Από την αρχή της επαγγελματικής μου πορείας αυτό που έβλεπα να «συμβαίνει» με τους υπέρβαρους, είτε ως προς τον τρόπο που λειτουργούσαν διατροφικά είτε ως προς την αντιμετώπιση της θεραπείας τους για το επιπλέον βάρος τους, μου δημιουργούσε αντιφατικά συναισθήματα.
Από τη μια αισθανόμουν συμπόνια για τη δύσκολη κατάσταση στην οποία βρίσκονταν κι από την άλλη έκπληξη και απορία, μιας και οι ίδιοι δημιουργούσαν αυτήν την κατάσταση. Φανταστείτε εκείνοι πώς ένιωθαν… Μου πήρε αρκετό καιρό μέχρι η αίσθησή μου να γίνει ενσυναίσθηση.
Ολα ήταν αντιφατικά πάνω τους. Ηθελαν να «στριμωχτούν», γιατί έλεγαν «βάλε μου αυστηρή δίαιτα», και «απλώνονταν» υπέρμετρα με τις ανεξέλεγκτες πολυφαγίες τους. Ηταν κουρασμένοι μα δεν ξεκουράζονταν.
Είχαν ανάγκη να γευτούν «νοστιμιές» και επέβαλλαν στον εαυτό τους νερόβραστα κοτόπουλα κι αλάδωτα μαρούλια. Ηταν καταπιεσμένοι και δεν αντιδρούσαν. Ηθελαν να αδυνατίσουν και πάχαιναν.
Αμφιθυμία λεγόταν «αυτό»; Εγώ ως «πρωτάρα» δεν καταλάβαινα. Συγκρούσεις βίωναν; Εκείνοι ως φταίχτες δεν το υποψιάζονταν. Ηταν όλα απροσδιόριστα. Αρχισα να μελετάω μήπως βοηθηθώ. Για να δούμε τι λέει γι’ αυτά η Ψυχολογία με ιατρικούς όρους:
«Αμφιθυμία: χαρακτηρίζεται, έτσι, η ταυτόχρονη εκδήλωση διαμετρικά αντίθετων συναισθημάτων για το ίδιο γεγονός-ερέθισμα, χωρίς εξ ορισμού να είναι πάντα παθολογική κατάσταση.
H αμφιθυμία (δύο αντίθετα συναισθήματα που νιώθουμε ταυτόχρονα για ένα πρόσωπο ή μια κατάσταση) μπορεί να οφείλεται σε μια σύγκρουση ανάμεσα στην εικόνα που θέλουμε να προβάλλουμε προς τα έξω και στις πραγματικές ανάγκες που νιώθουμε ότι έχουμε.
Οταν το άτομο αμφιταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο συναισθήματα, τότε βιώνει ταυτόχρονα και δύο διαφορετικές εκφάνσεις μιας κατάστασης.
Αποτέλεσμα της αμφιθυμίας είναι να βιώνουμε μια εσωτερική σύγκρουση, που οδηγεί το άτομο σε σύγχυση ή σε μια αίσθηση μη πληρότητας και ανικανοποίητου.
Ψυχική σύγκρουση: Κατάσταση τάσης που ξεκινά από τη σύγκρουση δύο ή περισσότερων ασυμβίβαστων ή αντίθετων δυνάμεων -π.χ. επιθυμιών, αναγκών, κινήτρων, σκέψεων- μέσα στο άτομο».
Το πάθος που απέκτησα γι’ αυτή τη δουλειά με οδήγησε μέσα από την παρατήρηση να πάρω δρόμους και μονοπάτια εξειδικευμένα και για πολύ καιρό να αισθάνομαι ότι διαρκώς «ανακαλύπτω την πυρίτιδα».
Δηλαδή; Ελεγα στον εαυτό μου, δεν θέλουν να παχύνουν και ταυτόχρονα θέλουν να παχύνουν; Δεν θέλουν να χαλάνε τη δίαιτά τους και ταυτόχρονα θέλουν να τη χαλάνε; Εχουν ανάγκη μία άλλη εικόνα σώματος και δημιουργούν μία άλλη;
Κάτι δηλαδή σαν το «μισώ» και «αγαπώ» ταυτόχρονα! Σε ποιον να το έλεγα αυτό;
Ηταν σοκαριστικό. Ηταν παράλογο. Ηταν απίστευτο. Ηταν όμως μια άκρη του νήματος σε αυτό το κουβάρι που λέγεται παχυσαρκία. Τα επόμενα χρόνια οι ανακαλύψεις μου ως προς τις διατροφικές τους συμπεριφορές μεταμόρφωσαν τις ενδείξεις σε αποδείξεις.
Είχε ανάγκη τον όγκο του και συνάμα τον απεχθανόταν. Είχε ανάγκη να «κρυφτεί» πίσω από το βάρος του (πάχαινε) και πάλευε να βγει από την κρυψώνα του (αδυνάτιζε).
Ηταν οδυνηρό γι’ αυτόν να είναι σε μία διαρκή σύγκρουση με τον εαυτό του.
Τον μύθο του Ατλαντα τον ξέρετε; Μετά την Τιτανομαχία, ο Δίας τιμώρησε τον Ατλαντα. Στο εξής θα ήταν καταδικασμένος να στηρίζει με τη δύναμή του τον Ουρανό πάνω από τη Γη.
Το καθήκον του Ατλαντα και ο ρόλος του αντικατοπτρίζεται και στο όνομά του: συγγενεύει με το επίθετο «αταλάντευτος», που σημαίνει στερεός, σταθερός, ανθεκτικός, αυτός που υπομένει να σηκώνει βάρη. Οι ποιητές τον χαρακτήριζαν πνεύμα ισχυρό και ακλόνητο. Εμεινε ο Ατλαντας αιώνια καταδικασμένος.
Ετσι μοιάζει να νιώθει ο άνθρωπος με διαταραχή βάρους, να μην μπορεί ν’ αφήσει το «βάρος» του αλλά και να μην το αντέχει.
Το πρώτο κλειδί για τη λύση του προβλήματός του είναι να αντικρίσει τις συγκρούσεις του, να δει τι ακριβώς έχει μάθει να κάνει. Να δεχτεί τις πολυφαγίες του.
Οταν κανείς βλέπει, αυτομάτως δέχεται να είναι έτσι. Αυτομάτως δίνει δικαίωμα στον εαυτό του να είναι έτσι όπως μπορεί. Να έχει δικαίωμα να μη γνωρίζει να συμπεριφέρεται αλλιώς.
Να έχει δικαίωμα να είναι παχύς κι έτσι προφυλαγμένος.
Ξέρετε ότι
1. Τα φυτοχημικά είναι ουσίες που υπάρχουν εκ φύσεως στα φρούτα και στα φύλλα των φυτών και προστατεύουν τα φυτά από διάφορες ασθένειες και από τις επιθέσεις των μικροβίων. Φαίνεται πως αρκετές από αυτές τις ουσίες προστατεύουν και τον άνθρωπο προσφέροντας αντιοξειδωτική προστασία.
2. Από τα φυτοχημικά μία κατηγορία τους, οι πολυφαινόλες (στο μήλο), η κερσετίνη που υπάρχει στο κρεμμύδι και στα μήλα, η ρουτίνη που υπάρχει στα εσπεριδοειδή, στο φαγόπυρο, στη σίκαλη, στα φύλλα ελιάς έχουν μεγάλη αντιοξειδωτική δράση.
3. Από τις σημαντικότερες κατηγορίες φυτοχημικών είναι τα καροτενοειδή. Ενα από αυτά, η βήτα καροτίνη, δίνει το πορτοκαλί χρώμα στο καρότο, ωστόσο υπάρχει στο σπανάκι και το λάχανο.
Εχουν εντοπιστεί πάνω από 700 καροτενοειδή και τα λίγα που έχουν μελετηθεί δείχνουν ότι παρέχουν ισχυρή αντιοξειδωτική προστασία.
* Σύμβουλος διατροφής [email protected]
