• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.4°C / 26.8°C
    3 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.7°C / 26.1°C
    1 BF
    74%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.5°C / 26.6°C
    1 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    1 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 21.9°C / 24.9°C
    0 BF
    69%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.5°C / 25.4°C
    1 BF
    70%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 22.6°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    1 BF
    59%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 26.5°C
    4 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.9°C / 24.9°C
    2 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.4°C
    5 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    3 BF
    89%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.3°C / 22.9°C
    0 BF
    73%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 21.5°C / 27.2°C
    0 BF
    52%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    2 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.6°C / 27.0°C
    1 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.4°C
    2 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.7°C / 26.1°C
    1 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    1 BF
    57%

Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος, Κρίσιμες οντολογικές έννοιες στο έργο του Καστοριάδη, Εισαγ. Στάθης Ψύλλος, Εκδ. ΕΥΡΑΣΙΑ, σελ. 90

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το επιστημονικό βιβλίο την άνοιξη (II)

  • A-
  • A+
Δυο νέα και πολύ αξιόλογα, σημαντικά βιβλία κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Το ένα μας αποκαλύπτει κάποιες πολύ σημαντικές, άλλα άγνωστες πτυχές της σκέψης του Κορνήλιου Καστοριάδη, ενώ το δεύτερο παρουσιάζει αναλυτικά το πώς επηρέασαν οι προηγούμενες επιδημίες και πανδημίες την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας

Σε αυτό το μικρό σε σελίδες αλλά πολύ πυκνό σε πρωτότυπες ιδέες βιβλίο, ο Γ. Ευαγγελόπουλος επιχειρεί να διαφωτίσει τρεις θεμελιώδεις και θεμελιωτικές έννοιες της σκέψης του Κορνήλιου Καστοριάδη (1922-1997). Πρόκειται για τις έννοιες: συνολιστική-ταυτιστική λογική, μάγμα, ανάδυση, πάνω στις οποίες θα οικοδομήσει σχεδόν το σύνολο του εντυπωσιακά επίκαιρου φιλοσοφικού του έργου ο διεθνούς φήμης Ελληνας στοχαστής.

Ως οξυδερκής ερευνητής της ανθρώπινης ιδιαιτερότητας, ο Καστοριάδης σε όλο του το έργο αναδεικνύει τη βαθύτερη ενότητα και την άρρηκτη σχέση που υπάρχει μεταξύ κοινωνικοπολιτικής και βιοψυχολογικής πραγματικότητας, ενώ ταυτόχρονα διευκρινίζει τις αναγκαίες γνωσιολογικές και μεθοδολογικές διαφοροποιήσεις που απαιτούνται για να κατανοήσουμε τη βαθύτερη ενότητα της ανθρώπινης κατάστασης.

Ενα μεγαλόπνοο και πολύ πρωτότυπο φιλοσοφικό έργο που επιδιώκει, προγραμματικά, να αναδείξει όλες τις πτυχές και άρα τις επιστημονικές, επιστημολογικές και κοινωνικοπολιτικές προϋποθέσεις της ατομικής και συλλογικής αυτονομίας στην ανθρώπινη κατάσταση. Μια ιδιαίτερη οντολογικά κατάσταση που, εντούτοις, ήταν και παραμένει απολύτως φυσική σε κάθε εκδήλωσή της.

Το κάθε ένα από τα τρία κείμενα που συνθέτουν αυτό το βιβλίο είναι μια συνοπτική παρουσίαση, κριτική ανάλυση, αλλά και αναστοχαστική αποτίμηση τόσο της γνωσιολογικής λειτουργίας όσο και της βαθύτερης σημασίας των τριών κεντρικών εννοιών για τη σκέψη του Καστοριάδη. Αναδεικνύοντας την κομβική σημασία των εννοιών της συνολιστικής-ταυτιστικής λογικής, του μάγματος και της ανάδυσης στο έργο του Καστοριάδη, αυτό το βιβλίο μάς προσφέρει ένα πολύτιμο ερμηνευτικό εργαλείο για να κατανοήσουμε την επίμονη προσπάθεια του μεγάλου Ελληνα φιλοσόφου να θεμελιώσει, πάνω σε αυτές τις έννοιες, την ουσιαστική ενότητα του επιστημονικού και του φιλοσοφικού γνωστικού εγχειρήματος.

Μία από τις μεγαλύτερες αρετές του νέου βιβλίου του Γ. Ευαγγελόπουλου είναι ότι ανατρέχει σε βασικά κείμενα του Καστοριάδη για να τεκμηριώσει την ουσιαστική ενότητα που υπάρχει μεταξύ επιστήμης και φιλοσοφίας. Δυο πνευματικές παραδόσεις που, παρά τους διακριτούς γνωσιολογικά και μεθοδολογικά ρόλους τους, αποτελούν δυο συμπληρωματικές νοητικές προσεγγίσεις που επιχειρούν από κοινού να κατανοήσουν την πραγματικότητα.

Εξάλλου, ο ίδιος ο Καστοριάδης, όντας ταυτοχρόνως φιλόσοφος, ψυχαναλυτής και προοδευτικός πολιτικός στοχαστής, αμφισβήτησε τα ιστορικά και τα θεσμικά στεγανά που επέβαλλαν –και εξακολουθούν να επιβάλλουν!– στην ανθρώπινη σκέψη τον αποκλεισμό της επιστήμης από τη φιλοσοφία. Μια σχιζοειδής πνευματική στάση που, εν πολλοίς, ευθύνεται όχι μόνο για την αποσπασματικότητα των γνώσεών μας, αλλά και για την αυτοκαταστροφική δυϊστική διαφοροποίηση του ανθρώπου από τη φύση.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι τα τρία δοκίμια που προσεγγίζουν διεξοδικά τη σκέψη του Καστοριάδη και συνθέτουν αυτό το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο εμπλουτίζονται από τα ερμηνευτικά σχόλια και τις διευκρινίσεις που υπάρχουν στην εκτενή εισαγωγή που έγραψε, ειδικά γι’ αυτό τον σκοπό, ο καθηγητής φιλοσοφίας και γνωστός επιστημολόγος Στάθης Ψύλλος.

Ολες οι πανδημίες πριν τον κορονοϊό

William H. McNeill, ΛΑΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΕΣ, Μτφρ. Γιάννης Βογιατζής, Εκδ. Παπαδόπουλος, σελ. 344​​​​​

Δημοσιευμένο αρχικά το 1976 και με έναν νέο πρόλογο για τη δεύτερη έκδοση του 1997, το «Λαοί και επιδημίες» έγινε αμέσως μπεστ σέλερ. Στη χώρα μας μεταφράστηκε πρόσφατα και κυκλοφορεί πια πολύ καλά μεταφρασμένο και επιμελημένο από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Σε αυτό βιβλίο, ο κορυφαίος Καναδός ιστορικός William H. McNeill οριοθετεί μια νέα και πολύ πρωτοποριακή οπτική γωνία, αφού ερμηνεύει κάποιες μεγάλες ιστορικές αλλαγές ως το αποτέλεσμα της εισβολής νέων επιδημικών νόσων στη ζωή των ανθρώπων. Από τον τύφο, τη σύφιλη, τη χολέρα στην αρχαιότητα, μέχρι την ευλογιά, που λύγισε τους αυτόχθονες κατοίκους της Αμερικής, ή το σαρωτικό χτύπημα της βουβωνικής πανώλης στην Κίνα και τις ανθρωπολογικές ανατροπές που έφερε ο εντοπισμός του AIDS στην πιο πρόσφατη Ιστορία.

Στις σελίδες αυτού του εντυπωσιακού βιβλίου, τόσο η εισβολή όσο και η κοινωνική διαχείριση των νέων επιδημιών περιγράφονται ως κάτι ανάλογο και εξίσου ανατρεπτικό με τις μεγάλες οικονομικοπολιτικές ανακατατάξεις ή τις κοινωνικές επαναστάσεις, οι οποίες, ως γνωστόν, πάντοτε άφηναν το ανεξίτηλο σημάδι τους στη μετέπειτα πολιτική, οικονομική και πολιτισμική ζωή των ανθρώπων.

Αν μετά τα δυο πρώτα χρόνια της πανδημίας του κορονοϊού έγιναν σε όλους σαφείς οι καταστροφικές υγειονομικές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες από την εμφάνιση και την πλανητική διάδοση των νέων λοιμωξιογόνων παραγόντων, δεν ίσχυε το ίδιο για όλες τις προηγούμενες επιδημίες.

Αυτή ακριβώς τη στενότατη αιτιακή σχέση μεταξύ νέων επιδημικών νόσων και μεγάλων ιστορικών-κοινωνικών ανακατατάξεων περιγράφει συστηματικά αυτό το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο. Πρόκειται για την πληρέστατη ιστορική ανασυγκρότηση του πώς επηρέασαν την πορεία της ανθρώπινης ιστορίας οι μεγαλύτερες επιδημικές και πανδημικές κρίσεις πριν από την Covid-19.

Ο συγγραφέας William H. McNeill (1917-2016) ήταν Καναδοαµερικανός ιστορικός, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου επί 40 χρόνια. Εχει γράψει περισσότερα από 20 βιβλία και έχει βραβευτεί µε το National Book Award των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και µε το National Humanities Medal από τον πρόεδρο Μπαράκ Οµπάµα το 2010.

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Το επιστημονικό βιβλίο την άνοιξη (III)
Στις σημερινές ανοιξιάτικες βιβλιοπροτάσεις δεν θα μπορούσαν να λείψουν δύο πολύ αξιόλογες επιστημονικές ανθολογίες η πρώτη εστιάζει στη νόσο Αλτσχάιμερ, ενώ η δεύτερη στη μελέτη των γενετικών συνδρόμων που...
Το επιστημονικό βιβλίο την άνοιξη (III)
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Το επιστημονικό βιβλίο την άνοιξη (I)
Στο σημερινό και στα επόμενα άρθρα θα παρουσιάσουμε μια σειρά από βιβλία που αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη πρωτότυπων νοητικών εργαλείων για την αντιμετώπιση της τρέχουσας πλανητικής κρίσης.
Το επιστημονικό βιβλίο την άνοιξη (I)
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Με αφορμή το τελευταίο βιβλίο του ιστορικού Αγγελου Χανιώτη
Με το ερευνητικό και το συγγραφικό του έργο ο Αγγελος Χανιώτης, έχει ανανεώσει την εικόνα που έχουμε για την ελληνιστική εποχή.
Με αφορμή το τελευταίο βιβλίο του ιστορικού Αγγελου Χανιώτη
ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΝΟΥ
Τα χριστουγεννιάτικα δώρα του επιστημονικού λόγου
Ακόμη τρία βιβλία υψηλής επιστημονικής αξίας για τις γιορτές: «Ενας φορητός κόσμος» του Alexander Jones, «Γένεσις» του Edward O. Wilson, από τους πιο διαπρεπείς σύγχρονους βιολόγους και ζωικούς ηθολόγους, που...
Τα χριστουγεννιάτικα δώρα του επιστημονικού λόγου
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Ο Αδάμ, η Εύα και ο εξελικτικός όφις
Δύο επίκαιρα δοκίμια από τον Κριστιάν ντε Ντιβ που πραγματεύονται με εκλαϊκευτική διάθεση μερικά από τα πιο «καυτά» επιστημονικά και μεταφυσικά ερωτήματα σχετικά με τις βιολογικές προϋποθέσεις και την εξέλιξη.
Ο Αδάμ, η Εύα και ο εξελικτικός όφις
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΝΕΑ
Η σκοτεινή πλευρά του Κόσμου
Ο Νταβίντ Ελμπάζ με το έργο του έχει συμβάλει στην έρευνα της σκοτεινής ύλης-ενέργειας και είναι ένας ικανότατος εκλαϊκευτής της επιστήμης, συγγραφέας πολυάριθμων επιστημονικών άρθρων και δύο μυθιστορημάτων.
Η σκοτεινή πλευρά του Κόσμου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας