«Πρέπει να αγνοηθούν όλες οι βεβαιώσεις/πτυχία/πιστοποιήσεις που έχουν εκδοθεί από σχολές που δεν έχουν πιστοποίηση από το υπουργείο Παιδείας. Εμείς δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση πλέον να λαμβάνουμε υπόψη τέτοιους τίτλους στην πρόσληψη επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας».
Μια δήλωση-σταθμός για τις εξελίξεις στον χώρο της ψυχοθεραπείας στη χώρα καθώς διατυπώνεται από τον πρόεδρο της «Αργώ», της Ομοσπονδίας Φορέων Ψυχικής Υγείας στην Ελλάδα, δρα Μενέλαο Θεοδωρουλάκη. Χωρίς υπεκφυγές και αστερίσκους, ο επικεφαλής του υπερφορέα δομών Ψυχικής Υγείας ξεκαθαρίζει θέσεις και προθέσεις για τη διασφάλιση της νομιμότητας αλλά και της εξυγίανσης στην εκπαίδευση και άσκηση του επαγγέλματος του ψυχοθεραπευτή, γνωστού και ως επαγγέλματος του αιώνα. Είναι η απάντησή του μετά τις καταιγιστικές αποκαλύψεις για τη μαύρη βιομηχανία της ψυχοθεραπείας με εκατοντάδες παράνομα εκπαιδευτικά κέντρα και ψεύτικους τίτλους σπουδών.
«Θεωρούσαμε αυτονόητο ότι καμία σχολή δεν λειτουργεί εκτός ελέγχου του υπουργείου Παιδείας. Θεωρούσαμε αυτονόητο ότι, εν έτει 2026, δεν υπάρχει ευρωπαϊκή χώρα όπου γίνεται εκπαίδευση ενηλίκων χωρίς πιστοποίηση!» Μ’ αυτή τη δήλωση απογοήτευσης ο κ. Θεοδωρουλάκης ξεκινά να μιλά μετά λόγου γνώσεως, θέσεως, εμπειρίας αλλά και ευθύνης. Είναι πρόεδρος της «Αργώ», πρόεδρος της Πανελλαδικής Ενωσης για την Ψυχοκοινωνική Αποκατάσταση και την Επαγγελματική Επανένταξη (ΠΕΨΑΕΕ), δρ Κοινωνικής Πολιτικής, κοινωνικός ερευνητής, εμπειρογνώμονας στην ανάπτυξη δράσεων κοινωνικής πολιτικής, υπεύθυνος σε πλήθος έργων του υπουργείου Υγείας και εθελοντής σε αμέτρητες δράσεις.
● Πώς αντιμετωπίζατε μέχρι τώρα τους τίτλους σπουδών από τα Κέντρα Ψυχοθεραπείας που, όπως αποκαλύφθηκε, λειτουργούν παράνομα;
Πριν από τα δημοσιεύματά σας, θεωρούσαμε αυτονόητη την ύπαρξη πιστοποίησης αυτών ως Κέντρων Διά Βίου Μάθησης βάσει της νομοθεσίας για την εκπαίδευση ενηλίκων. Στο πλαίσιο αυτό, ζητούσαμε από τους υποψήφιους συνεργάτες να καταθέσουν βεβαίωση παρακολούθησης εκπαίδευσης ή πιστοποίηση σε κάποια από τις ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις με σχετική μοριοδότηση κατά την πρόσληψη. Δυστυχώς, δεν είχαμε διερευνήσει τη νομική ισχύ των βεβαιώσεων και των σχετικών πιστοποιήσεων θεωρώντας -λανθασμένα- ότι οι σχολές του χώρου θα τηρούσαν στο σύνολό τους τη σχετική νομοθεσία του υπουργείου Παιδείας, καθώς άγνοια νόμου δεν επιτρέπεται, ειδικά σε αξιόπιστους επαγγελματίες όπως πιστεύαμε για όλους τους υπεύθυνους αυτών των σχολών.
● Είναι μεγάλη η δεξαμενή επαγγελματιών από όλα αυτά τα Κέντρα;
Δεδομένου ότι για πολλά χρόνια στην Ελλάδα δεν υπήρχαν μεταπτυχιακά εξειδίκευσης σε κάποια ψυχοθεραπευτική μέθοδο και ούτε σχετική απόκτηση κλινικής εμπειρίας από τα σχετικά τμήματα ψυχολογίας και κοινωνικής εργασίας, βασική πηγή για την πρόσληψη συνεργατών ήταν οι σχολές αυτές. Από τη σχετική εμπειρία μου, σήμερα ένας στους τρεις επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας προσκομίζει στις αιτήσεις του πιστοποιητικό από κάποιο κέντρο εκπαίδευσης στην ψυχοθεραπεία, ενώ παλαιότερα (πριν από την ίδρυση σχετικών μεταπτυχιακών) η αναλογία τους ήταν μεγαλύτερη, σχεδόν ένας στους δύο. Πράγματι, δημιούργησαν μεγάλη δεξαμενή εκπαιδευμένων επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας.
● Τα πιστοποιητικά εκπαίδευσης πόσο σημαντικά είναι; Μιλήσατε για μοριοδότηση κατά την πρόσληψη.
Πολλές φορές στις προσλήψεις ψυχολόγων αλλά και κοινωνικών λειτουργών εάν δεν υπάρχει μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών -που προσθέτει προσόντα και πιστοποιεί εξειδίκευση- καθοριστικό ρόλο για την πρόσληψη του υποψήφιου συνεργάτη έχει η ύπαρξη πιστοποιημένης ψυχοθεραπευτικής εκπαίδευσης. Πιστοποιεί -πέρα από τη σχετική εξειδίκευση- και την απόκτηση σημαντικής κλινικής εμπειρίας αλλά και προσωπικής θεραπείας και εποπτείας. Είναι ιδιαίτερα σημαντική, λοιπόν, η ύπαρξη πιστοποιητικού εκπαίδευσης σε κάποια ψυχοθεραπευτική προσέγγιση για τον χώρο μας και λαμβάνει πολλές φορές πρόσθετη μοριοδότηση και ισάξια με αυτήν του μεταπτυχιακού.
● Σε πρόσφατη ανακοίνωσή της, η ΕΕΨΕ χρησιμοποιεί μια νέα διατύπωση για την ψυχοθεραπευτική εκπαίδευση από τα μέλη της. Αναφέρεται σε «υπηρεσίες εκπαίδευσης και επαγγελματικής επιμόρφωσης σεμιναριακής μορφής». Τι κύρος έχουν;
Σε καμία περίπτωση η παρακολούθηση ενός σεμιναρίου άτυπης εκπαίδευσης δεν αποτελεί καθοριστικό κριτήριο για την πρόσληψη κάποιου συνεργάτη.
● Τι απαντάτε στο επιχείρημα περί μη ρύθμισης του επαγγέλματος του ψυχοθεραπευτή και την επιμονή των ελεγχόμενων Κέντρων να τεθούν υπό την εποπτεία του υπουργείου Υγείας;
Δυστυχώς παρερμηνεύουν κάποια πράγματα σχετικά με την εκπαίδευση ενηλίκων και την πιστοποίησή της. Το υπουργείο Υγείας μπορεί να καθορίσει μόνο το περιεχόμενο της εκπαίδευσης που απαιτείται για την παροχή υπηρεσιών ψυχοθεραπείας και όχι για τις προϋποθέσεις λειτουργίας των σχετικών σχολών. Στην Ελλάδα δεσμευτικά την αρμοδιότητα πιστοποίησης σχολών εκπαίδευσης ενηλίκων έχει το υπουργείο Παιδείας. Δηλαδή, η πιστοποίηση από το υπουργείο Παιδείας δεν είναι προαιρετική αλλά υποχρεωτική για κάθε σχολή που παρέχει εκπαίδευση για απόκτηση επαγγελματικών προσόντων. Οι εκπρόσωποι των σχολών θα πρέπει να ζητήσουν από τους νομικούς τους συμβούλους μια καλύτερη τεκμηρίωση για το τι πρέπει να κάνουν για να αναγνωριστούν επίσημα οι τίτλοι σπουδών τους από το υπουργείο Παιδείας ως τίτλοι πιστοποιημένης επαγγελματικής εκπαίδευσης και να μη συγχέουν την εποπτεία της εκπαίδευσης, που αποτελεί αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας, με την αρμοδιότητα εποπτείας της ψυχοθεραπευτικής παροχής υπηρεσιών, που ανήκει αποκλειστικά στο υπουργείο Υγείας.
● Πώς θα αντιμετωπίσετε την κατάσταση εφεξής;
Δεδομένου του χάους που αποκαλύψατε, ως εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας έχω ζητήσει δημόσια από την ΕΕΨΕ να μας τεκμηριώσει τη νομική βάση των βεβαιώσεων/πτυχίων/πιστοποιήσεων. Δεν έχω λάβει κάποια επίσημη απάντηση. Τυπικά, πιστεύω ότι θα πρέπει να αγνοηθούν όλες οι βεβαιώσεις/πτυχία/πιστοποιήσεις που έχουν εκδοθεί από σχολές που δεν έχουν πιστοποίηση από το υπουργείο Παιδείας, τουλάχιστον στον έλεγχο των τυπικών προσόντων, και να θεωρηθούν απλά ως πρόσθετα προσόντα ατομικής ανάπτυξης των υποψηφίων. Ως εποπτευόμενοι φορείς από το υπουργείο Υγείας δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση πλέον να λαμβάνουμε υπόψη τίτλους σπουδών ή βεβαιώσεις παρακολούθησης μη πιστοποιημένων σχολών από το υπουργείο Παιδείας κατά τη μοριοδότηση των υποψηφίων για πρόσληψη. Προσωπικά στον φορέα μου θα τα θεωρούμε πρόσθετα, μη μοριοδοτούμενα, προσόντα ατομικής ανάπτυξης και μόνον.
