Ο αντιμιλιταριστής που πέθανε πολεμώντας

Τα φεστιβάλ, οι εκθέσεις και τα συνέδρια των κόμικς είναι σημαντικά για πολλούς λόγους. Γιατί βλέπεις νέες εκδόσεις, ακούς συζητήσεις, διαβάζεις βιβλία, παρακολουθείς σπουδαίους καλεσμένους. Υπάρχει όμως και ένας ακόμη λόγος: βρίσκεις περιοδικά, αυτοεκδόσεις και φανζίν που κυκλοφορούν σε λίγα μόνο μέρη και συνήθως χέρι με χέρι κατ’ επιλογήν των δημιουργών τους. Ασε που κατά πάσα πιθανότητα μπορείς να συναντήσεις και τους ίδιους τους δημιουργούς τους. Ενας από αυτούς είναι το Θείο Τραγί (ψευδώνυμο προφανώς εμπνευσμένο από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Γιάννη Σκαρίμπα) για το οποίο έχουμε ξαναγράψει στο παρελθόν με αφορμή την κυκλοφορία του φανζίν «Βλαξ».

Στο Comic n’ Play της Θεσσαλονίκης, όμως, βρήκαμε τη νέα δουλειά του, μια DIY αυτοέκδοση με τίτλο Satan Panonski (Ο Σατανάς της Πανωνίας). Σε 38 ασπρόμαυρες σελίδες, το Θείο Τραγί αφηγείται την ιστορία του Ivica Čuljak (1960-1992), «μιας μυθικής φιγούρας του γιουγκοσλαβικού πανκ που πήρε θέση και σκοτώθηκε στον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας». Η ιστορία της σύντομης ζωής του Panonski όπως την αφηγείται και τη σχεδιάζει το Θείο Τραγί είναι τραγική και αντιφατική.

«Ο Satan Panonski ήταν μια φιγούρα αμφιλεγόμενη, ίσως και μπερδεμένη. Ηταν ένας πουλημένος εθνικιστής; Ενας οργισμένος οπορτουνιστής; Ενας αναρχομηδενιστής; Ενας βίαιος ψυχοπαθής; Ισως όλα αυτά, ίσως και τίποτα από αυτά… Ισως να ήταν κάποιος που τάιζε το θηρίο του παραπάνω» γράφει το Θείο Τραγί. Περιγράφοντας τη ζωή ενός αιρετικού αντιμιλιταριστή που έγινε στρατιώτης και από αρνητής στράτευσης κατέληξε σε φανατικό Κροάτη πολεμιστή για να πεθάνει σε ηλικία μόλις 32 χρόνων. Σε τέτοιες σπάνιες και ενδιαφέρουσες βιογραφίες ανθρώπων ξεχασμένων και αγνοημένων από την επίσημη Ιστορία μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά οι αυτοεκδόσεις κόμικς. Ειδικότερα όταν προέρχονται από δημιουργούς όπως το Θείο Τραγί που έχουν κάνει απόλυτα συνειδητές επιλογές ένταξης στο ρεύμα αυτό.