WSJ: Το σχέδιο του Πούτιν για μακροζωία – Εκτύπωση οργάνων, κρυοθεραπεία και… μικρά γουρουνάκια

Όταν ένα ανοιχτό μικρόφωνο «έπιασε» κάποτε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν να λέει στον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ, ότι οι άνθρωποι θα μπορούσαν να επιτύχουν την αθανασία, αντικαθιστώντας τα όργανά τους, κάποιοι θεώρησαν ότι επρόκειτο απλώς για μια εξεζητημένη…κουβεντούλα μεταξύ δύο αυταρχικών ηγετών μεγάλης ηλικίας, αναφέρει σε ρεπορτάζ της η Wall Street Journal.

Στην πραγματικότητα όμως, κατά τη διάρκεια της συζήτησης που έγινε σε στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Πούτιν φάνηκε να περιγράφει μια πρωτοβουλία μακροζωίας που υποστηρίζεται από το Κρεμλίνο και έχει γίνει ένα από τα εμβληματικά επιστημονικά σχέδια της Ρωσίας.

Όπως οι δισεκατομμυριούχοι της Σίλικον Βάλεϊ, συμπεριλαμβανομένων των Τζεφ Μπέζος, Σαμ Άλτμαν και Πίτερ Θιλ – έτσι και ο Πούτιν έχει από καιρό γοητευτεί από την έρευνα κατά της γήρανσης. Στη Ρωσία, όμως, η προσπάθεια του Πούτιν να την αποτρέψει αποτελεί πλέον κρατική προτεραιότητα, η οποία βασίζεται σε μεθόδους τόσο ευρείες όσο η εκτύπωση οργάνων, η καλλιέργεια οργάνων σε μικρούς χοίρους ή η έκθεση σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες.

Τον περασμένο μήνα, η κυβέρνηση της Ρωσίας ανακοίνωσε ότι οι επιστήμονες αναπτύσσουν μια γονιδιακή θεραπεία που στοχεύει στην επιβράδυνση της κυτταρικής γήρανσης, στο πλαίσιο των «Νέων Τεχνολογιών Διατήρησης της Υγείας», δηλαδή της πρωτοβουλίας μακροζωίας του Πούτιν ύψους 26 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το εν λόγω φάρμακο «αντιπροσωπεύει μια από τις πιο ελπιδοφόρες οδούς προς την καταπολέμηση της γήρανσης», δήλωσε ο υφυπουργός Επιστημών Ντένις Σεκιρίνσκι στις 23 Απριλίου.

Ως μία ακόμη ευοίωνη οδός φαίνεται να παρουσιάζεται η δημιουργία ανθρώπινων οργάνων σε εργαστήριο για μεταμόσχευση, μια από τις καινοτομίες που παρατείνουν τη διάρκεια ζωής για την οποία μίλησε επίσης ο Πούτιν στο Πεκίνο.

Στο επίκεντρο δύο βασικές τεχνολογίες

Όλες αυτές οι προσπάθειες αποτελούν μέρος της εθνικής πρωτοβουλίας για τη μακροζωία που ο Ρώσος πρόεδρος παρουσίασε το 2024, η οποία υπόσχεται να σώσει 175.000 ζωές μέχρι το τέλος της δεκαετίας (ο συγκεκριμένος αριθμός προκάλεσε μια αμήχανη αίσθηση εν καιρώ πολέμου, καθώς λίγο πολύ ταίριαζε με τις ανεξάρτητες εκτιμήσεις για τις απώλειες Ρώσων στρατιωτών στο πλαίσιο της εισβολής στην Ουκρανία, όπως είχαν επισημάνει οι επικριτές εκείνη την περίοδο).

Οι Ρώσοι κρατικοί επιστήμονες που διορίστηκαν από τον Πούτιν έχουν επικεντρωθεί σε δύο βασικές τεχνολογίες: τη βιοεκτύπωση – ή τρισδιάστατη εκτύπωση ζωντανού ιστού – και τη ξενομεταμόσχευση – ή την καλλιέργεια ανθρώπινων οργάνων μέσα σε μίνι-χοίρους, ένα είδος που θεωρείται γενετικά συμβατό με τον άνθρωπο.

Ρώσοι επιστήμονες που συνεργάζονται με κυβερνητικές υπηρεσίες ισχυρίζονται ότι έχουν βιοεκτυπώσει ανθρώπινο χόνδρο και θυρεοειδή αδένα ποντικού, με στόχο την αντικατάσταση ανθρώπινων οργάνων έως το 2030. Ένα παρόμοιο χρονοδιάγραμμα έχει συζητηθεί για την καλλιέργεια οργάνων μέσα σε χοίρους.

«Στη Ρωσική Ομοσπονδία, βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για μια ολόκληρη σειρά επιστημονικών προγραμμάτων σε αυτόν τον τομέα», ανέφερε η υπηρεσία Τύπου του Κρεμλίνου σε ένα email, σύμφωνα με τη Wall Street Journal. «Αυτά τα έργα υποστηρίζονται από το κράτος και πολλά επιστημονικά και ερευνητικά ιδρύματα συμμετέχουν σε αυτά».

Ποιοι ηγούνται της πρωτοβουλίας

Της πρωτοβουλίας μακροζωίας ηγούνται δύο προσωπικότητες κοντά στον Πούτιν: την κόρη του Μαρία Βορόντσοβα, ενδοκρινολόγο που επιβλέπει τα κρατικά προγράμματα γενετικής, και τον φυσικό Μιχαήλ Κοβάλτσουκ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Κουρτσάτοφ, του κέντρου πυρηνικών ερευνών της σοβιετικής εποχής.

Ο Κοβάλτσουκ, αδελφός του στενού συμμάχου του Πούτιν, Γιούρι Κοβάλτσουκ, τραπεζίτη και επενδυτή των ΜΜΕ – έχει γίνει ο πνευματικός αρχιτέκτονας της πρωτοβουλίας μακροζωίας του Κρεμλίνου. Έχει υποστηρίξει ότι η επιστήμη σύντομα θα επιτρέψει στους ανθρώπους να επισκευάζουν και να αντικαθιστούν μέρη του σώματός τους επ’ αόριστον.

«Είναι δύσκολο να συζητήσουμε για την αθανασία, αλλά η ικανότητα επιδιόρθωσης του ανθρώπου αναμφίβολα θα αυξηθεί», δήλωσε ο Κοβάλτσουκ στα ρωσικά ΜΜΕ.

Πρόοδος ή απλά όνειρα;

Σε αντίθεση με παρόμοιες έρευνες που χρηματοδοτούνται από τους Μπέζος, Άλτμαν ή Θιλ, το εν λόγω έργο που προωθείται από τον κύκλο του Πούτιν έχει παράξει ελάχιστη έρευνα από ομότιμους σε μεγάλα διεθνή περιοδικά.

«Εάν δεν υπάρχουν δημοσιεύσεις, τότε δεν υπάρχουν πραγματικά αποτελέσματα και οι δηλώσεις τους πιθανότατα θα πρέπει να εκληφθούν ως φιλοδοξίες, για να μην πούμε ως όνειρα», δήλωσε ο Αλεξάντερ Οστρόφσκι, Ρώσος επιστήμονας που πρωτοστάτησε στην βιοεκτύπωση στη χώρα.

Ο Οστρόφσκι έφυγε από τη Ρωσία μετά την ολοκληρωτική εισβολή στην Ουκρανία και πούλησε την εταιρεία του, η οποία τώρα συνεργάζεται με την κυβέρνηση.

«Είναι αδύνατο να κάνεις επιστήμη μεμονωμένα», είπε ο Οστρόφσκι, αναφερόμενος στις κυρώσεις που απέκοψαν τη ρωσική έρευνα από τη Δύση. «Πιθανότατα λένε στον Πούτιν ό,τι θέλει να ακούσει για να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση».

Η μάχη με τη Δύση και η ταινία «έμπνευση»

Ο Γιούρι Κοβάλτσουκ έχει συνδυάσει μάλιστα την επιστήμη της μακροζωίας με την ευρύτερη κοσμοθεωρία του Κρεμλίνου περί πολιτισμικής πάλης με τη Δύση.

Σε μια διαβόητη ομιλία του το 2015, ο Κοβάλτσουκ προειδοποίησε ότι η Δύση κινείται προς τη δημιουργία «ανθρώπων-υπηρετών» – ελεγχόμενων δηλαδή ανθρώπων με περιορισμένη αυτογνωσία και χειραγωγημένη αναπαραγωγή. Έχει μάλιστα υπονοήσει ότι οι ΗΠΑ βρίσκονταν πίσω από την πανδημία Covid.

Ο Πούτιν έχει δείξει εδώ και καιρό συμπάθεια για παρόμοια θέματα. Ο Κοβάλτσουκ επαίνεσε δημοσίως τη σοβιετική ταινία του 1968 «Νεκρή Εποχή», στην οποία η CIA συνωμοτεί με πρώην Ναζί γιατρούς για να ελέγξει την ανθρωπότητα.

Ο Πούτιν έχει πει μάλιστα ότι η συγκεκριμένη ταινία τον ενέπνευσε να ενταχθεί στην KGB.

Ο «γεροντολόγος του Πούτιν»

Μια ακόμη επιρροή ήταν ο Βλαντιμίρ Χαβίνσον, ο οποίος αποκαλούνταν «γεροντολόγος του Πούτιν» από τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης και προωθούσε θεραπείες αντιγήρανσης με βάση πεπτίδια που προέρχονται από ιστό μοσχαριού.

Τα πεπτίδια – δηλαδή μικρές αλυσίδες αμινοξέων που διατίθενται στο εμπόριο για ανάρρωση, μυϊκή ανάπτυξη και αντιγήρανση – έχουν γίνει δημοφιλή μεταξύ των προσωπικοτήτων των ΗΠΑ που ασχολούνται με την ευεξία, συμπεριλαμβανομένων των Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ και Τζο Ρόγκαν, παρά τα περιορισμένα στοιχεία για πολλά από τα φερόμενα οφέλη τους.

Ο Χαβίνσον, ο οποίος έλαβε ένα από τα υψηλότερα κρατικά βραβεία της Ρωσίας από τον Πούτιν για επιτεύγματα στην ιατρική, δήλωσε σε συνεντεύξεις του ότι επιδίωξε να παρατείνει τη ζωή ενός ηγέτη του οποίου η αποχώρηση θα βύθιζε τη χώρα σε κρίση.

Υποστήριξε επίσης ότι τα ανθρώπινα όντα είναι φτιαγμένα για να ζουν έως και 120 χρόνια, επικαλούμενος βιβλικές γραφές.

Ο Χαβίνσον πέθανε το 2024, σε ηλικία 77 ετών.

Ένας ισχυρός άνδρας που…τρέμει τα μικρόβια

Παρά τις ανορθόδοξες προσεγγίσεις των Χαβίνσον και Κοβάλτσουκ, πρόκειται για επιστήμονες με υψηλά προσόντα. Άλλωστε, ο Πούτιν έχει εμφανιστεί ανοιχτός και σε πολύ λιγότερο πιστοποιημένες προσεγγίσεις.

Κατά τη διάρκεια συνάντησης στο Κρεμλίνο το 2018, ο Πούτιν συμβούλεψε τον τότε Αυστριακό καγκελάριο Σεμπάστιαν Κουρτς να δοκιμάσει έναν θάλαμο κρυοθεραπείας – ένα είδος αντίστροφης σάουνας όπου το σώμα εκτίθεται σε θερμοκρασίες έως και μείον 170 βαθμούς Φαρενάιτ. Ο Κουρτς θυμήθηκε αργότερα την έκπληξή του, όταν ο Πούτιν εξήγησε με ενθουσιασμό τα οφέλη του να στέκεται τακτικά γυμνός στον θάλαμο κατάψυξης.

Ο Πούτιν, ο οποίος είναι 73 ετών, έχει περάσει δεκαετίες καλλιεργώντας μια εικόνα σωματικής ευρωστίας μέσω σκηνοθετημένων επιδείξεων αρρενωπότητας – όπως να κυνηγάει χωρίς πουκάμισο, να παίζει χόκεϊ και να οδηγεί μοτοσικλέτες Harley-Davidson με στενά μαύρα ρούχα, με στόχο να προβάλει την αντοχή ενός αγέραστου ισχυρού άνδρα.

Όπως επισημαίνει ωστόσο η WSJ, πίσω από τη σκηνοθετημένη αρρενωπότητα κρύβεται ένας ηγεμόνας που ασχολείται ασυνήθιστα πολύ με τη σωματική παρακμή.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid, ο Πούτιν επέβαλε περίπλοκα πρωτόκολλα καραντίνας, συμπεριλαμβανομένων σηράγγων απολύμανσης και μεγάλων διαστημάτων απομόνωσης για τους επισκέπτες. Τα διάσημα μακριά τραπέζια του έγιναν σύμβολα τόσο πολιτικής απόστασης όσο και μικροβιοφοβίας.

Μια παλιά παράδοση

Τα ρωσικά και τα δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν επίσης κάνει εικασίες σχετικά με αισθητικές επεμβάσεις, καθώς η εμφάνιση του Πούτιν έχει γίνει ορατά πιο λεία καθώς μεγαλώνει.

Οι περισσότεροι από τους στενότερους βοηθούς και συμμάχους του Πούτιν είναι επίσης 70χρονοι, συμπεριλαμβανομένων των Κοβάλτσουκ, και κεντρικές προσωπικότητες του κράτους όπως ο Γιούρι Ουσάκοφ, ο Σεργκέι Τσεμέζοφ και ο Νικολάι Πατρούσεφ. Η προσπάθεια του Πούτιν να ξεφύγει από την παρακμή καθώς και το γεγονός ότι διατηρεί ανοιχτό πνεύμα προς την ανορθόδοξη επιστήμη αντανακλούν μια πολύ παλαιότερη παράδοση μεταξύ των Ρώσων αυταρχικών ηγετών.

Τη δεκαετία του 1920, τα πειράματα του Σοβιετικού πολυμαθούς Αλεξάντερ Μπογκντάνοφ με αναζωογονητικές μεταγγίσεις αίματος προσέλκυσαν την προσοχή του Κρεμλίνου – πριν ο ίδιος πεθάνει ως συνέπεια των «θεραπειών» του σε ηλικία 55 ετών.

Μια δεκαετία αργότερα, ο γιατρός Ολεξάντρ Μπογκομολέτς οργάνωσε το πρώτο συνέδριο μακροζωίας στον κόσμο και κέρδισε τον έπαινο του Ιωσήφ Στάλιν για την έρευνά του που ισχυριζόταν ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να ζήσουν έως τα 150. Ο Μπογκομολέτς πέθανε στα 65.

Η Ρωσία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από μερικά από τα σοβαρότερα ποσοστά θνησιμότητας στον ανεπτυγμένο κόσμο. Το μέσο προσδόκιμο ζωής των ανδρών στη Ρωσία σήμερα είναι περίπου 68 χρόνια, σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, σε σύγκριση με περίπου 76 στις ΗΠΑ και πάνω από 80 σε μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης.

Ο θάνατος – σε αντίθεση με τις εκλογές – παραμένει δύσκολα διαχειρίσιμος ακόμη και για το Κρεμλίνο, σημειώνει η WSJ.