Στο προηγούμενο τεύχος αναφερθήκαμε εκτενώς στο «Scary Tales» του Πάνου Ζάχαρη και στις υπέροχες πολιτικές παρωδίες παραμυθιών του. Είναι πολύ ελκυστικές τέτοιες παρωδίες καθώς αναπλαισιώνοντας την πρωτότυπη ιστορία, την επανεπικαιροποιούν και την κάνουν διαχρονική, έστω και σε πολλαπλές εκδοχές.

Τα παραμύθια, ωστόσο, έχουν έτσι κι αλλιώς διαχρονική αξία. Η πρόσληψή τους, τα διδάγματά τους και ο τρόπος που γίνεται η αφήγησή τους μπορεί να αλλάζουν από εποχή σε εποχή, αλλά πάντα υπάρχει κάτι που παραμένει σταθερό. Οταν αυτό το κάτι βρίσκει και τη ζωγραφική εκδοχή του, το παραμύθι αποκτά επιπλέον ενδιαφέρον.

Μια τέτοια ζωγραφική εκδοχή σε ένα από τα πιο όμορφα παραμύθια της ανθρωπότητας, στον «Μολυβένιο Στρατιώτη» του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν, φιλοτέχνησε ο Πάνος Καμουλάκος το 2017, αποδίδοντας με πολύ όμορφα σχέδια έναν έρωτα που, ενάντια σε όλες τις προβλέψεις και απέναντι σε κάθε αναποδιά, βρίσκει την ολοκλήρωσή του. Καταρχάς, το παραμύθι του Αντερσεν είναι σπουδαίο για δύο κυρίως λόγους (και πολλούς ακόμα, φυσικά): γιατί μας πείθει ότι ακόμα και ένα «πλάσμα» φτιαγμένο από μέταλλο, με κρύα καρδιά, μπορεί να ερωτευτεί με πάθος και χωρίς όρια και να ταξιδέψει στα πέρατα του κόσμου για να βρει (και πάλι) τον έρωτά του και γιατί μια ιστορία αγάπης μπορεί να έχει happy end.

Ο Καμουλάκος το κάνει ακόμα πιο όμορφο με τις ελαφρές συσπάσεις και τις ανεπαίσθητες εκφράσεις του βλοσυρού προσώπου του στρατιώτη όταν τον απειλεί ο καλικάντζαρος, όταν κινδυνεύει να πνιγεί στη χάρτινη βαρκούλα του, όταν τον απειλεί ο ποντικός, όταν πέφτει στο τζάκι και αρχίζει να λιώνει. Μα όταν αντικρίζει και πάλι το πρόσωπο της χορεύτριας, το χαμόγελό του αποδεικνύει ότι όλα όσα πέρασε άξιζαν και με το παραπάνω. Τα παραμύθια μπορεί να μη λένε πάντα την αλήθεια, κάποια ίσως να είναι βαρετά και αναχρονιστικά, αλλά το συγκεκριμένο παραμύθι του Αντερσεν, σχεδιασμένο με τρυφερότητα από τον Καμουλάκο, λέει μια αλήθεια που δεν θα πάψει ποτέ να είναι μέρος της ανθρώπινης ζωής.