Χιονισμένη Παύλιανη, ονειρεμένη Οίτη

Με εύκολη πρόσβαση μέσω της εθνικής οδού Αθηνών-Λαμίας και πολλές επιλογές για κοντινές εκδρομές, η Παύλιανη συνδυάζει ιδανικά το βουνό με την άνεση. Το ορεινό της πεδίο προσφέρεται για σύντομες πεζοπορικές διαδρομές, προσιτές ακόμη και για οικογενειακές εξορμήσεις, ενώ τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα την κατατάσσουν δικαίως ανάμεσα στους πιο ελκυστικούς ορεινούς προορισμούς για ένα χαλαρό, αλλά όχι βαρετό, Σαββατοκύριακο.

Γεωγραφικοί προσανατολισμοί

Η Παύλιανη υπάγεται διοικητικά στον νομό Φθιώτιδας και απλώνεται στις καταπράσινες παρυφές της Νότιας Οίτης. Απέχει περίπου 220 χιλιόμετρα από την Αθήνα και μόλις 35 από τη Λαμία, ενώ από τη Θεσσαλονίκη η διαδρομή φτάνει τα 335 χιλιόμετρα, με το μεγαλύτερο μέρος της να γίνεται μέσω κλειστού αυτοκινητόδρομου.

Το χωριό χωρίζεται σε δύο συνοικίες: την Κάτω Παύλιανη, σε υψόμετρο 850 μέτρων, και την Ανω Παύλιανη, χτισμένη ψηλότερα, στα 1.050 μέτρα. Ανάμεσά τους κυλούν τα δροσερά νερά ενός ορμητικού ρέματος, παραπόταμου του Ασωπού, προσθέτοντας ακόμη έναν φυσικό τόνο στο ορεινό σκηνικό. Και στα δύο χωριά υπάρχουν ταβέρνες, καφέ και ξενώνες που συνήθως τα Σαββατοκύριακα κατακλύζονται από επισκέπτες.

Το χωριό όλες τις εποχές είναι μια εξαιρετική επιλογή για μια ενδιαφέρουσα αλλά και χαλαρή απόδραση, αν όμως έχει χιονίσει, τότε το τοπίο μετουσιώνεται σε σκανδιναβικό παραμύθι.

Από τα βάθη του χρόνου

Σύμφωνα με έναν τοπικό θρύλο, η Παύλιανη ιδρύθηκε από θρησκευτικούς πρόσφυγες που ανήκαν στη δυϊστική αίρεση των Παυλικιανών και κατέφυγαν εδώ πιθανότατα στα τέλη του 7ου ή στις αρχές του 8ου αιώνα. Κατά μία άλλη εκδοχή το χωριό οφείλει το όνομά του στο γεγονός ότι οι κάτοικοί του συγκαταλέγονταν στους πρώτους που αποδέχτηκαν το κήρυγμα του Απόστολου Παύλου.

Η καρδιά της Παύλιανης χτυπά στην πλατεία της Ανω συνοικίας, όπου σώζονται παλιά πετρόκτιστα σπίτια και δεσπόζει η επιβλητική εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Χτίστηκε το 1868 από Ηπειρώτες μαστόρους, πιθανότατα πάνω στα ίχνη αρχαίου ιερού αφιερωμένου στον Ηρακλή – θεότητα άρρηκτα συνδεδεμένη με την Οίτη. Γύρω από την πλατεία και σε μικρή απόσταση καφέ και ταβέρνες γεμίζουν τα Σαββατοκύριακα με παρέες φυσιολατρών και οικογένειες που βρίσκουν εδώ ένα βουνό φιλικό, αυθεντικό και ιδανικό για μια ουσιαστική απόδραση στη φύση.

Πάρκο Αναψυχής Παύλιανης

Οπως αναφέραμε και στην αρχή του άρθρου, ανάμεσα στην Κάτω και την Ανω Παύλιανη κυλούν τα νερά ενός πανέμορφου ορεινού ποταμού μέσα σε μια πανδαισία πρασίνου και εξαιρετικής χλωριδικής βιοποικιλότητας. Οι ντόπιοι με ήπιες παρεμβάσεις έχουν διαμορφώσει τον χώρο έτσι ώστε να προσφέρεται για σύντομους περιπάτους στο παρόχθιο οικοσύστημα, αλλά και για επισκέψεις στις νεροτριβές και τα μαντάνια που στήθηκαν εδώ ως πιστές αναπαραστάσεις των παλαιότερων – για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι.

Αν ο καιρός είναι καλός, μπορείτε να ακολουθήσετε την κυκλική διαδρομή 6 χιλιομέτρων που οδηγεί στον λεγόμενο «Iron Throne» – εμπνευσμένο από τον θρόνο της δημοφιλούς σειράς «Game of Thrones». Στην πορεία η κούραση μετριάζεται από τις διάσπαρτες χιουμοριστικές πινακίδες δίνοντας μια πιο ανάλαφρη νότα στην ανάβαση. Η αναπαράσταση του θρόνου βρίσκεται σε υψόμετρο 1.260 μέτρων, σε σημείο με θέα που φτάνει έως τον Μαλιακό κόλπο και την Εύβοια. Σε περίπτωση βροχής ή χιονιού καλό είναι να αποφύγετε τη διαδρομή, ιδιαίτερα αν έχετε μαζί σας παιδιά.

Πώς μπορεί να καταστρέφεται ένας τέτοιος τόπος;

Δυστυχώς αυτό το ονειρεμένο παραποτάμιο τοπίο ιδιωτική εταιρεία επιδιώκει να το «αξιοποιήσει» για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας.

Το έργο περιλαμβάνει εκτεταμένες εκχερσώσεις, βαριές χωματουργικές εργασίες και τη δέσμευση σημαντικού μέρους της φυσικής ροής του ποταμού μέσω αγωγών με άμεσες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο φυσικό τοπίο, στο υδρολογικό καθεστώς και στη ομαλή λειτουργία του οικοσυστήματος.

Εδώ καλείται κάθε σκεπτόμενος πολίτης να σταθεί στο πλευρό των κατοίκων που αγωνίζονται για να μη χαθεί το ποτάμι τους και να αναρωτηθεί: αξίζει άραγε αυτή η περιβαλλοντική υποβάθμιση, προκειμένου να προστεθούν ακόμη λίγες κιλοβατώρες στο εθνικό δίκτυο ενέργειας;

Την ώρα που σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αυτού του τύπου τα λεγόμενα «μικρά υδροηλεκτρικά» -με το δυσανάλογα μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα- εγκαταλείπονται, εμείς εξακολουθούμε να τα υποστηρίζουμε με θέρμη λειτουργώντας ως η «μπαταρία του Νότου». Και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Παύλιανη και την Οίτη, αλλά σχεδόν σε κάθε ρέμα και ποταμάκι του ελλαδικού ορεινού όγκου.

Οροπέδιο Βρίζες, αλπικές εικόνες

Το καλοκαίρι υπάρχουν πολλοί δασικοί δρόμοι και μονοπάτια που ανηφορίζουν προς την καρδιά του Εθνικού Δρυμού της Οίτης προσφέροντας στον περιπατητή–ταξιδιώτη μοναδικές εικόνες. Φέτος όμως ο χειμώνας έχει ρίξει αρκετά χιόνια σε αυτά τα υψίπεδα, καθιστώντας τους περισσότερους δασικούς δρόμους αδιάβατους και τα μονοπάτια βατά μόνο με εξειδικευμένο τεχνικό εξοπλισμό.

Οπως έχουμε γράψει και στο παρελθόν, από την Κάτω Παύλιανη ξεκινά μία από τις ομορφότερες ορεινές οδικές διαδρομές στην Ελλάδα. Πρόκειται για τον δρόμο που συνδέει τη Φθιώτιδα με τη Φωκίδα, την Παύλιανη με το Λιδωρίκι, σε μια διαδρομή περίπου 45 χιλιομέτρων.

Καθώς πρόκειται για επαρχιακό δρόμο καθημερινής χρήσης η Περιφέρεια φροντίζει για τον αποχιονισμό του. Ετσι, ακόμη και αν έχει χιονίσει, ο ταξιδιώτης -εφόσον βέβαια διαθέτει αντιολισθητικές αλυσίδες- μπορεί να απολαύσει μια διαδρομή υψηλής αισθητικής αξίας που χαρίζει πανοραμικές εικόνες προς την Οίτη, την Γκιώνα και τα Βαρδούσια.

Ακόμη και αν δεν θέλετε να συνεχίσετε έως το Λιδωρίκι, μπορείτε εύκολα να φτάσετε μέχρι το οροπέδιο Βρίζες (9 χλμ.), που απλώνεται σε υψόμετρο 1.200 μέτρων κυριολεκτικά περικυκλωμένο από κορφοβούνια.

● Εδώ ενδείκνυται για καφέ ή φαγητό το «Καταφύγιο Οίτης», μια μικρή αλλά φροντισμένη μονάδα επάνω στον δρόμο με εξαιρετική θέα στο δασικό περιβάλλον. Οι ενδιαφερόμενοι, κατόπιν συνεννόησης, μπορούν να ασχοληθούν στην περιοχή με πεζοπορία, ορειβασία, ορειβατικό σκι, βόλτες με snowmobile ή απλώς να περιηγηθούν χαλαρά στο παρακείμενο ελατοδάσος. Πληροφορίες: Καταφύγιο Οίτης

Εκδρομές στα γύρω χωριά

Από το οροπέδιο Βρίζες αξίζει οπωσδήποτε να κατηφορίσετε προς το χωριό Καλοσκοπή (8 χλμ.), για να απολαύσετε την εξαιρετική θέα αλλά και τους μεζέδες στις παραδοσιακές ταβέρνες και το καφενείο του χωριού.

Σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων, ξεκινώντας και πάλι από τις Βρίζες, βρίσκεται το Μαυρολιθάρι, ένα από τα υψηλότερα (υψόμετρο 1.250 μ.) και πιο απομονωμένα χωριά της Φωκίδας. Τα Σαββατοκύριακα συνήθως λειτουργεί ταβέρνα καθώς και ξενώνας για όσους θέλουν να διανυκτερεύσουν και να νιώσουν τον ρυθμό της ορεινής ζωής.

Αν συνεχίσετε τη διαδρομή προς το Λιδωρίκι, επάνω στον δρόμο σας -ή με μικρές παρακάμψεις- θα συναντήσετε τα χωριά Πανουργιάς, Στρώμη και Αγιος Αθανάσιος, ιδανικές στάσεις για μια σύντομη εξερεύνηση πριν επιστρέψετε στη φύση της Οίτης.

Διαμονή

● «Vasilikia Mountain Farm & Retreat», τηλ. 22310-82992 
● «1050 Mountain Living» τηλ. 6984081210 
● «Pavliani4rest» τηλ. 6947598012
● «Ο ξενώνας της Κατερίνας», τηλ. 22310-83009
● «Ο Σκίουρος», παραδοσιακός ξενώνας στο κοντινό χωριό Οίτη, τηλ. 6941402131 

? www.viewsofgreece.com