανακοίνωσε ο Αμερικανός διευθύνων σύμβουλος της διαδικτυακής πλατφόρμας TikTok, έπειτα από τις πιέσεις που δέχθηκε από τους Κινέζους ιδιοκτήτες της να προχωρήσει σε πώλησή της.
Παραιτήθηκε ο διευθύνων σύμβουλος της TikTok λόγω «πολιτικών πιέσεων»
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Μπέρνι Σάντερς: Δεν αποσύρομαι, θα τα πούμε το βράδυ της Κυριακής
Παρά τις ήττες στις έως τώρα προκριματικές εκλογές από τον Τζο Μπάιντεν, που περιορίζουν σημαντικά τις ελπίδες του να κερδίσει το χρίσμα των Δημοκρατικών για τις προεδρικές εκλογές, ο Μπέρνι Σάντερς ανακοίνωσε...
Μπέρνι Σάντερς: Δεν αποσύρομαι, θα τα πούμε το βράδυ της Κυριακής
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Η πιο μεγάλη ώρα των Δημοκρατικών
Σήμερα αναμένεται να έχουμε τα αποτελέσματα των προκριματικών εκλογών σε 13 Πολιτείες και στην Αμερικανική Σαμόα για το χρίσμα που ουσιαστικά κρίνεται ανάμεσα σε Μπέρνι Σάντερς και Τζο Μπάιντεν.
Η πιο μεγάλη ώρα των Δημοκρατικών
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
«Αντιπατριώτες οι Δημοκρατικοί» λέει ο Τραμπ, επειδή ζητούν την παραπομπή του
Όπου σταθεί κι όπου βρεθεί επιτίθεται στους Δημοκρατικούς ο Αμερικανός πρόεδρος, για τη διαδικασία παραπομπής του για το ουκρανικό σκάνδαλο. Αυτή τη φορά, από το Λονδίνο και την επετειακή σύνοδο του ΝΑΤΟ, στη...
«Αντιπατριώτες οι Δημοκρατικοί» λέει ο Τραμπ, επειδή ζητούν την παραπομπή του
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Παραδοχή Τραμπ ότι «συζήτησε το θέμα Μπάιντεν» με τον πρόεδρο της Ουκρανίας
Ο Αμερικανός πρόεδρος παραδέχθηκε ότι «έθεσε το θέμα του Χάντερ Μπάιντεν», στον Ουκρανό ομόλογό του, υπόθεση που έχει προκαλέσει πολιτικό σάλο στις ΗΠΑ, μετά την καταγγελία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε να...
Παραδοχή Τραμπ ότι «συζήτησε το θέμα Μπάιντεν» με τον πρόεδρο της Ουκρανίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας