Λουσμένη στο φως του Αιγαίου

Θα ανέβεις τα ασβεστωμένα σκαλοπάτια και θα αφεθείς να ατενίζεις τη θέα του γραφικού λιμανιού. Θα περπατήσεις στα άγρια μονοπάτια της ενδοχώρας, θα ανακαλύψεις απομονωμένα ξωκλήσια και ήσυχους όρμους που μοιάζουν λες και τα έχει ξεχάσει ο χρόνος. Θα βρεθείς ανάμεσα σε πλήθος πιστών στον δρόμο για το μοναστήρι του Πανορμίτη, που στέκει αγέρωχο αιώνες τώρα φορτωμένο με θρύλους και ιστορίες.

Ενα είναι το μόνο σίγουρο: στη Σύμη οι καλοκαιρινές διακοπές δεν είναι ποτέ βαρετές. Το νησί, παρά το μικρό του μέγεθος, ξέρει να σε κρατά σε εγρήγορση με τις εικόνες, τα αρώματα και τις εμπειρίες που χαρίζει απλόχερα. Θα ήταν μεγάλο λάθος να πει κανείς ότι ανακάλυψε το «μυστικό νησί» του Αιγαίου. Η Σύμη έχει κερδίσει εδώ και πολλά χρόνια τη θέση της ανάμεσα στους αγαπημένους προορισμούς τόσο των Ελλήνων όσο και των ξένων ταξιδιωτών. Αλλωστε η κοντινή της απόσταση από τη Ρόδο, αλλά και η ξεχωριστή της φυσιογνωμία με την αρχοντική αρχιτεκτονική και το ιδιαίτερο ύφος της την έχουν κάνει γνωστή σε όσους αναζητούν τις πιο αυθεντικές γωνιές του Αιγαίου.

Μια νησιώτικη πρωτεύουσα

Το σύνολο του πολεοδομικού ιστού το οποίο σχηματίζει την πρωτεύουσα της Σύμης μοιάζει με ζωγραφική σύνθεση αποχρώσεων της ώχρας, του γαλάζιου και του κόκκινου, σαν ένα μοναδικό έργο τέχνης που όταν το πρωτοαντικρίζεις δεν το ξεχνάς ποτέ.

Τα πολύχρωμα νεοκλασικά αρχοντικά, σκαρφαλωμένα στους γύρω λόφους, μοιάζουν να σχηματίζουν ένα αμφιθεατρικό σκηνικό που κατρακυλά προς το προστατευμένο λιμάνι, τον Γιαλό.

Εδώ καταφτάνουν τα εκδρομικά πλεούμενα από τη γειτονική Ρόδο, τα σκάφη αναψυχής και τα πολυτελή γιοτ που συνωστίζονται αράδα, δεμένα ανάμεσα σε πολύχρωμα καΐκια και ταπεινές βαρκούλες.

Στην πεζοδρομημένη προκυμαία του Γιαλού κάποιες φορές παρατηρείται το αδιαχώρητο από ένα πολύχρωμο πλήθος επισκεπτών που ανακατεύεται με τους ντόπιους εμπόρους, μαγαζάτορες και ψαράδες και εκατοντάδες, μικρού ή μεγαλύτερου κυβισμού, δίκυκλα! Ολοι περνούν μπροστά από το ιστορικό ρολόι του 1884, σημείο συνάντησης και ορόσημο του λιμανιού. Δίπλα του το άγαλμα του μικρού ψαρά -το «Μιχαλάκι» όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι-, έργο του γλύπτη Βαλσάμη, θυμίζει την ιστορία και τη θάλασσα που πάντα συντρόφευε το νησί. Αφού περιηγηθείς στα μικρομάγαζα που πωλούν αναμνηστικά, όστρακα και σφουγγάρια, μπορείς να καθίσεις για φαγητό ή γλυκό σε κάποια από τα πολυσύχναστα εστιατόρια ή καφέ της προκυμαίας.

Στον Χαράνι υπήρχε παλαιότερα ένας από τους μεγαλύτερους ταρσανάδες της Δωδεκανήσου, όπου οι Συμιακοί έχτιζαν τα σφουγγαράδικα καΐκια τους. Σε μικρή απόσταση υπάρχει το λιλιπούτειο και φυσικά πολυσύχναστο ακρογιάλι Νος.

Η «Στράτα η Καλή» και το γραφικό Πεδί

Καθώς το σούρουπο απαλύνει τη ζέστη της μέρας είναι η ιδανική στιγμή να ανηφορίσετε τα (500 λένε οι ντόπιοι) σκαλοπάτια της περίφημης «Καλής Στράτας». Το καλντερίμι αυτό ενώνει τον Γιαλό με το Χωριό ή Ανω Σύμη, μια διαδρομή που θα σας χαρίσει μαγευτικές εικόνες σε κάθε στροφή.

Εκεί ψηλά θα χαθείτε στα δαιδαλώδη σοκάκια του οικισμού, σε μια περιπλάνηση που μόνο ευχάριστη μπορεί να είναι. Μακριά από τα πολυσύχναστα σημεία και τα βιαστικά βήματα των τουριστών θα νιώσετε την αυθεντική ψυχή του τόπου. Εδώ ξετυλίγεται η καθημερινότητα των ντόπιων σε μια Σύμη που κρατά ακόμη ατόφιο τον χαρακτήρα της.

Αν έχετε διάθεση για λίγο παραπάνω περπάτημα, αξίζει να συνεχίσετε ώς την κορυφή του λόφου. Εκεί στέκει η Παναγιά του Κάστρου με τις οχυρώσεις των Ιωαννιτών Ιπποτών να μαρτυρούν το πολυτάραχο μεσαιωνικό παρελθόν του νησιού. Από το σημείο αυτό η θέα κόβει την ανάσα: ολόκληρη η Σύμη απλώνεται μπροστά σας, μέχρι τη θάλασσα που αστράφτει στο φως του δειλινού.

Για μια δροσερή βουτιά και φρέσκο ψάρι κατηφορίστε προς το γραφικό ψαροχώρι Πεδί. Κρυμμένο νότια από το Χωριό, στο βάθος ενός απάνεμου όρμου, το Πεδί σάς καλεί με την ηρεμία του και τις ταβερνούλες του που ακουμπούν σχεδόν στη θάλασσα.

Παραλίες και διαδρομές

Πολλοί επισκέπτες που φτάνουν στη Σύμη με ημερόπλοια από τη Ρόδο πιστεύουν πως μόνο με μια σύντομη βόλτα στον Γιαλό και το Χωριό γνώρισαν το νησί. Αναμφίβολα αυτά τα δύο στολίδια δίνουν μια δυνατή γεύση από την ομορφιά και τη γοητεία του τόπου. Ομως η Σύμη δεν εξαντλείται εκεί, αφού το μικρό αυτό νησί κρύβει μικρούς περιηγητικούς θησαυρούς για όσους έχουν διάθεση να τους ανακαλύψουν.

Στην ενδοχώρα της Σύμης αξίζει να αναζητήσετε το παλιό μοναστήρι του Αρχάγγελου Μιχαήλ Ρουκουνιώτη, δείγμα αυθεντικής δωδεκανησιακής αρχιτεκτονικής και τις όμορφες εκκλησιές του Αγίου Νικήτα και των Αγίων Αναργύρων που στέκουν σε ήσυχες γωνιές, κρυμμένες μέσα στο ορεινό ανάγλυφο, στα βορειοανατολικά του λιμανιού.

Από τον Γιαλό μια μαγευτική διαδρομή κατά μήκος της βραχώδους ακτής θα σας οδηγήσει στο ήρεμο ψαροχώρι του Νημποριού (ή Εμπορειού) που μοιάζει λες και ο χρόνος εκεί κυλά πιο αργά.

Για τους φίλους της πεζοπορίας υπάρχει ακόμη μία ξεχωριστή εμπειρία. Από το Χωριό ζητήστε να σας δείξουν τον δρόμο που σύντομα γίνεται μονοπάτι και καταλήγει στη νησίδα του Αγιου Αιμιλιανού, στο βορειοδυτικό άκρο του νησιού. Η στενή λωρίδα γης που τη συνδέει με τη Σύμη δημιουργεί ένα τοπίο σπάνιας άγριας ομορφιάς –μια εικόνα που θα σας μείνει αξέχαστη.

Οι παραλίες της Σύμης μπορεί να μην είναι πολλές, αλλά ξεχωρίζουν για το αυθεντικό και ανέγγιχτο τοπίο τους. Οι περισσότερες δεν προσεγγίζονται οδικώς και η πρόσβαση γίνεται κυρίως με σκάφος, προσθέτοντας έτσι στην εμπειρία ένα άγγιγμα ασφαλούς και διασκεδαστικής περιπέτειας.

Ο θρύλος του Πανορμίτη

Η παραλία του Αγίου Γεωργίου στα Δυσάλωνα θεωρείται η ομορφότερη και πιο γνωστή του νησιού. Σμιλεμένη ανάμεσα σε λευκά, επιβλητικά βράχια που ορθώνονται εντυπωσιακά, προσεγγίζεται μόνο με εκδρομικό καΐκι. Ξεχωρίζουν ακόμη η βοτσαλωτή Νανού και ο Αγιος Βασίλειος, ιδανικά μέρη για όσους αναζητούν ησυχία και κρυστάλλινα νερά.

Στο νοτιοδυτικό άκρο της Σύμης, κρυμμένο στον κόρφο ενός όρμου που μοιάζει με γαλήνια λίμνη, απλώνεται ένα από τα πιο εμβληματικά μοναστήρια του Αιγαίου: το μοναστήρι του Πανορμίτη, αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ.

Στη θέση όπου σήμερα δεσπόζει το επιβλητικό μοναστηριακό συγκρότημα πιθανότατα υπήρχε ήδη αρχαίος ή προχριστιανικός τόπος λατρείας. Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά στον Πανορμίτη γίνεται τον 14ο αιώνα, μα η φήμη του εξαπλώθηκε στα πέρατα του Αιγαίου και της Ορθοδοξίας.

Η πρόσβαση στο μοναστήρι γίνεται είτε οδικώς, μέσω μιας εντυπωσιακής αλλά αρκετά δύσβατης διαδρομής από το Χωριό, είτε -πιο άνετα- με εκδρομικά καΐκια που δένουν στο μικρό λιμανάκι του όρμου. Οποια μέρα κι αν βρεθείτε εκεί, θα συναντήσετε πλήθος πιστών και επισκεπτών που έρχονται να προσκυνήσουν τον θαλασσινό Ταξιάρχη ή απλώς να θαυμάσουν αυτό το σημαντικό μνημείο της Ορθοδοξίας. Η φυσική ομορφιά της περιοχής είναι πραγματικά παροιμιώδης, καθώς στα ήρεμα νερά του όρμου καθρεφτίζονται οι λευκοί τοίχοι του μοναστηριού. Λίγο νοτιότερα μια μικρή αμμουδιά, σκιερή χάρη στα αρμυρίκια, προσφέρεται για μια δροσιστική βουτιά. Κοντά στη μονή υπάρχει καφέ, φούρνος και εστιατόριο.