Ανάλυση BBC: Σε τεντωμένο σχοινί η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για εκεχειρία και πυρηνικό πρόγραμμα

Σε ένα εξαιρετικά ρευστό διπλωματικό περιβάλλον κινούνται οι ΗΠΑ και το Ιράν, με τις δύο πλευρές να βρίσκονται κοντά σε ένα προκαταρκτικό πλαίσιο συμφωνίας για την παράταση της εκεχειρίας, αλλά χωρίς ακόμη να έχουν γεφυρωθεί κρίσιμες διαφωνίες που θα οδηγούσαν σε οριστική συμφωνία.

Όπως αναφέρει η ανάλυση του BBC, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι παραμένουν ανοιχτά αρκετά «σημεία τριβής» στις διαπραγματεύσεις, τονίζοντας ότι είναι ακόμη πρόωρο να προβλεφθεί «πότε ή αν» οι δύο πλευρές θα καταλήξουν σε τελική συμφωνία. Όπως ανέφερε, οι συνομιλίες συνεχίζονται με επίκεντρο τεχνικά και πολιτικά ζητήματα, με κυριότερο τον εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν.

«Είμαστε πολύ κοντά, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα»

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται Αμερικανοί αξιωματούχοι, έχει υπάρξει κατ’ αρχήν συμφωνία σε ένα γενικό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει παράταση της εύθραυστης εκεχειρίας για 60 ημέρες και έναρξη πιο αναλυτικών διαπραγματεύσεων για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος. Ωστόσο, η Τεχεράνη μέσω του ημιεπίσημου πρακτορείου Tasnim διέψευσε ότι υπάρχει οριστική συμφωνία, υπογραμμίζοντας ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί κανένα τελικό κείμενο.

Ο Βανς ανέφερε ότι οι διαπραγματευτές βρίσκονται ακόμη σε φάση ανταλλαγής διατυπώσεων, σημειώνοντας πως «είμαστε πολύ κοντά, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα». Παράλληλα, εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πως η ιρανική πλευρά διαπραγματεύεται «με καλή πίστη».

Αυτά βρίσκονται στο τραπέζι των συνομιλιών

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιμένουν εδώ και χρόνια ότι το Ιράν πρέπει να σταματήσει την παραγωγή υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και να μειώσει τα υφιστάμενα αποθέματά του, τα οποία θα μπορούσαν, θεωρητικά, να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Η πιθανή συμφωνία εξετάζει επίσης μηχανισμούς διαχείρισης ή αδρανοποίησης των αποθεμάτων αυτών, είτε εντός του Ιράν είτε σε τρίτη χώρα.

Παράλληλα, στο τραπέζι των συνομιλιών βρίσκονται ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και ναυσιπλοΐας, όπως η ελεύθερη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Σύμφωνα με αναφορές, εξετάζεται επίσης πιθανή χαλάρωση κυρώσεων και διευκολύνσεις στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου, εφόσον υπάρξει πρόοδος στο πυρηνικό ζήτημα.

Εύθραυστο το κλίμα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Παρά τις διαπραγματεύσεις, το κλίμα παραμένει εύθραυστο, καθώς ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζουν να αλληλοκατηγορούνται για παραβιάσεις της εκεχειρίας. Το Ιράν υποστήριξε ότι πραγματοποίησε επιθέσεις σε αμερικανική βάση στην περιοχή, ενώ η Ουάσινγκτον διέψευσε αναφορές περί απωλειών ή καταρρίψεων αμερικανικών αεροσκαφών.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει την τελική πρόταση τις επόμενες ημέρες, χωρίς ακόμη να έχει δώσει έγκριση. Η τελική απόφαση, όπως τονίζουν αξιωματούχοι, θα είναι αποκλειστικά δική του, με τις εξελίξεις να παραμένουν ανοιχτές και το ενδεχόμενο συμφωνίας να εξαρτάται από λεπτές ισορροπίες στις επόμενες διαβουλεύσεις.