Ανακοινώνοντας την Τετάρτη τον δικό της «οδικό χάρτη» για συντεταγμένη άρση των μέτρων περιορισμού στη βαριά πληττόμενη από την πανδημία Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απηύθυνε σύσταση στα 27 κράτη-μέλη να επιδείξουν ό,τι τις προηγούμενες ημέρες (ξανα)κατέστη πασιφανές ότι δεν υφίσταται: «συντονισμό» και «αλληλεγγύη».
Ισως το πιο σημαντικό πάντως από όλα όσα ανακοίνωσε ήταν η πρόκριση στα «συνοδευτικά μέτρα» της «συλλογής εναρμονισμένων δεδομένων και ανάπτυξης άρτιου συστήματος αναφοράς και ιχνηλάτησης των επαφών, μεταξύ άλλων με ψηφιακά εργαλεία που θα σέβονται πλήρως το απόρρητο των δεδομένων». Κοντολογίς, μέσω εφαρμογών εντοπισμού στα κινητά μας…
Κατά τα λοιπά, κάθε χώρα της Ε.Ε. δείχνει να τραβά τον δρόμο της κρίνοντας κατά το δοκούν και με βάση τα εθνικά της δεδομένα. Το σήμα εκκίνησης έδωσε πρώτη η Αυστρία, προαναγγέλλοντας από τις αρχές Απριλίου τη χαλάρωση των μέτρων περιορισμού τέσσερις εβδομάδες μετά την επιβολή τους.
Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν ξαναλειτούργησαν στην Αυστρία από την περασμένη Τρίτη μικρά καταστήματα (έως 400 τ.μ.), με αυστηρές προϋποθέσεις (ένας πελάτης ανά 20 τ.μ.) και υπό την απειλή προστίμου 3.600 ευρώ για τυχόν παραβιάσεις. Εφόσον όλα βαίνουν καλώς, την 1η Μαΐου θα ανοίξουν τα μεγάλα καταστήματα, τα εμπορικά κέντρα και τα κομμωτήρια. Μπαρ και εστιατόρια δεν αναμένεται να επαναλειτουργήσουν πριν από τα μέσα Μαΐου. Οι δημόσιες εκδηλώσεις θα ξαναρχίσουν καλό Ιούλιο. Στο μεσοδιάστημα η χρήση μάσκας και η τήρηση αποστάσεων ασφαλείας είναι υποχρεωτικές στους δημόσιους χώρους. Κι εάν ο κορονοϊός επανέλθει «θα τραβήξουμε χειρόφρενο» τόνισε ο Αυστριακός καγκελάριος, Σεμπάστιαν Κουρτς. Κίνηση μεγάλου κόστους, εάν αναλογιστεί κανείς ότι μόνο μέσα τον Μάρτιο οι απώλειες για το εμπόριο άγγιξαν τα 6,7 δισεκατομμύρια ευρώ στη χώρα.
Στα ίδια χνάρια βαδίζει και η Τσεχία. Παρά την παράταση της κατάσταση έκτακτης ανάγκης έως τα τέλη Απριλίου, επέτρεψε προ εβδομάδας κιόλας τη λειτουργία -πιλοτικά- καταστημάτων πώλησης οικοδομικών υλικών, ειδών χόμπι και ποδηλάτων, με αυστηρή όμως τήρηση των αποστάσεων ασφαλείας. Τα μικρά μαγαζιά αναμένεται να ξανανοίξουν την προσεχή Δευτέρα. Τα μεγαλύτερα καταστήματα θα περιμένουν μέχρι τις 11 Μαΐου, ενώ έπονται εστιατόρια και εμπορικά κέντρα στις 8 Ιουνίου. Οι δε υγιείς Τσέχοι μπορούν πλέον, θεωρητικά, να ταξιδέψουν στο εξωτερικό.
Ανοιξε σχολεία η Δανία
Η Δανία των 5,6 εκατομμυρίων κατοίκων εν τω μεταξύ ακολουθεί άλλη στρατηγική επιστροφής στην κανονικότητα. Την Τετάρτη έγινε η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα όπου ξανάνοιξαν οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, τα Νηπιαγωγεία και τα Δημοτικά σχολεία, που παρέμεναν κλειστά από τις 12 Μαρτίου. Ξαναλειτούργησαν ωστόσο μόνο στις μισές περιοχές της χώρας. Κάποια επειδή ζήτησαν περισσότερο χρόνο για να προσαρμοστούν στους νέους κανόνες υγιεινής (απόσταση 2 μ. μεταξύ των θρανίων). Αλλα εξαιτίας των αντιδράσεων χιλιάδων εξοργισμένων γονέων που συγκεντρώνουν υπογραφές κατά της κυβερνητικής απόφασης, διατρανώνοντας μαζικά πως «το παιδί μου δεν θα γίνει ινδικό χοιρίδιο». Ητοι, πειραματόζωο.
Στον κυβερνητικό προγραμματισμό της Κοπεγχάγης είναι πάντως η επανέναρξη κανονικά των μαθημάτων σε Γυμνάσια και Λύκεια στις 10 Μαΐου, πιθανόν μαζί με τις εκκλησίες και τις βιβλιοθήκες. Σειρά μετά θα έχουν κομμωτήρια και εστιατόρια, ενώ θα εξεταστεί η άρση του περιορισμού σε συναθροίσεις άνω των 10 ατόμων και το κλείσιμο των συνόρων. Σε κάθε περίπτωση, ανακοινώθηκε, οι δημόσιες συγκεντρώσεις και εκδηλώσεις απαγορεύονται μέχρι τον Αύγουστο. «Θα είναι σαν να περπατάμε σε τεντωμένο σχοινί» δήλωσε η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντερίκσεν. «Εάν κοντοσταθούμε στη μέση μπορεί να πέσουμε, εάν πάμε πολύ γρήγορα θα είναι λάθος».
Οι βαθιές πληγές
Με αυτή ακριβώς τη σκέψη δείχνουν να πορεύονται και οι πιο βαριά πληγείσες από την πανδημία ευρωπαϊκές χώρες: η Ισπανία και η Ιταλία. Στη μεν πρώτη, αν και τα μέτρα περιορισμού παραμένουν σε ισχύ μέχρι και τις 25 Απριλίου, την περασμένη Δευτέρα έγινε μια πρώτη αρχή για τη χαλάρωσή τους, με την επιστροφή στη δουλειά περίπου 300.000 εργαζόμενων σε βιομηχανίες και σε κατασκευαστικές εταιρείες -μακράν υποδιπλάσιων από όσες θέσεις εργασίας χάθηκαν λόγω κορονοϊού στην Ισπανία.
Εν τω μεταξύ, αν και οι εργοδότες ήταν υποχρεωμένοι να θερμομετρούν και να μοιράζουν μάσκες στους εργάτες, η Γενική Ομοσπονδία Εργατών αμφισβήτησε ότι τηρήθηκαν στο ακέραιο τα μέτρα ασφαλείας. H Ισπανική Συνομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχανιών, από την πλευρά της, ανέφερε ότι πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν έχουν πρόσβαση στον απαραίτητο εξοπλισμό -την ώρα που το κράτος μοίραζε δωρεάν μάσκες σε όσους πήγαιναν στις δουλειές τους. Αντιδράσεις υπήρχαν και σε περιφερειακό επίπεδο, με τον πρόεδρο της Καταλονίας να χαρακτηρίζει «ανεύθυνη και απερίσκεπτη» την απόφαση της ισπανικής κυβέρνησης. Παράλληλα σε όσους παραγωγικούς κλάδους είναι δυνατή συνιστάται η τηλεργασία. Για την πλειονότητα του ισπανικού πληθυσμού εξακολουθούν να ισχύουν άλλωστε τα μέτρα περιορισμού στο σπίτι.
Στην Ιταλία από την άλλη εν μέσω καραντίνας ξανάνοιξαν ρολά από την Τρίτη βιβλιοπωλεία, καταστήματα χαρτικών και πώλησης παιδικών ρούχων ως πρόβα τζενεράλε της «φάσης δύο», που -εκτός απροόπτου- αναμένεται να αρχίσει με την άρση περισσότερων περιορισμών στις 4 Μαΐου. Πολλά καταστήματα ωστόσο δεν άνοιξαν σε αρκετές περιφέρειες, κυρίως στον μαστιζόμενο από την πανδημία ιταλικό Βορρά. Στη Ρώμη γίνονται παρ’ όλα αυτά σκέψεις για σταδιακή επαναλειτουργία κομβικών κλάδων της οικονομίας: από την αυτοκινητοβιομηχανία μέχρι τη γεωργία. Οσο για τα σχολεία, φαίνεται ότι θα ξανανοίξουν τον Σεπτέμβριο.
Η Γερμανία παίζει παράταση
Ειδικά το τελευταίο θέμα έχει προκαλέσει αναβρασμό στη Γερμανία. Η εισήγηση της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημόνων για υπό προϋποθέσεις, πλην «το συντομότερο δυνατό», επαναλειτουργία Δημοτικών και Γυμνασίων, καθώς και επιχειρήσεων λιανικού εμπορίου και εστίασης, άναψαν «φωτιές» στο Βερολίνο. Πολλά από τα 16 ομόσπονδα κρατίδια αντέδρασαν εντόνως, κυρίως όσο πλήττονται περισσότερο από τον κορονοϊό. Τελικά σε τηλεδιάσκεψη με την καγκελάριο Μέρκελ, αργά το βράδυ της Τετάρτης, αποφασίστηκε η παράταση των μέτρων περιορισμού έως τις 3 Μαΐου, συνοδεία συστάσεων -πλην όχι εντολής- στους πολίτες να χρησιμοποιούν σε δημόσιους χώρους μάσκες και να συνεχίσουν να αποφεύγουν τις μετακινήσεις.
Από τη Δευτέρα πάντως θα ξανανοίξουν στη Γερμανία τα καταστήματα εμβαδού έως 800 τ.μ. (κυρίως αντιπροσωπείες αυτοκινήτων, βιβλιοπωλεία και πώλησης ποδηλάτων). Ως προς το πλέον ακανθώδες ζήτημα, τα σχολεία, η επαναλειτουργία τους μετατέθηκε για μετά τις 3 Μαΐου, με στόχο να πραγματοποιηθούν κανονικά οι προγραμματισμένες προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις. Στο μεσοδιάστημα, θα παραμείνουν κλειστοί όλοι οι θρησκευτικοί χώροι, ενώ οι μεγάλες διοργανώσεις ακυρώνονται μέχρι και τις 31 Αυγούστου.
