Βασανιστήρια και εξωδικαστικές δολοφονίες από τον στρατό του Ισημερινού: Ηλεκτροσόκ στη γλώσσα και ξυλοδαρμούς μέχρι θανάτου

Η Μόνικα είναι απαρηγόρητη. Τους τελευταίους τρεις μήνες, πενθεί τον θάνατο του γιου της, του Μπράιαν.

Ο νεαρός ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης κατά της διακίνησης ναρκωτικών στο νοτιοδυτικό Ισημερινό.

Ο 28χρονος συγκαταλέγεται στα φερόμενα θύματα των παρεκτροπών που αποδίδονται στον στρατό, ο οποίος έχει αναπτυχθεί στο εσωτερικό της χώρας της Λατινικής Αμερικής, πλέον από τις πιο επικίνδυνες σε όλη την περιοχή, στο πλαίσιο του «πολέμου» εναντίον του οργανωμένου εγκλήματος.

«Αν ο γιος μου ήταν μπλεγμένος σε βρομοδουλειά, γιατί δεν τον πήγαν στην αστυνομία; Τον ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου!», λέει ανάμεσα σε λυγμούς η Μόνικα Φράνκο, που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο στο σπίτι της στη Μιλάγρο, κοινότητα κοντά στη Γουαγιακίλ (νοτιοδυτικά). Η περιοχή πλήττεται από κύμα εκβιάσεων, αποδιδόμενο στο οργανωμένο έγκλημα.

Το 2025, η χώρα κατέγραψε 244 καταγγελίες για υπέρμετρη χρήση βίας από τις ένοπλες δυνάμεις και της αστυνομίας.

Φέτος, έχουν καταγραφεί 23 φερόμενες ως εξωδικαστικές εκτελέσεις.

Ο Μπράιαν Λεδέσμα συνελήφθη τη 16η Μαρτίου από περίπολο του στρατού, καθώς πήγαινα να παραλάβει τη μοτοσικλέτα του από μηχανικό.

Τον κράτησαν μαζί με φίλο του για 40 λεπτά, ξυλοκοπώντας τον, σύμφωνα με τον φάκελο της εισαγγελίας.

«Δεν ξέρω τι έγινε. Κάνω αυτή την ερώτηση ασταμάτητα», δήλωσε η 57χρονη μητέρα του, ντυμένη πλέον στα μαύρα.

Πάει κάθε Κυριακή στο μνήμα του παιδιού της. Λέει πως δεν κοιμάται κι έχει χάσει την όρεξή της να φάει οτιδήποτε.

Ηλεκτροσόκ στη γλώσσα

Ο φίλος που συνελήφθη μαζί με τον Μπράιαν μπόρεσε να διαφύγει. Είπε πως οι στρατιώτες έριξαν αρχικά τον νεαρό μέσα σε λακκούβα και μετά του έκαναν ηλεκτροσόκ στη γλώσσα με ειδικό πιστόλι.

Το πτώμα βρέθηκε σε νοσοκομείο, βρεγμένο, καλυμμένο με λάσπη, με ανοικτό στόμα, σύμφωνα με την οικογένεια.

«Το τελευταίο πράγμα που είπε ο αδελφός μου ήταν ‘δεν αντέχω άλλο’», αφηγήθηκε αδελφή του που είδε βίντεο του ξυλοδαρμού γυρισμένο από περίοικους.

Ο Πατρίσιο Λεδέσμα, ο πατέρας του Μπράιαν, θεωρεί την κυβέρνηση του προέδρου Ντανιέλ Νομπόα υπεύθυνη για το τραγικό τέλος του γιο του. Εξηγεί πως η κυβέρνηση ουσιαστικά ανέθεσε στους στρατιωτικούς τον αγώνα εναντίον των συμμοριών και του καρτέλ.

Ο θάνατος του νεαρού καταγράφτηκε με φόντο τις νέες επιχειρήσεις που διεξάγουν οι δυνάμεις ασφαλείας κατά διαταγή του προέδρου της δεξιάς, συμμάχου του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Ντανιέλ Νομπόα έχει επιβάλει κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε διάφορους τομείς της χώρας, που επιτρέπει απαγορεύσεις νυχτερινής κυκλοφορίας και την ανάπτυξη των ενόπλων δυνάμεων στους δρόμους.

Παρά την εμπλοκή του στρατού ο Ισημερινός, άλλοτε όαση ειρήνης και ηρεμίας στη Λατινική Αμερική, κατέγραψε δείκτη ανθρωποκτονιών που έφτασε τις 51 ανά 100.000 κατοίκους το 2025 — πρόκειται για αριθμό άνευ προηγουμένου.

Μαρίδα

Στην υπόθεση αυτή, επτά στρατιωτικοί αντιμετωπίζουν ποινικές διώξεις επειδή έδρασαν κατά παραβίαση των καθηκόντων τους. Δυο τελούν υπό κράτηση. Οι υπόλοιποι πέντε αφέθηκαν ελεύθεροι υφ’ όρον.

Ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας, ο φίλος του Μπράιαν, αντιμετωπίζει πλέον δίωξη για διακίνηση ναρκωτικών, έπειτα από έρευνα στο σπίτι του κατά τη διάρκεια της οποίας εντοπίστηκαν μικροποσότητες κοκαΐνης και μαριχουάνας. Ωστόσο δικαστής αποφάσισε να τεθεί υπό προστασία και απέκλεισε την προφυλάκισή του.

Οι στρατιωτικοί προς υπεράσπισή τους λένε πως έψαχναν διακινητές ναρκωτικών.

Ωστόσο δεν υπάρχει η παραμικρή απόδειξη ότι ο Μπράιαν Λεδέσμα μετέφερε ναρκωτικά.

Ο στρατός —γεγονός ασυνήθιστο— ανέφερε ότι οι στρατιωτικοί ενήργησαν χωρίς έγκρισή του και εκτός των ορίων της δικαιοδοσίας τους.

«Είναι συνηθισμένη πρακτική: στρατιωτικοί αρπάζουν νεαρούς και τους ξυλοκοπούν για να τους αποσπάσουν πληροφορίες για μικροδιακινητές», εξηγεί ο Μπίλι Ναβαρέτε, διευθυντής της ΜΚΟ Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (CDH), με έδρα τη Γουαγιακίλ.

Ο ακτιβιστής καταγγέλλει ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις στοχοποιούν «τη μαρίδα», ενώ «τα αφεντικά» του εγκλήματος «μένουν αλώβητα».

Οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επικρίνουν την πολιτική του προέδρου Νομπόα, επισημαίνοντας τις εξαναγκαστικές εξαφανίσεις και θανάτους πολιτών, κυρίως νεαρών, στα χέρια στρατιωτικών.

Όπως οι θάνατοι τεσσάρων παιδιών που είχαν συλληφθεί από άνδρες της πολεμικής αεροπορίας το 2024 και τα πτώματά τους βρέθηκαν κατόπιν απανθρακωμένα.

Τους τελευταίους έξι μήνες, στρατιωτικοί ενεπλάκησαν στον θάνατο 19χρονου, που επίσης ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου, και 22χρονου, που σκοτώθηκε από σφαίρες, σύμφωνα με καταγγελίες που έχουν υποβληθεί.