Ο Πάπας Λέων ζητά Τεχνητή Νοημοσύνη με σεβασμό στον άνθρωπο

ΡΩΜΗ. Το είχε κάνει σαφές από την ημέρα της εκλογής του. Ο Πάπας Λέων θεωρεί τις προκλήσεις που θέτει η τεχνολογική πρόοδος -και ειδικότερα η τεχνητή νοημοσύνη- ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της εποχής μας. Εναν χρόνο μετά τη διαδοχή του Φραγκίσκου, ο πρώτος Βορειοαμερικανός Πάπας θέλησε να πάρει επίσημα θέση με την παρουσίαση της εγκυκλίου του «Magnifica Humanitas» («Θαυμαστή Ανθρωπότητα»).

Με την εγκύκλιο αυτή, ο Λέων ζητά «να αφοπλίσουμε την τεχνολογία» και να σταματήσει η μονοπωλιακή της εκμετάλλευση από μέρους πανίσχυρων εταιρειών, οι οποίες έχουν μεγαλύτερη επιρροή και δύναμη από πολλές κυβερνήσεις του πλανήτη μας. Η υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας είναι ο πυρήνας της «Magnifica Humanitas», μαζί με τη διαπίστωση ότι η ΑΙ και οι προτροπές της να ξεπεράσουμε κάθε υπαρκτό όριο αποτελούν παγίδα, διότι αγνοούν την πραγματική ανθρώπινη φύση, τον πόνο και τη χαρά, που, τελικά, μας κάνουν να νιώθουμε ζωντανοί και μοναδικοί.

Πρόκειται για την «τέταρτη βιομηχανική επανάσταση», όπως την αποκαλεί ο ίδιος ο Ποντίφικας. Μια επανάσταση η οποία υποβαθμίζει τον άνθρωπο σε απλό εργαλείο και «υπόσχεται μια τεχνικής φύσεως Σωτηρία». Ο Πάπας ξέρει καλά ότι, εκτός από τους συγκεκριμένους κινδύνους, η λανθασμένη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης οδηγεί σε ουσιαστική μείωση των θέσεων εργασίας, σε νέες μορφές φτώχειας. Για τον λόγο αυτό, έστειλε το μήνυμα ότι η τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να κρίνεται βάσει της ουσιαστικής συνεισφοράς της στην κοινωνική και ηθική πρόοδο.

Με την εγκύκλιο αυτή επίσης, ο Πάπας Πρέβοστ επανέλαβε με απόλυτη σαφήνεια και τις θέσεις του σχετικά με τους πολέμους και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών. Ζήτησε «απόλυτο σεβασμό στο δικαίωμα ύπαρξης του κάθε λαού», όπως και «προστασία της ταυτότητας και της ιδιαιτερότητάς του». Κάτι που σημαίνει, όπως γράφει ο Αγιος Πατέρας των καθολικών, ότι «κάθε προσπάθεια αφανισμού ή υποδούλωσης ενός έθνους είναι απόλυτα ανήθικη και -κατά συνέπεια- απαράδεκτη». Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία παρακολουθεί το ιστορικό γίγνεσθαι και θεωρεί χρέος της να προσφέρει τη δική της, ισχυρή χριστιανική ερμηνεία και μαρτυρία.

Υπάρχει, τέλος, και μια άλλη παράμετρος: ερωτήματα προκάλεσε η περιορισμένη κάλυψη της «Θαυμαστής Ανθρωπότητας» από μέρους αρκετών μεγάλων μέσων ενημέρωσης. Η αίσθηση, ουσιαστικά, είναι ότι το περιεχόμενο και οι καίριες αναφορές της εγκυκλίου μπορεί να έφεραν σε δύσκολη θέση, σε εμφανή αμηχανία, πολλά ισχυρά κέντρα εξουσίας. Ο Λέων, όμως, δεν δείχνει να ανησυχεί. Απέδειξε και πάλι ότι θεωρεί πως αποστολή του είναι να χρησιμοποιεί τον λόγο του Ευαγγελίου για να καταγγέλλει τις παγίδες και τις κατάφωρες αδικίες της κοινωνίας μας.