O κύβος ερρίφθη πριν από λίγες μέρες. Ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θα βάλει μπροστά σενάριο «τύπου Βενεζουέλας» και για την Κούβα, όπως φημολογούνταν εδώ και καιρό, καθώς την Τετάρτη η εισαγγελία του Μαϊάμι απήγγειλε κατηγορίες κατά του πρώην προέδρου της μικρής νησιωτικής χώρας, Ραούλ Κάστρο, 94 ετών σήμερα, για την κατάρριψη δύο μικρών αμερικανικών αεροπλάνων που ανήκαν σε αντικαστρική οργάνωση το 1996, όταν ήταν υπουργός Αμυνας στην κυβέρνηση του αδερφού του, Φιδέλ. Οι κατηγορίες, οι οποίες βαραίνουν και άλλα τέσσερα άτομα, αφορούν δολοφονία Αμερικανών πολιτών και καταστροφή αεροσκάφους. Αυτό το όψιμο νομικό κομμάτι συνοδεύτηκε και από ένα κατάπτυστο αποικιακού τύπου διάγγελμα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προς τον κουβανικό λαό την ίδια μέρα.
«Το μόνο εμπόδιο στην πορεία για ένα καλύτερο μέλλον είναι αυτοί που σας κυβερνούν», είπε ο κουβανικής καταγωγής Ρούμπιο ανάμεσα σε πολλά άλλα ανεκδιήγητα. «Ο πραγματικός λόγος που δεν έχετε ηλεκτρικό, καύσιμα ή φαγητό είναι ότι αυτοί που ελέγχουν τη χώρα σας έχουν τσεπώσει δισεκατομμύρια δολάρια. Αλλά δεν έδωσαν τίποτα για να βοηθήσουν τον λαό (…) Ο πρόεδρος Τραμπ προτείνει έναν νέο δρόμο που θα φέρει κοντά τις ΗΠΑ και μια νέα Κούβα». Σαν να μην είναι ο Τραμπ αυτός που έχει στραγγαλίσει οικονομικά το νησί επιβάλλοντάς του πετρελαϊκό εμπάργκο και απειλώντας με κυρώσεις όποια χώρα επιχειρήσει να το ενισχύσει με καύσιμα, καθώς μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και τη νέα τάξη πραγμάτων στη Βενεζουέλα η Κούβα έχασε τον βασικό τροφοδότη της σε πετρέλαιο.
H απαγγελία κατηγοριών κατά του Κάστρο αποτελεί ίσως το πιο επικίνδυνο στάδιο -μέχρι τώρα- στην κλιμάκωση των τελευταίων εβδομάδων, κλιμάκωση που σημαδεύτηκε από την επίσκεψη πριν από λίγες μέρες του αρχηγού της CIA Τζον Ράτκλιφ στην Αβάνα -προφανώς για μυστικά παζάρια- καθώς και από αμερικανικά δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η Κούβα έχει αποκτήσει πάνω από 300 πολεμικά drones και απεργάζεται πλήγματα εναντίον αμερικανικών στόχων, ανάμεσά τους τη βάση του Γουαντάναμο.
Εξαντλημένη και χωρίς συμμάχους
«Θα έχω την τιμή να πάρω την Κούβα». Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε αυτή την προκλητικότατη δήλωση. Πολλοί αναρωτιούνται αν αυτή τη φορά, που η Κούβα στερείται συμμάχους και είναι εξαντλημένη οικονομικά, η Ουάσινγκτον θα βρει την ευκαιρία ύστερα από τόσες δεκαετίες να τιμωρήσει τη μικρή νησιωτική χώρα στην «κάτω αυλή» της που τόλμησε να σηκώσει μπαϊράκι στην υπερδύναμη και να αντέξει. Πάντως, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, η εμμονή των ΗΠΑ με την Κούβα χρονολογείται πολύ πριν από τη νικηφόρα επανάσταση του 1959 και την εγκαθίδρυση σοσιαλιστικού συστήματος.
Στην κατηγορία αυτή ανήκει η Ντέμπορα Σνούκαλ, ερευνήτρια στο Τμήμα Ισπανικών και Λατινοαμερικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης. Σε άρθρο της στον ιστότοπο The Conversation δίνει την απάντηση στον τίτλο του άρθρου της «Γιατί ο Τραμπ έχει τέτοια εμμονή με τον έλεγχο της Κούβας» ανατρέχοντας στην Ιστορία.
«Είμαι τόσο θυμωμένος με αυτή την κολασμένη μικρή Δημοκρατία της Κούβας που θα ήθελα να σβήσω τον λαό της από τον χάρτη! Το μόνο που θέλαμε από αυτούς ήταν να φερθούν σωστά, να ευημερήσουν και να ευτυχήσουν, έτσι ώστε να μη χρειαστεί να παρέμβουμε. Και τώρα αυτοί έχουν ξεκινήσει μια εντελώς αδικαιολόγητη και άσκοπη επανάσταση!».
Ακούγονται εξαιρετικά σύγχρονα όλα αυτά, αλλά στην πραγματικότητα τα ξεστόμισε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Θίοντορ Ρούσβελτ το μακρινό 1906, τέσσερα χρόνια μετά τη λήξη της τετραετούς αμερικανικής κατοχής και την κήρυξη της ανεξαρτησίας της Κούβας.
Παραλίγο να γίνει Πολιτεία των ΗΠΑ
«Από τη στιγμή που οι 13 αμερικανικές αποικίες διακήρυξαν την ανεξαρτησία τους από τη Βρετανία, οι Αμερικανοί υπέθεταν πως η Κούβα θα γινόταν κομμάτι της ένωσής τους», εξηγεί η Σνούκαλ. «Οι διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις επεδίωκαν να εξαγοράσουν, να προσαρτήσουν ή να ελέγξουν με άλλους τρόπους την Κούβα, ισχυριζόμενες πως αυτό ήταν αναπόφευκτο λόγω των νόμων της βαρύτητας και της γεωγραφίας. Την έβλεπαν επίσης ως μέρος της αυτοαποκαλούμενης “αποστολής εκπολιτισμού” (…) Ολα αυτά», σημειώνει παρακάτω, «άλλαξαν με την εμφάνιση του Φιδέλ Κάστρο».
«Επομένως, για τους Κουβανούς είναι ζήτημα Ιστορίας. Για τους Αμερικανούς είναι ζήτημα αυτοεικόνας. Είχαν “πείσει” τους εαυτούς τους για τον καλοκάγαθο σκοπό από τον οποίο απέρρεε η ηθική υποχρέωση να ασκήσουν την εξουσία τους στην Κούβα», γράφει το άρθρο κάνοντας αναφορά στον Αμερικανό ιστορικό Λούις Πέρες.
«Οταν η κυβέρνηση Ομπάμα έκανε επανέναρξη των σχέσεων με την Κούβα το 2014, φαινόταν να λαμβάνει χώρα μια ιστορική στροφή. Οι ΗΠΑ ίσως άρχιζαν επιτέλους να σέβονται την εθνική κυριαρχία της Κούβας και να συναλλάσσονται μαζί της επί ίσοις όροις», καταλήγει η Σνούκαλ. «Ο Τραμπ τώρα επανέρχεται στη νεοαποικιοκρατική άποψη της Ουάσινγκτον για την Κούβα, ισχυριζόμενος πως μπορεί να κάνει ό,τι θέλει με το νησί».
Προς νέο μεταναστευτικό τσουνάμι
Τυχόν περαιτέρω αποσταθεροποίηση της χώρας θα γύριζε μπούμερανγκ για τις Ηνωμένες Πολιτείες, προειδοποιεί ο Ουίλιαμ Λεογκράντε, καθηγητής Λατινοαμερικανικών Σπουδών στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον. «Η κατάρρευση της οικονομίας και της κοινωνικής πειθαρχίας στην Κούβα θα μπορούσε να αποβεί καταστροφική για τις ΗΠΑ, επειδή πιθανότατα θα πυροδοτήσει μια μαζική μεταναστευτική κρίση, με εκατοντάδες χιλιάδες Κουβανούς, όπως και στο παρελθόν, να επιχειρούν να περάσουν στις απέναντι ακτές της Φλόριντα», είπε στο BBC.
Μεταξύ 2022 και 2024 τουλάχιστον 850.000 Κουβανοί έφτασαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ. Οργανώσεις για τα δικαιώματα των μεταναστών κάνουν λόγο για μέχρι και 1,8 εκατομμύριο ανθρώπους μόνο κατά την περίοδο 2022-2023, τεράστια πληθυσμιακή αιμορραγία για ένα νησί με 11 εκατομμύρια κατοίκους.
