Ξεχάστε τα Ζαγοροχώρια, τα χωριά του Πηλίου, αλλά και άλλους τουριστικούς προορισμούς της Βόρειας ορεινής Ελλάδας, όπως είναι το Μέτσοβο και το Νυμφαίο.

Σε αυτό το ταξιδιωτικό μας άρθρο θα περιηγηθούμε σε τόπους που ξέχασε ο χρόνος, σε περήφανα χωριά που μέσα από τον μαρασμό τους αναδίδουν αυτή τη γλυκιά γοητεία που μας αρέσει να αναζητούμε σε παρόμοιες εξορμήσεις.

Τα Μαστοροχώρια των Γρεβενών υπάγονται στην ίδια γεωγραφική και πολιτισμική περιοχή με τα Μαστοροχώρια του Βοΐου στον νομό Κοζάνης, έναν τόπο που ενδελεχώς σας έχουμε παρουσιάσει σε παλαιότερα ταξιδιωτικά μας αφιερώματα.

Το θετικό με αυτή την περιοχή είναι ότι έχει εύκολη πρόσβαση από την πόλη των Γρεβενών, ενώ οι δρόμοι είναι στο σύνολό τους ασφαλτοστρωμένοι. Οπότε όλη μας η ταξιδιωτική διάθεση θα επικεντρωθεί απρόσκοπτα στις μικρές ιστορίες που έχει να μας διηγηθεί ο κάθε τόπος.

Πορεία μέσα από αρχαία δρυοδάση

Από την πρωτεύουσα του νομού θα τραβήξουμε κατεύθυνση βορειοδυτική και ακολουθώντας τον επαρχιακό δρόμο θα περάσουμε τα χωριά Ελατος και Καλληράχη διασχίζοντας μια ημιορεινή έκταση, γεμάτη κατάφυτους από δρυς γήλοφους. Στα 25 χιλιόμετρα θα βρεθούμε σε χαρακτηριστική διασταύρωση του δρόμου. Το αριστερό παρακλάδι θα μας φέρει έπειτα από 6 χιλιόμετρα στο χωριό Δοτσικό. Το δεξί συνεχίζει βορειότερα προς τα χωριά Καλλονή, Τρίκορφο, Δασύλλιο και Δίλοφο.

Οπωσδήποτε αξίζει να αναζητήσετε το χωριό Δοτσικό, που είναι ένα από τα πλέον παραδοσιακά των Γρεβενών και από τα λίγα στην Ελλάδα που διασχίζεται από ένα ποτάμι. Ενα καλοστεκούμενο πέτρινο γεφύρι ενώνει τις όχθες του ποταμού Δοτσικιώτη και τις γειτονιές εκατέρωθεν στολίζοντας με την παρουσία του το ήδη ενδιαφέρον σκηνικό.

Στο Δοτσικό υπάρχουν αρκετά γεροδεμένα πέτρινα σπίτια, έργα ντόπιων μαστόρων που χτίστηκαν στα τέλη του 19ου με αρχές του 20ού αιώνα. Το φυσικό αυτό σκηνικό χρησιμοποίησε ο αείμνηστος Θόδωρος Αγγελόπουλος σε αρκετά πλάνα της ταινίας του «Μεγαλέξανδρος». Στην άκρη του οικισμού ξεχωρίζει η εκκλησία του Αγ. Αθανασίου (1865) με αξιόλογες αγιογραφίες Σαμαρινιωτών αγιογράφων. Σε κοντινή τοποθεσία που θα σας υποδείξουν οι ντόπιοι, έχουν βρεθεί τμήματα κοραλλιογενούς υφάλου, ηλικίας 30 εκατ. ετών! Τμήματα από τον ύφαλο έχουν μεταφερθεί και εκτίθενται στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης. Ακόμη αξίζει να αναζητήσετε τις μικρές λίμνες που υπάρχουν κρυμμένες μέσα στο θαλερό δάσος, ανάμεσα στα χωριά Δοτσικό και Μεσολούρι για να απολαύσετε το υπέροχο μοναχικό τοπίο.

Μια πέτρινη Καλλονή

Από το Δοτσικό κατευθυνόμαστε βόρεια προς τα χωριά Καλλονή και Τρίκορφο, χτισμένα σε δυο αντικριστά υψώματα, τα οποία ξεχωρίζουν από μακριά με το αγέρωχο πέτρινο παρουσιαστικό τους. Το Τρίκορφο (παλιότερη ονομασία Τσιτσικό) βρίσκεται σε υψόμετρο 980. Από τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα είναι οι εκκλησίες Κοίμησης της Παναγίας, Αγιος Νικόλαος, Προφήτης Ηλίας και το παλιό Δημοτικό σχολείο του χωριού, κτίσμα του 1926.

Μόλις 2 χιλιόμετρα δρόμου χωρίζουν το Τρίκορφο από το χωριό Καλλονή που οι ντόπιοι ακόμη αναφέρουν με το παλιό του όνομα που ήταν Λούντζι. Η Καλλονή απλώνει τις γειτονιές της σε μια κατάφυτη με βελανιδιές ράχη του βουνού και θεωρείται ένα από τα πιο καλοσυντηρημένα χωριά του Βοΐου όρους. Αρχοντικά και καλοστεκούμενα πέτρινα σπίτια, έργα των λαϊκών μαστόρων του 19ου και αρχών του 20ού αιώνα σχηματίζουν τις απολιθωμένες γειτονιές. Αξίζει να ζητήσετε να σας ανοίξουν για να δείτε το μικρό ενδιαφέρον Λαογραφικό Μουσείο. Στο χωριό υπάρχουν δυο εξαιρετικές ταβέρνες όπου εκτός από τα ντόπια κρέατα θα δοκιμάσετε και παραδοσιακές γρεβενιώτικες πίτες.

Συνεχίζουμε προς Δασύλλιο και Δίλοφο…

Επόμενη στάση τα χωριά Δίλοφο και Δασύλλιο που απέχουν μεταξύ τους μόλις 3 χιλιόμετρα και αν και γειτονικά ανήκουν σε διαφορετικούς νομούς. Το Δασύλλιο υπάγεται στον νομό Γρεβενών και το Δίλοφο στον νομό Κοζάνης.

Το Δασύλλιο, παλαιότερα Μαγέρη, αραδιάζει τα σπίτια του σε ύψος 1.030 μ. στα ριζά ομαλού υψώματος και εντυπωσιάζει και αυτό με τα καλοστεκούμενα, παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κτίριά του και τις δωρικής ομορφιάς, πέτρινες κρήνες. Στο μοναχικό χειμωνιάτικο Δασύλλιο θα περιηγηθείτε στα έρημα σοκάκια και θα περιεργαστείτε τις περίφημες εκκλησίες της Αγίας Παρασκευής, του Αγίου Νικολάου αλλά και το καλοδιατηρημένο παλιό σχολείο.

Χαμηλά στο ποτάμι της Πραμόριτσας ξεχωρίζει το αναστηλωμένο μονότοξο, οξυκόρυφο γεφύρι του Παλιομάγερου. Γνωστό και ως «γεφύρι της Μαέρης», είναι κτίσμα του 1910 και έργο ντόπιων παραδοσιακών μαστόρων που έγινε με τη χρηματοδότηση των ξενιτεμένων Δασυλλιωτών της Αμερικής, αλλά και με χρήματα που συγκεντρώθηκαν από έρανο στα γύρω χωριά.

Οι φημισμένοι πετράδες του Δίλοφου δούλεψαν σε μεγάλα έργα που γίνονταν στην τότε Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενώ έχτισαν και πολλά σπίτια στην Κων/πολη, γι’ αυτό και το χωριό τους έμεινε γνωστό και ως «το χωριό των καλφάδων» (κάλφας = βοηθός του μάστορα).

Το Δίλοφο (παλιότερα Λιμπόχοβο) είναι η πρώτη κοινότητα από τα Μαστοροχώρια της Κοζάνης που συναντάμε στην πορεία μας. Αν και από άποψη παραδοσιακής αρχιτεκτονικής ο οικισμός θεωρείται εφάμιλλος με τον γειτονικό Πεντάλοφο, ωστόσο είναι λιγότερο γνωστός. Πάντως, το σύνολο των χωριών που σας παρουσιάζουμε, μαζί με τον Πεντάλοφο του νομού Γρεβενών, ήταν παλιότερα γνωστά ως Μαστοροχώρια του Βοΐου Κοζάνης, αφού ο νομός Γρεβενών συστάθηκε μόλις το 1964.

Από το Δίλοφο μπορείτε πλέον εύκολα να προσεγγίσετε τον Πεντάλοφο, το Τσοτύλι, τη Σιάτιστα και στη συνέχεια να πιάσετε την Εγνατία οδό και να συνεχίσετε προς Θεσσαλονίκη, Καστοριά ή Ιωάννινα.

Διαμονή

Υποδομή για διαμονή υπάρχει στο χωριό Δοτσικό όπου θα βρείτε τον παραδοσιακό, πέτρινο ξενώνα «Το πέτρινο γεφύρι». Επιπλέον εντός του ξενώνα λειτουργεί εστιατόριο. Τηλ. 24620 81848.

? viewsofgreece.com | Κείμενο-φωτογραφίες: Αρχειο Θοδωρής Αθανασιάδης