Παράπλευρες απώλειες σε Ιράν και Βόρεια Κορέα

Το Ιράν, η Βόρεια Κορέα και… στη μέση ο Ντόναλντ Τραμπ. Μέσα σε δυο μέρες η αλλοπρόσαλλη εξωτερική πολιτική του προέδρου των ΗΠΑ προκάλεσε τις εξής παράπλευρες απώλειες:

Η μεν Τεχεράνη ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι θα πάψει να τηρεί ορισμένα σημεία της διεθνούς συμφωνίας για το πυρηνικό της πρόγραμμα αν οι άλλες πέντε χώρες που την έχουν συνυπογράψει δεν βρουν τρόπο να στηρίξουν τις εξαγωγές της σε πετρέλαιο και το τραπεζικό της σύστημα μέσα σε διάστημα 60 ημερών.

Η δε Πιονγιάνγκ εκτόξευσε χθες δύο πυραύλους μικρού βεληνεκούς ως «διαμαρτυρία» για την αποτυχημένη σύνοδο του Κιμ Γιονγκ Ουν με τον Ντόναλντ Τραμπ τον Φεβρουάριο στο Βιετνάμ, όπως τουλάχιστον εκτιμά ο πρόεδρος της Νότιας Κορέας Μουν Τζάε Ιν.

Σε αντίποινα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν χθες ότι κατάσχεσαν ένα βορειοκορεατικό πλοίο με 24μελές πλήρωμα που μετέφερε κάρβουνο, με το επιχείρημα ότι η εξαγωγή κάρβουνου παραβιάζει τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και τις αμερικανικές κυρώσεις που επιβλήθηκαν στην Πιονγιάνγκ λόγω της μη διακοπής του πυρηνικού της προγράμματος. Το εν λόγω πλοίο το είχαν ήδη σταματήσει και εν συνεχεία κατασχέσει οι Αρχές της Ινδονησίας τον περασμένο μήνα.

Αυτά συμβαίνουν ενώ ένα άλλο πλεούμενο, το αμερικανικό θωρηκτό USS Abraham Lincoln, πέρασε χθες από τη Διώρυγα του Σουέζ με προορισμό τον Περσικό Κόλπο, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στην περιοχή που θα επιβλέπουν τυχόν επιθετικές κινήσεις εκ μέρους της Τεχεράνης. Κάτι για το οποίο ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο ισχυρίστηκε προ ημερών ότι διαθέτει «σοβαρές ενδείξεις».

Χθες έγινε γνωστό ότι ο Πομπέο, μετά το ξαφνικό «στήσιμο» στην Ανγκελα Μέρκελ στο Βερολίνο προ τριών ημερών, αναβάλλει και το προγραμματισμένο ταξίδι του στη Γριλανδία «λόγω της αναγκαιότητας να βρίσκεται στην Ουάσινγκτον», όπως δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, προσθέτοντας ότι έπρεπε να λάβει μέρος σε συναντήσεις με αντικείμενο το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.

Ο Πομπέο είχε αντιδράσει σχετικά ήπια μετά την πολλαπλή δοκιμή ρουκετών και ενός πυραύλου την περασμένη εβδομάδα. Το ίδιο και ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έγραψε στο τουίτερ «δεν πιστεύω ότι ο Κιμ θέλει να αθετήσει την υπόσχεση που μου έδωσε». Ακριβώς την αντίθετη στάση κράτησαν απέναντι στη χθεσινή ανακοίνωση της Τεχεράνης.

Ο μεν Τραμπ εξήγγειλε νέες κυρώσεις στον ζωτικής σημασίας για την ιρανική οικονομία μεταλλευτικό τομέα. Ο δε Πομπέο έκανε λόγο για «οφθαλμοφανή απόπειρα του Ιράν να κρατήσει την ανθρωπότητα σε ομηρία» και κάλεσε τη διεθνή κοινή γνώμη να απαιτήσει από το καθεστώς της Τεχεράνης να λογοδοτήσει.

Οι τρεις χώρες της Ε.Ε. που μετέχουν στη διεθνή συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν (Γερμανία, Βρετανία, Γαλλία), αλλά και η Ενωση στο σύνολό της απέρριψαν χθες το «τελεσίγραφο» του Ιράν.

Στην ανακοίνωση που διάβασε μετά το τέλος της συνόδου στη Ρουμανία η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Φεντερίκα Μονγκερίνι τόνισε ότι η Ε.Ε. παραμένει «απολύτως δεσμευμένη» στη διατήρηση της συμφωνίας και καλεί το Ιράν να συνεχίσει να συμμορφώνεται με τις προβλέψεις και τους μηχανισμούς που απορρέουν από αυτήν.

«Αντί να απαιτεί από το Ιράν να δεσμευτεί μονομερώς στην πολυμερή συμφωνία, η Ε.Ε. πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις – συμπεριλαμβανομένου του εξορθολογισμού των οικονομικών δεσμών», απάντησε μέσω τουίτερ ο Ιρανός ΥΠΕΞ Τζαβάντ Σαρίφ.

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι τόσο η Τεχεράνη όσο και η Πιονγιάνγκ αθετούν ή απειλούν να αθετήσουν ένα μέρος των δεσμεύσεών τους προκειμένου να πιέσουν η μεν τους Ευρωπαίους κυρίως και κατά δεύτερο λόγο την Κίνα και τη Ρωσία να τους στηρίξουν πλήρως απέναντι στις κυρώσεις των ΗΠΑ, η δε για να προκαλέσει μια νέα συνάντηση κορυφής με τον Ντόναλντ Τραμπ.

Μόνο που ο τελευταίος φαίνεται να είναι η βασική πηγή των προβλημάτων. «Νομίζω ότι διανύουμε μια κατάσταση όπου τα πάντα είναι στον αέρα και τα χειρίζονται ίσως τα πιο ασταθή χέρια που πέρασαν ποτέ από την αμερικανική προεδρία. Νομίζω πως ζούμε μια κρίση διακυβέρνησης», δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNN o διάσημος από την υπόθεση Γουότεργκέιτ Αμερικανός δημοσιογράφος Μπομπ Γούντγουορντ.

Ο Γούντγουορντ, το βιβλίο του οποίου «Φόβος» (Fear) με θέμα τα άδυτα της προεδρίας Τραμπ κυκλοφόρησε πέρυσι, κατονόμασε το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα, τον εμπορικό πόλεμο με την Κίνα και το μεταναστευτικό ως μερικά μόνο από τα προεξάρχοντα ζητήματα στα οποία έχουν δημιουργήσει προβλήματα οι παρορμητικές αποφάσεις του Τραμπ σχολιάζοντας ότι «η κατάσταση είναι εξαιρετικά σοβαρή».