ΚΕΕΛΠΝΟ: Αμελητέος ο κίνδυνος ελονοσίας στην Ελλάδα

Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τα κρούσματα ελονοσίας που σημειώθηκαν στη χώρα μας, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΚΕΕΛΠΝΟ Θεόφιλος Ρόζενμπεργκ, που ανέφερε πώς κάθε χρόνο στην Ελλάδα καταγράφεται ένας μικρός αριθμός -περίπου 50- κρουσμάτων.

Ο ίδιος επεσήμανε ότι τα κρούσματα συνδέονται στη μεγάλη τους πλειονότητα με άτομα που έχουν ταξιδέψει σε χώρες όπου ενδημεί η ελονοσία (υποσαχάρια Αφρική, νότια Ασία, και νότια Αμερική). 

Το ΚΕΕΛΠΝΟ παρακολουθεί στενά όλες τις περιπτώσεις όπου έχουν εμφανιστεί κρούσματα ελονοσίας. «Στο πλαίσιο της προστασίας της δημόσιας υγείας είναι και η απαγόρευση να γίνεται αδιακρίτως αιμοδοσία σε αυτές τις περιοχές, χωρίς δηλαδή να έχει ελεγχθεί προηγουμένως το αίμα, χωρίς να ελεγχθεί ο αιμοδότης και για αυτό το νόσημα», τόνισε ο κ. Ρόζενμπεργκ.

Διευκρίνισε επίσης ότι στους δήμους όπου έχουν σημειωθεί κρούσματα υπάρχει μια συνεχής επαγρύπνηση η οποία διαρκεί, σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα (όπως ορίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Νοσημάτων), δύο χρόνια.

Ο κ. Ρόζενμπεργκ τόνισε ότι αύξηση των κρουσμάτων παρατηρήθηκε τις χρονιές 2011 και 2012, η οποία οφείλεται στην κλιματική αλλαγή αλλά και στον αριθμό των κουνουπιών. Προσέθεσε ακόμη, ότι εκτός από τα κουνούπια, εξίσου «υπεύθυνες» για τη μετάδοση της νόσου είναι και οι σκνίπες.

«Πρέπει γενικώς να λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας για να προφυλασσόμαστε όχι μόνο από την ελονοσία αλλά και από τη λεϊσμανίαση και τον ιό Ζίκα», είπε.

Την ίδια ώρα ο δήμαρχος Λαγκαδά Γιάννης Καραγιάννης έστειλε επιστολή στον υπουργό Υγείας Ανδρέα Ξανθό, ζητώντας την ενίσχυση του προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών, καθώς, όπως υπογράμμισε στα «Καθημερινά», δύο από τα τέσσερα εγχώρια κρούσματα καταγράφηκαν στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου.

«Η Ελλάδα αποτελεί τόπο ασφαλή»

Καθησυχαστικό εμφανίζεται το ΚΕΕΛΠΝΟ που τονίζει ότι «η Ελλάδα αποτελεί τόπο ασφαλή, με αμελητέο κίνδυνο ελονοσίας, ενώ οι διεθνείς οργανισμοί δημόσιας υγείας εκτιμούν ότι δεν χρειάζεται κανένα ειδικό μέτρο προφύλαξης από όσους επισκέπτονται τη χώρα μας».

Μετά τα δημοσιεύματα μερίδας των μέσων ενημέρωσης, που σήμαναν υγειονομικό συναγερμό λόγω κρουσμάτων ελονοσίας, το ΚΕΕΛΠΝΟ υπογραμμίζει πως τα 4 περιστατικά «εγχώριας μετάδοσης τη φετινή περίοδο έως τώρα, δεν δικαιολογούν την εκτός μέτρου επικέντρωση στο θέμα».

Σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ, κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, δηλαδή ασθενείς που τεκμαίρεται ότι μολύνθηκαν εντός Ελλάδος, εμφανίζονται συστηματικά στη χώρα από το 2009. Έχουν καταγραφεί: 7 (2009), 4 (2010), 42 (2011), 20 (2012), 3 (2013), 0 (2014), 6 (2015) περιστατικά.

Επισημαίνεται ότι «ο αριθμός των κρουσμάτων ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης έχει μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με το 2011-2012, μετά την εφαρμογή συστηματικών μέτρων για την αντιμετώπιση του νοσήματος, ειδικά στις περιοχές που εμφανίστηκαν συρροές».

Το ΚΕΕΛΠΝΟ εξηγεί ότι η ελονοσία, όπως και άλλα νοσήματα που μεταδίδονται με «διαβιβαστές» (π.χ. κουνούπια, που μεταδίδουν νοσήματα, όπως λοίμωξη από ιό δυτικού Νείλου, δάγγειος πυρετός, λοίμωξη από ιό Ζίκα),

Αποτελούν νοσήματα προτεραιότητας για τις υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας της χώρας μας, αλλά και ολόκληρης της Ευρώπης. Αυτό συμβαίνει γιατί αφ’ ενός η κλιματική αλλαγή αυξάνει τις περιοχές κυκλοφορίας των κουνουπιών και αφετέρου η αύξηση των ταξιδιών και της μετανάστευσης, παγκοσμίως, συνεπάγονται αυτονόητα αύξηση των εισαγόμενων κρουσμάτων, δηλαδή ασθενών που η νόσος τους διαγνώστηκε στη χώρα, ενώ είχαν μολυνθεί πριν εισέλθουν σε αυτήν.

Σχέδιο Δράσης του υπουργείου Υγείας

Για την αντιμετώπιση της ελονοσίας έχει εκπονηθεί σχέδιο δράσης του υπουργείου Υγείας με τη συμμετοχή πολλών φορέων, το οποίο εφαρμόζεται και κατά τη φετινή περίοδο μετάδοσης.

Τα προγράμματα καταπολέμησης κουνουπιών, που αποτελούν σημαντικό αν και όχι απόλυτο μέτρο προστασίας, είναι στην ευθύνη των περιφερειακών και δημοτικών αρχών και η συντριπτική πλειοψηφία τους έχει ξεκινήσει από την άνοιξη ή τις αρχές του καλοκαιριού.

Επειδή η ελονοσία είναι δυνατόν να μεταδοθεί μέσω μετάγγισης αίματος, από ασθενή που φέρει στο αίμα το παράσιτο της ελονοσίας, εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα αποτροπής ενός τέτοιου ενδεχομένου, όσο μικρό κι αν είναι.

Ουσιαστικό στοιχείο των μέτρων αυτών -με την ακραία σχολαστικότητα των μέτρων ασφαλείας αίματος- είναι ο αποκλεισμός από αιμοδοσία των λεγόμενων «επηρεαζόμενων περιοχών», δηλαδή περιοχών όπου έχει ανιχνευθεί τουλάχιστον ένα κρούσμα ελονοσίας, με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης.

Το ΚΕΕΛΠΝΟ διευκρινίζει ότι για την ακόμα πιο σχολαστική ασφάλεια του αίματος η διάρκεια του χαρακτηρισμού της κάθε «επηρεαζόμενης περιοχής» είναι πάνω από ένα έτος και ο «αποχαρακτηρισμός» γίνεται εφόσον δεν υπάρχουν περαιτέρω ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης για δύο περιόδους κυκλοφορίας κουνουπιών.

Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης για την Ελονοσία 

Στην πρόσφατη Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης για την Ελονοσία, κατά την περσινή περίοδο, 2015, καταγράφηκαν 6 κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, τα οποία οδήγησαν στον χαρακτηρισμό ως επηρεαζόμενων οικισμών από 8 διαφορετικούς Δήμους.

Οι περιοχές αυτές θεωρούνται ακόμη «επηρεαζόμενες», παρ’ ότι τα περιστατικά που τις κατέταξαν στην κατηγορία αυτή εμφανίστηκαν την περσινή χρονιά, καθώς θα πρέπει να ολοκληρωθεί και η φετινή περίοδος κυκλοφορίας των κουνουπιών 2016, χωρίς καταγραφή εγχώριας μετάδοσης, προκειμένου να «αποχαρακτηρισθούν».

Αντίστοιχα, κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης 2016, έχουν καταγραφεί 4 κρούσματα ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, σε περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων (ΠΕ) Αχαΐας, Ηλείας και Θεσσαλονίκης, με αποτέλεσμα την προσθήκη οικισμών από 4 επιπλέον Δήμους, ενώ κανένα από τα περιστατικά ελονοσίας με ενδείξεις εγχώριας μετάδοσης, που εμφανίστηκαν τόσο το 2015 όσο και το 2016 (έως σήμερα), δεν συνδέεται με Κέντρο Φιλοξενίας Προσφύγων/Μεταναστών.

Η ανακοίνωση της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας

Καθησυχαστική ανακοίνωση για το ζήτημα εξέδωσε και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλαδάς στην οποία αναφέρονται τα εξής:

«Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, μετά το θόρυβο που προκλήθηκε σε σχέση με την “Καραντίνα των Δήμων Χαλκιδέων και Θηβαίων λόγω ελονοσίας”, με σκοπό την πλήρη καταγραφή και αποτύπωση των πραγματικών διαστάσεων του θέματος διευκρινίζει τα εξής:

1. Από το 2012 έως σήμερα  έχει καταγραφεί ένα και μοναδικό εγχώριο περιστατικό ελονοσίας στα όρια της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.

2. Το περιστατικό καταγράφηκε τον Αύγουστο του 2015, στην Αλβανία και αφορά σε ξένο υπήκοο.

3. Το ΚΕΕΛΠΝΟ, που έχει την αποκλειστική, βάσει του νόμου, ευθύνη για τη διαχείριση του ζητήματος, εκτιμά, για το συγκεκριμένο περιστατικό, ότι θα πρέπει να ληφθούν προληπτικά  μέτρα μεταξύ των περιοχών Μουρικίου και Λουκισίων όπου κινήθηκε ο ξένος υπήκοος.

4. Για αυτό το λόγο το ΚΕΕΛΠΝΟ σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας αποφάσισε ό,τι  κατά το τρέχον διάστημα στις «επηρεαζόμενες περιοχές από ελονοσία» μεταξύ άλλων περιοχών της Ελλάδας ανήκουν:

– Η Τ.Κ. Λουκισίων του Δήμου Χαλκιδέων και όχι ο Δήμος Χαλκιδέων συνολικά.

– Η Τ.Κ. Μουρικίου (Μουρίκι και Πλατανάκια) του Δήμου Θηβαίων και όχι ο Δήμος Θηβαίων συνολικά.

5. Η πρακτική αυτή ακολουθείται κυρίως για τη διευκόλυνση των υπηρεσιών αιμοδοσίας στη λήψη των αντίστοιχων μέτρων για την ασφάλεια του αίματος, με ειδικό ενδιαφέρον στους επαναπατριζόμενους ταξιδιώτες από τις περιοχές αυτές και σαφώς δεν πρέπει να γεννά καμία περαιτέρω ανησυχία.

6. Στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας το έργο της καταπολέμησης των κουνουπιών εξελίσσεται ήδη κανονικά και συστηματικά από τον Μάρτιο του 2016, σε χρόνο και κατά τρόπο απόλυτα σύμφωνο με τις επιταγές της Εθνικής Νομοθεσίας και της επιστήμης της Δημόσιας Υγείας.

7. Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας παραμένει σε εγρήγορση και οι υπηρεσίες μας είναι στη διάθεση του κοινού για κάθε περαιτέρω πληροφόρηση.

8. Απευθύνουμε έκκληση στους πολίτες της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας να αξιολογούν ψύχραιμα τα δημοσιεύματα που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, ώστε να αποφεύγεται η  δημιουργία λανθασμένων και συνεπώς επιβλαβών εντυπώσεων».